Thận là cơ quan đảm nhận nhiệm vụ lọc bỏ độc tố và chất thải ra khỏi máu. Khi chức năng thận suy giảm, các độc tố và chất lỏng thặng dư sẽ tích tụ lại trong cơ thể, phát ra những tín hiệu cảnh báo ở khắp nơi trên cơ thể. Quan trọng là chúng ta có nhận ra hay không. 

Vì sao suy thận lại biểu hiện rõ rệt ở cánh tay?

Cánh tay và bàn tay là nơi tập trung mạng lưới mạch máu phong phú cùng hệ thống dây thần kinh ngoại biên nhạy cảm. Khi thận bị suy yếu, khả năng cân bằng điện giải, lọc phân giải ure và đào thải nước bị đình trệ nghiêm trọng. Sự tích tụ của các chất thải độc hại trong dòng máu cùng hiện tượng ứ đọng dịch sẽ lập tức phản ánh qua các biến đổi bất thường trên da, cơ và mạch máu ở vùng tay.

Ảnh minh họa

Nếu nhận thấy 4 dấu hiệu trên cánh tay cảnh báo suy thận dưới đây, hãy "tự cứu mình ngay" bằng cách đến ngay cơ sở y tế để kiểm tra chức năng thận trước khi quá muộn:

1. Phù nề cánh tay và cổ tay, ấn vào có vết lõm lâu tan

Đây là một trong những triệu chứng điển hình nhất của bệnh lý suy thận. Khi tế bào thận bị tổn thương, khả năng đào thải natri và nước dư thừa ra ngoài qua đường tiểu bị suy giảm nghiêm trọng. Lượng nước tích tụ này sẽ di chuyển theo các mô kẽ và tập trung nhiều ở vùng cổ tay, cẳng tay và bàn tay.

Khác với tình trạng sưng tấy do chấn thương hay va đập, tình trạng phù do thận có đặc điểm là phù mềm và không gây đau. Khi bạn dùng ngón tay ấn nhẹ vào phần thịt ở cẳng tay hoặc cổ tay trong vài giây rồi thả ra, bề mặt da sẽ xuất hiện một vết lõm sâu và mất khá nhiều thời gian để phục hồi lại trạng thái ban đầu.

2. Ngứa ngáy dữ dội, châm chích dai dẳng vùng da tay

Rất nhiều người thường nhầm lẫn tình trạng ngứa cánh tay với các bệnh lý ngoài da như dị ứng, mề đẫy hay thời tiết khô nứt. Tuy nhiên, ngứa do suy thận có bản chất hoàn toàn khác biệt và cực kỳ khó chịu.

Ảnh minh họa

Theo công bố từ Hiệp hội Da liễu Hoa Kỳ (AAD), tình trạng ngứa do bệnh thận mãn tính (Uremic Pruritus) và khô da nghiêm trọng (Xerosis) xuất hiện ở khoảng 50 - 75% bệnh nhân suy thận giai đoạn muộn. Khi chức năng lọc của thận sụt giảm, nồng độ phốt pho và ure trong máu sẽ tăng cao vượt mức an toàn. Sự tích tụ phốt pho dưới da kết hợp với tình trạng mất cân bằng canxi sẽ kích thích mạnh mẽ các đầu tận cùng thần kinh ngoại biên ở cánh tay, gây ra cảm giác ngứa điên đảo từ sâu bên trong.

Cơn ngứa này thường dai dẳng, xuất hiện nhiều hơn vào ban đêm và hoàn toàn không có dấu hiệu thuyên giảm dù bạn đã thoa các loại kem dưỡng ẩm hay thuốc bôi ngoài da thông thường.

3. Da cánh tay biến đổi màu sắc, xuất hiện các vết bầm tím bất thường

Thận đóng vai trò quan trọng trong việc kích thích sản sinh hồng cầu và duy trì sự ổn định của hệ thống đông máu. Khi thận gặp sự cố, độc tố uremia tích tụ trong máu sẽ làm suy giảm chức năng tiểu cầu và khiến mạch máu trở nên giòn, dễ vỡ hơn bình thường.

Một nghiên cứu được đăng tải trên Thư viện Y học Quốc gia Hoa Kỳ (PubMed) chỉ ra rằng biến đổi sắc tố da và xuất huyết dưới da xuất hiện ở đa số bệnh nhân suy thận mãn tính. Bạn sẽ nhận thấy vùng da cẳng tay và cánh tay xuất hiện những vết bầm tím lớn dù hoàn toàn không bị va đập hay chấn thương.

Ảnh minh họa

Bên cạnh đó, làn da ở khu vực này cũng có xu hướng tái ngắt, xám xịt hoặc chuyển sang màu vàng xỉn do tình trạng thiếu máu mãn tính đi kèm. Da tay cũng trở nên mỏng hơn, khô ráp, dễ bị trầy xước và rất khó lành khi có tổn thương nhỏ.

4. Co rút cơ, yếu sức bắp tay và tê bì các ngón tay

Hiện tượng co rút cơ (chuột rút) liên tục ở vùng cẳng tay và bắp tay là lời cảnh báo nghiêm trọng về sự mất cân bằng điện giải do suy thận gây ra. Theo Tổ chức Thận Quốc gia Hoa Kỳ (NKF), chuột rút và yếu cơ là những triệu chứng thần kinh - cơ vô cùng phổ biến khi chức năng lọc của thận suy giảm dưới mức an toàn.

Thận hư hỏng làm rối loạn nghiêm trọng nồng độ canxi, natri, kali và magie trong máu. Sự thiếu hụt canxi cùng biến động nồng độ kali khiến các sợi cơ ở cánh tay bị kích thích đột ngột, gây ra những cơn co rút đau đớn. Đồng thời, sự tích tụ chất thải dạng độc tố thần kinh còn gây ra hội chứng ống cổ tay và tổn thương dây thần kinh ngoại biên.

Bạn sẽ thường xuyên cảm thấy đầu các ngón tay bị tê bì như có kim chích, bàn tay run rẩy, mất lực và gặp khó khăn khi cầm nắm các vật dụng quen thuộc hàng ngày.

Cần làm gì để bảo vệ thận ngay từ hôm nay?

Suy thận là một "sát thủ thầm lặng" vì tiến triển nhanh, không thể đảo ngược nhưng rất khó phát hiện ngay ở giai đoạn đầu. Để chủ động bảo vệ chức năng thận và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm từ xuy thận, các chuyên gia y tế gợi ý một vài điều bạn nên làm càng sớm càng tốt:

- Chủ động thăm khám sức khỏe: Ngoài khám định kỳ,kKhi phát hiện cánh tay có các dấu hiệu bất thường kể trên, bạn nên đến ngay các bệnh viện có chuyên khoa Mật - Tiết niệu để thực hiện xét nghiệm máu (đo chỉ số creatinine, ure) và xét nghiệm nước tiểu.

- Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh: Cắt giảm lượng muối trong khẩu phần ăn hàng ngày dưới 5g, hạn chế tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn, nước ngọt có ga và đồ ăn quá nhiều đạm. Hạn chế bia rượu, kiểm soát đồ uống chứa caffeine.

Ảnh minh họa

- Uống đủ nước: Bổ sung từ 1500 - 2000ml nước lọc mỗi ngày để hỗ trợ thận làm việc hiệu quả. Không dùng bất cứ loại nước nào thay thế nước lọc, uống rải rác cả ngày thay vì tập trung trong thời gian ngắn.

- Không nhịn tiểu: Thói quen nhịn tiểu làm tăng áp lực lên bàng quang, khiến nước tiểu trào ngược gây viêm bể thận và tổn thương chức năng lọc.

- Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc: Việc lạm dụng các loại thuốc giảm đau, thuốc kháng viêm hoặc các bài thuốc nam không rõ nguồn gốc là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến suy thận cấp và mãn tính.

- Tập thể dục đều đặn: Luyện tập 30 phút mỗi ngày giúp kiểm soát tốt huyết áp, tăng lưu lượng máu đến nuôi dưỡng và bảo vệ tế bào thận.

- Tránh thức khuya: Ngủ đúng giờ giúp nhịp sinh học và hệ nội tiết ổn định, tạo thời gian cho thận nghỉ ngơi và phục hồi sau ngày dài làm việc.

Tổng hợp