Một đứa trẻ 10 tuổi đáng lẽ chỉ cần quan tâm đến chuyện học hành, bạn bè, những món đồ chơi yêu thích hay một buổi chiều được vui chơi.

Thế nhưng, trong một đoạn tin nhắn được người dì chia sẻ trên mạng xã hội, một đứa trẻ ở độ tuổi ấy than thở vài dòng ngắn ngủi khi chứng kiến bố mẹ xảy ra xung đột. Những lời nhắn vụng về, ngắn gọn của em khiến nhiều người đọc không khỏi nghẹn lòng.

Đứa trẻ còn quá nhỏ để hiểu hết những vấn đề giữa người lớn, nhưng lại đủ lớn để nhận ra rằng gia đình lúc ấy không yên bình như bình thường.

Đoạn tin nhắn thu hút chú ý

Có những tuổi thơ lớn lên cùng tiếng cãi vã

Dưới bài đăng, nhiều người chia sẻ rằng họ từng trải qua hoàn cảnh tương tự. Có người nhớ lại những năm tháng còn nhỏ, mỗi lần nghe người lớn lớn tiếng là tim đập nhanh, tay chân run rẩy. Đến khi trưởng thành, chỉ cần đi ngang qua nơi có người cãi nhau, cảm giác sợ hãi ngày bé lại bất ngờ quay trở lại.

Có người từng chứng kiến cha mẹ xô xát và trong lúc hoảng loạn đã lao vào bảo vệ mẹ. Những ký ức ấy đi theo họ nhiều năm, thậm chí để lại những dấu vết trên cơ thể và trong tâm lý.

Một người khác kể về cô học trò lớp 3 từng bật khóc khi nhắc đến gia đình. Đứa trẻ vốn đang vui vẻ kể chuyện, nhưng khi nhắc đến việc cha đối xử với mẹ, cảm xúc bất ngờ thay đổi. Một câu chuyện tưởng như đã được kể rất nhiều lần nhưng vẫn đủ sức khiến một đứa trẻ bật khóc.

Điều đáng buồn là người lớn đôi khi nghĩ rằng trẻ còn nhỏ, chắc chẳng hiểu gì đâu. Nhưng trẻ có thể không hiểu nguyên nhân của cuộc cãi vã, không hiểu chuyện tiền bạc, tình cảm hay những mâu thuẫn trong hôn nhân. Chúng vẫn hiểu được sự sợ hãi, căng thẳng, tức giận và bất an đang diễn ra trước mắt mình.

Những cuộc xung đột của người lớn có thể trở thành ký ức ám ảnh của trẻ

Trẻ thường không chỉ ghi nhớ một trận cãi vã. Điều ám ảnh có thể là âm thanh của tiếng quát mắng, tiếng đồ vật bị ném, tiếng khóc của mẹ, vẻ mặt tức giận của bố hay cảm giác bản thân bất lực khi không biết phải làm gì. Khi những tình huống ấy lặp đi lặp lại, trẻ có thể dần hình thành cảm giác gia đình là một nơi khó đoán và thiếu an toàn.

Một số trẻ trở nên nhạy cảm với tiếng động lớn, dễ giật mình hoặc sợ hãi khi chứng kiến người khác tranh cãi. Có trẻ trở nên thu mình, luôn quan sát sắc mặt của người lớn để đoán xem hôm nay trong nhà có “yên ổn” hay không.

Cũng có những đứa trẻ mang theo nỗi ám ảnh ấy vào các mối quan hệ khi trưởng thành. Có người sợ kết hôn vì từng chứng kiến một cuộc hôn nhân đầy xung đột. Có người đặc biệt nhạy cảm với việc bị lớn tiếng. Có người lại vô thức lặp lại cách ứng xử mà mình từng chứng kiến khi còn nhỏ.

Tất nhiên, không phải mọi đứa trẻ sống trong gia đình có xung đột đều sẽ gặp những vấn đề trên. Nhưng việc thường xuyên phải chứng kiến cảnh người lớn mất kiểm soát chắc chắn không phải trải nghiệm mà một đứa trẻ nên gánh chịu.

Gia đình có thể bất hòa, nhưng đừng tước đi sự an yên của con

Mâu thuẫn hay những bất đồng ý kiến là điều khó tránh khỏi trong cuộc sống gia đình. Thế nhưng, điều quan trọng nhất là cách người lớn đối diện và giải quyết những xung đột đó trước mặt con trẻ. Khi cơn tức giận bộc phát, cha mẹ dễ quên mất rằng ánh mắt sợ hãi của đứa con đang dõi theo từng cử chỉ, từng lời nói sắc bén của mình. Trẻ nhỏ không có khả năng tự bảo vệ tâm lý trước những sóng gió của người lớn; mái nhà vốn dĩ là nơi trú ngụ an toàn nhất lại vô tình biến thành nơi gieo rắc sự bất an.

Để bảo vệ tâm hồn non nớt của con, người lớn cần học cách kiểm soát cảm xúc và thiết lập những ranh giới văn minh trong gia đình. Việc dừng lại đúng lúc khi cơn tức giận dâng cao, lựa chọn một không gian riêng tư để đối thoại, hoặc tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn khi mâu thuẫn vượt quá tầm kiểm soát là những cách ứng xử cần thiết. Khi cha mẹ biết tôn trọng lẫn nhau ngay cả trong lúc bất đồng, đứa trẻ sẽ học được bài học quý giá về sự kiềm chế, lòng bao dung và kỹ năng giải quyết mâu thuẫn một cách lành mạnh.

Sau những khoảng khắc lỡ lời hay xung đột vô tình xảy ra trước mặt con, một lời xin lỗi chân thành và sự lắng nghe từ phía cha mẹ có thể xoa dịu phần nào vết thương tâm lý của trẻ. Hãy cho con biết rằng mâu thuẫn giữa cha mẹ không phải là lỗi của con, và tình yêu thương dành cho con sẽ luôn không thay đổi.