Bệnh tim mạch vẫn chễm chệ trong danh sách các nguyên nhân gây tử vong hàng đầu thế giới. Theo trang tin President Online của Nhật Bản, Tiến sĩ Tsuyoshi Watanabe - bác sĩ phẫu thuật tim mạch nổi tiếng cho biết chìa khóa để bảo vệ mạch máu nằm ở việc tạo ra điều kiện máu tốt. Cách thiết thực nhất để đạt được điều này chính là cải thiện chế độ ăn uống. Bởi vì thành phần máu sẽ thay đổi ngay lập tức để phản ứng với những gì bạn nạp vào cơ thể ngay từ bữa ăn tiếp theo.

Ảnh minh họa

Ngoại trừ hút thuốc, các yếu tố nguy cơ gây xơ vữa động mạch như huyết áp cao, mỡ máu, tiểu đường và béo phì đều liên quan mật thiết đến ăn uống. Ông nhắc nhở mọi người cần kiểm soát 4 loại thực phẩm màu trắng sau đây vì chúng có thể gây hại nghiêm trọng cho hệ tim mạch:

1. Đường 

Ngoài đường tinh luyện, đường không chỉ hiện diện trong bánh kẹo mà còn ẩn mình tinh vi trong các loại gia vị hàng ngày như tương cà hay nước sốt salad. Loại carbohydrate tinh khiết 100% này có cấu trúc phân tử đơn giản nên được ruột non hấp thụ cực nhanh, gây ra sự tăng đột biến nồng độ đường trong máu ngay sau khi ăn.

Khi đường huyết tăng vọt, tuyến tụy buộc phải tiết ra một lượng lớn insulin để xử lý. Tình trạng quá tải mãn tính này không chỉ dẫn đến bệnh tiểu đường mà còn kích thích cơ thể sản sinh quá nhiều gốc oxy phản ứng (ROS). Những gốc tự do này tấn công trực tiếp vào tế bào nội mạc, làm viêm và xơ cứng mạch máu từ bên trong.

Để bảo vệ hệ thống tuần hoàn, WHO khuyến cáo mỗi người không nên nạp quá 50g đường tinh luyện mỗi ngày, tương đương khoảng 10% tổng năng lượng cơ thể.

2. Bột mì tinh chế

Các loại thực phẩm làm từ bột mì như bánh mì trắng, mì sợi hay vỏ bánh tempura thường được ưa chuộng vì sự tiện lợi. Nhưng ít ai biết chúng đã bị tước bỏ hoàn toàn lớp cám và mầm giàu chất xơ qua quá trình tinh luyện.

Ảnh minh họa

Do thiếu chất xơ điều tiết, tỷ lệ hấp thụ carbohydrate của bột mì trắng nhanh không kém gì đường cát, trực tiếp thúc đẩy tình trạng kháng insulin và tích tụ mỡ nội tạng. Vì là thành phần thiết yếu xuất hiện trong hầu hết các bữa ăn, tần suất tiêu thụ loại bột này thường rất cao, khiến mạch máu phải chịu áp lực chuyển hóa liên tục, dẫn đến hiện tượng xơ cứng và hẹp lòng mạch nhanh chóng hơn bao giờ hết.

Khuyến nghị cho người trưởng thành là chỉ nên tiêu thụ khoảng 150 đến 200g tinh bột tinh chế mỗi ngày và nên ưu tiên thay thế bằng ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế chế biến dầu mỡ.

3. Muối

Nguy cơ tiềm ẩn của muối nằm ở thành phần ion natri, tác nhân kích hoạt một cơ chế điều chỉnh sinh lý cực kỳ gây hại khi tiêu thụ quá mức. Khi nồng độ natri trong máu quá cao, cơ thể buộc phải rút dịch từ các mô vào mạch máu để làm loãng, dẫn đến tăng thể tích máu và đẩy huyết áp lên ngưỡng nguy hiểm. Về lâu dài, các mạch máu phải chịu đựng áp suất cao liên tục sẽ bị tổn thương, mất đi độ đàn hồi và trở nên dễ vỡ.

Ngay cả những thực phẩm được dãn nhãn ít natri vẫn có thể gây họa nếu bạn không kiểm soát tổng lượng nạp vào. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nhấn mạnh mức giới hạn muối an toàn cho tim mạch là dưới 5g mỗi ngày, tương đương với một thìa cà phê nhỏ.

4. Bột protein

Khác với protein từ thực phẩm tự nhiên, bột protein đã được phân lập để cơ thể hấp thụ với tốc độ nhanh nhất có thể. Tuy nhiên, tốc độ này lại đặt gan và thận vào tình trạng báo động vì phải xử lý một lượng lớn amoniac và urê trong thời gian ngắn.

Theo các nghiên cứu y khoa, việc lạm dụng bột protein lâu dài khiến thận luôn trong tình trạng quá tải chức năng, dẫn đến những tổn thương không thể đảo ngược. Khi thận suy yếu, khả năng điều tiết nước và natri bị mất kiểm soát, trực tiếp gây ra các biến chứng nguy hiểm như đau thắt ngực và nhồi máu cơ tim.

Ảnh minh họa

Trừ khi có chỉ định chuyên biệt, bạn không nên dùng bột protein làm nguồn đạm chính, chỉ dùng bổ sung khi cần. Không tiêu thụ quá 2g protein trên mỗi kg trọng lượng cơ thể mỗi ngày từ mọi nguồn để đảm bảo an toàn cho hệ bài tiết và tim mạch.

Bên cạnh chế độ ăn uống, còn nhiều việc bạn có thể làm để bảo vệ mạch máu, phòng ngừa bệnh tim mạch cũng ngư nguy cơ đột quỵ. Ví dụ như kiểm soát cân nặng, tránh xa thuốc lá và chất kích thích, hạn chế bia rượu, ngủ sớm và ngủ đủ giấc, tránh căng thằng kéo dài...

Nguồn và ảnh: The Standard, Top 1 Health, Daily Mail