* Dưới đây là lời chia sẻ đến từ Shadé Zahrai  - một chuyên gia giáo dục về hiệu suất đỉnh cao, nhà nghiên cứu hành vi, chiến lược gia lãnh đạo từng đoạt giải thưởng.

Ai trong chúng ta cũng từng trải qua điều này: Ai đó đưa ra một nhận xét thoạt nghe có vẻ vô hại, nhưng lại khiến bạn cảm thấy bất an. Sự thao túng có thể rất tinh vi.

Những kẻ thao túng muốn bạn nghi ngờ cách bạn diễn giải các sự kiện để họ có thể kiểm soát câu chuyện. Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc hiểu chuyện gì vừa xảy ra, bạn không thể bắt họ chịu trách nhiệm. Họ sẽ lợi dụng sơ hở đó để trốn tránh hậu quả và đạt được kết quả mà họ mong muốn.

Trong suốt một thập kỷ tư vấn cho các công ty thuộc Fortune 500 với tư cách là nhà nghiên cứu hành vi, tôi đã xác định được một số cụm từ phổ biến nhất mà những kẻ thao túng thường sử dụng. Dưới đây là cách để bạn lấy lại quyền kiểm soát và vô hiệu hóa chúng ngay lập tức.

Ảnh minh hoạ

1. ‘Tôi chỉ đùa thôi.’

Điều này thường được sử dụng sau khi một lời bình luận đã vượt quá giới hạn. Khi bạn phản ứng một cách dễ hiểu trước những gì đã nói, người thao túng sẽ thay đổi giọng điệu của họ thành hài hước. Mục đích là để khiến bạn cảm thấy rằng phản ứng của bạn mới là vấn đề.

Cách đáp lại: “Dù ý định của bạn là gì, tôi vẫn không hiểu theo cách đó.” 

Điều này giúp tập trung vào tác động của bình luận, thay vì ý định của người đưa ra bình luận. Khi bạn giữ cho cuộc trò chuyện tập trung vào cách mà điều đó được đón nhận, sẽ khó hơn để người khác bác bỏ trải nghiệm của bạn.

2. ‘Nếu bạn thực sự quan tâm, bạn sẽ…’

Cụm từ này ngụ ý rằng lòng trung thành phải thể hiện theo một cách nhất định. Những kẻ thao túng sử dụng nó để khiến bạn cảm thấy mình là người xấu nếu nói không. Bằng cách khơi gợi cảm giác tội lỗi hoặc nghĩa vụ, chúng làm tăng khả năng bạn sẽ tuân theo và, trong quá trình đó, đặt ra nghi vấn về nhân cách và lòng tự trọng của bạn.

Cách trả lời: “Tôi thực sự quan tâm, và đây là quyết định mà tôi sẽ đưa ra.”

Điều này giúp tách biệt các giá trị và bản sắc của bạn khỏi những yêu cầu bất công đang đặt lên bạn. Nó cho phép bạn tự định nghĩa thế nào là sự chăm sóc theo cách riêng của mình.

3. ‘Đừng có nhạy cảm quá.’

Những kẻ thao túng sử dụng điều này để phủ nhận cảm xúc của bạn và chuyển hướng sự chú ý khỏi hành vi của họ. Bằng cách cho rằng phản ứng của bạn là “quá mức”, họ biến bạn thành vấn đề để họ không phải chịu trách nhiệm về những gì họ đã nói hoặc làm.

Cách trả lời: “Tôi đang nói rõ những điều không phù hợp với tôi.”

Nghiên cứu cho thấy rằng khi cảm xúc bị phớt lờ, mọi người dễ nghi ngờ bản thân hơn và ít có khả năng thiết lập ranh giới hơn. Việc diễn đạt rõ ràng trải nghiệm của bạn có thể giúp ngăn chặn xu hướng đó. 

4. “Vậy thì chắc tôi là kẻ xấu rồi.”

Điều này làm thay đổi cách nhìn nhận vấn đề, khiến họ trở thành nạn nhân. Họ muốn bạn trấn an họ, thay vì giải quyết hành vi sai trái của chính họ.

Cách trả lời: “Tôi đang tập trung vào những gì đã xảy ra, chứ không phải đang gán mác cho bạn.”

Điều này giúp ngăn chặn cuộc trò chuyện biến thành một cuộc tranh luận về việc ai đúng ai sai.

Ảnh minh hoạ

 5. ‘Bạn đang phản ứng thái quá! Chuyện này không có gì to tát cả.’

Cụm từ này làm giảm nhẹ vấn đề trước khi bạn có cơ hội giải quyết nó. Họ muốn thúc đẩy bạn tiếp tục tiến lên, ngay cả khi mọi việc vẫn chưa được giải quyết. Nếu bạn bị mất cân bằng, bạn sẽ dễ dàng bỏ qua hoàn toàn những lo ngại của mình. 

Cách trả lời: “Đây là việc quan trọng đối với tôi, vì vậy tôi muốn thảo luận về nó.”

Điều gì được coi là “vấn đề lớn” được xác định bởi tác động của nó, chứ không phải việc ai đó muốn nhanh chóng bỏ qua nó hay không. Phản hồi này giúp bạn nắm quyền chủ động bằng cách xác định điều gì cần được thảo luận.

Tất cả những ví dụ này đều có một mô típ nhất quán. Ngôn ngữ không quá hung hăng, nhưng nó tạo ra đủ sự nghi ngờ hoặc áp lực để làm thay đổi cán cân tương tác theo hướng có lợi cho kẻ thao túng. 

Mục tiêu là để bạn có thời gian suy nghĩ thấu đáo và phản hồi sao cho cuộc trò chuyện trở lại thực tế. Nếu bạn rơi vào bất kỳ tình huống nào trong số này, hãy giữ bình tĩnh, đừng giải thích quá nhiều và giữ vững lập trường của mình. 

Theo CNBC