Vệ sinh chén đĩa không chỉ nằm ở việc chọn loại nước rửa bát tốt, mà phụ thuộc rất nhiều vào thói quen sử dụng chiếc lưới rửa bát hàng ngày.

Lưới rửa bát là vật dụng quen thuộc trong mọi gian bếp nhờ ưu điểm tạo nhiều bọt, dễ len lỏi vào các khe nhỏ và giúp làm sạch dầu mỡ nhanh chóng. Tuy nhiên, nhiều gia đình thường có thói quen sử dụng một chiếc lưới từ tháng này qua tháng khác cho đến khi nó rách rưới mới chịu thay. Sự tiếc rẻ vô hại này cùng những thói quen rửa bát hàng ngày vô tình biến dụng cụ làm sạch thành ổ vi khuẩn khổng lồ, lây nhiễm chéo trực tiếp lên bát đĩa và đồ dùng ăn uống và gây hại cho cả nhà. 

Ảnh minh họa

1. Lưới rửa bát đã bị đổi màu, bốc mùi hôi hoặc xuất hiện đốm mốc đen

Đây là dấu hiệu cho thấy nấm mốc và vi khuẩn đã ăn sâu vào cấu trúc sợi nhựa của lưới. Trong quá trình cọ rửa, vô số mảng bám thực phẩm, dầu mỡ và chất hữu cơ nhỏ li ti sẽ mắc kẹt lại trong các mắt lưới dệt dày.

Rất nhiều người phạm phải điểm mù tâm lý khi cho rằng chỉ cần cho nhiều nước rửa bát rồi vò mạnh là lưới sẽ tự sạch. Thực tế, nước rửa bát thông thường chỉ có tác dụng bóc tách mỡ bề mặt chứ không chứa chất diệt khuẩn chuyên dụng để tiêu diệt các bào tử nấm mốc. Khi chiếc lưới chuyển sang màu đục ngầu, bốc mùi hôi chua hoặc xuất hiện các chấm đen, nó đã trở thành ổ chứa vi khuẩn Salmonella và E. coli. Việc tiếp tục sử dụng loại lưới này chẳng khác nào bạn đang trát thêm vi khuẩn lên bát đĩa mỗi ngày.

Ảnh minh họa

2. Lưới rửa bát bị đóng màng nhớt nhầy không thể xả sạch

Khi bạn cầm vào miếng lưới và cảm thấy một lớp màng nhầy nhụa, trơn trượt dính trên tay dù đã xả qua nhiều lần nước, đó chính là màng sinh học (biofilm) do cộng đồng vi khuẩn tiết ra.

Thói quen đặt lưới ngay cạnh bồn rửa ẩm ướt hoặc để trong khay đọng nước tạo điều kiện cho vi khuẩn nhân lên theo bội số nhân. Để tự bảo vệ trước môi trường bên ngoài, vi khuẩn sẽ tiết ra một lớp màng nhầy củng cố sự bám dính vào sợi lưới. Lớp màng sinh học này có khả năng kháng lại cả nước nóng lẫn chất tẩy rửa thông thường. Việc cố chấp giữ lại chiếc lưới nhớt nhầy để tiết kiệm vài nghìn đồng có thể khiến cả gia đình đối mặt với nguy cơ nhiễm trùng đường ruột, tiêu chảy dai dẳng mà không rõ nguyên nhân.

3. Lưới rửa bát đã bị mủn sợi, rách mắt hoặc vón cục xơ cứng

Các loại lưới cước hay lưới nhựa tổng hợp sau một thời gian chịu tác động của lực chà xát và nhiệt độ nước sẽ bị lão hóa cấu trúc nhựa. Sợi lưới bắt đầu rách mắt, mủn ra hoặc vón thành một khối cứng đơ.

Khi cấu trúc lưới bị phá vỡ, các kẽ hở biến dạng này trở thành bẫy giữ lại cặn thức ăn thừa mà mắt thường không thể quan sát được. Nguy hiểm hơn, quá trình ma sát sẽ giải phóng ra hàng ngàn vi hạt nhựa (microplastics) và sợi cước li ti bám dính vào lòng bát đĩa. Khi đựng thức ăn nóng hoặc đồ ăn có tính axit, các vi hạt này sẽ đi trực tiếp vào hệ tiêu hóa, tích tụ lâu dài trong cơ thể và gây ra những tổn thương khó lường cho sức khỏe.

4. Lưới rửa bát bị thói quen tiện tay dùng chung cho mọi việc

Nhiều người nội trợ có thói quen dùng duy nhất một chiếc lưới cho đủ mọi mục đích: vừa rửa chén bát, vừa tiện tay mang đi lau mặt bếp, cọ bồn rửa hay chà vết mỡ bám trên bếp ga.

Ảnh minh họa

Mặt bếp và lòng bồn rửa là những nơi chứa mật độ vi khuẩn cao nhất trong nhà do tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm sống như thịt, cá, hải sản. Khi dùng chung, vi khuẩn pathogenic nguy hại từ bề mặt bếp sẽ bám chặt vào lưới rửa bát và lây nhiễm ngược sang chén đĩa sạch ở lần rửa sau. Nếu đã lỡ dùng rửa dọn bếp bẩn, bạn nên chuyển hẳn chiếc lưới đó sang làm giẻ lau vệ sinh, tuyệt đối không mang quay lại để rửa đồ dùng ăn uống.

5. Lưới rửa bát đã sử dụng liên tục vượt quá 1 tháng

Đôi khi chiếc lưới nhà bạn trông vẫn lành lặn và chưa bốc mùi rõ rệt, nhưng nếu nhẩm tính nó đã nằm ở bồn rửa hơn 1 tháng, bạn vẫn nên chủ động vứt bỏ.

Theo các nghiên cứu vi sinh học, dù được xả kỹ đến đâu dưới vòi nước, sau khoảng 3 đến 4 tuần sử dụng liên tục, lượng vi khuẩn tích tụ bên trong các ngóc ngách của miếng cọ rửa vẫn sẽ đạt mức báo động. Cấu trúc sợi lưới qua thời gian dài ẩm ướt cũng đã suy giảm khả năng kháng khuẩn tự nhiên. Thay vì chờ đến khi dụng cụ hư hỏng nặng mới xử lý, việc chủ động vứt bỏ loại lưới đã quá hạn 1 tháng là cách bảo vệ sức khỏe gia đình đơn giản và hiệu quả nhất.

Ảnh minh họa

Lời khuyên là sau mỗi lần sử dụng, bạn cần xả sạch cặn thức ăn dưới vòi nước chảy mạnh, vắt nhẹ cho ráo nước rồi treo ở nơi khô ráo, thông thoáng. Khu vực bồn rửa và khay đựng cũng cần được vệ sinh thường xuyên, tránh để lưới tiếp xúc với nước bẩn đọng lại. Chi phí cho một chiếc lưới rửa bát mới rất nhỏ, nhưng thay thay mới 2 tuần tới 1 tháng một lần lại mang lại lợi ích lớn cho sức khỏe của cả gia đình.