Tuần trước đi ăn với cô bạn thân (tạm gọi là A.), vừa ngồi xuống cô ấy đã mặt mày đầy bực bội than rằng: “Tao lại bị đồng nghiệp block rồi”.

Tôi khá bất ngờ nên hỏi có chuyện gì xảy ra.

Hóa ra trong group công ty, cô ấy thẳng thừng tag một đồng nghiệp và nói: “Phương án này viết dở thật đấy, chẳng có logic gì cả!”. Người kia lập tức sượng mặt, sau đó âm thầm chặn luôn cô ấy. A còn đầy ấm ức: “Tao chỉ nói thật thôi mà, giờ đến nói thật cũng không được à?”.

Tôi thở dài, chợt nhớ đến câu nói nổi tiếng của nhà tâm lý học Daniel Goleman trong cuốn Trí tuệ cảm xúc: “IQ giúp bạn được tuyển dụng, nhưng EQ mới quyết định bạn có được thăng tiến hay không”.

Quả thật, trong công việc lẫn cuộc sống, nhiều người luôn tự nhận mình “thẳng tính”, “nóng tính”, nhưng thực chất lại là EQ thấp. Họ thường xuyên khiến các mối quan hệ trở nên căng thẳng, rối rắm mà bản thân lại không hề nhận ra.

Dưới đây là 6 thói quen giao tiếp rất phổ biến ở những người EQ thấp. Đọc thử xem bạn có từng gặp hoặc vô tình mắc phải hay không.

(Ảnh minh họa)

1. Chỉ chăm chăm nói về mình, biến cuộc trò chuyện thành show thành tích cá nhân

Bạn chắc hẳn từng gặp kiểu người như thế này: Bạn mới nói được vài câu, họ đã chen ngang rồi thao thao bất tuyệt kể chuyện của mình. Chủ đề cuộc trò chuyện luôn xoay quanh sở thích, cảm xúc hay trải nghiệm của họ, còn điều bạn nói thì chỉ được đáp lại qua loa. Thậm chí khi bạn đã mất tập trung, liên tục nhìn điện thoại hay phản ứng hờ hững, họ vẫn nói không ngừng nghỉ.

Đây là kiểu giao tiếp “một chiều”, xem đối thoại như sân khấu cá nhân, hoàn toàn quên mất rằng giao tiếp vốn cần sự tương tác từ hai phía.

Điều khiến kiểu người này gây mệt mỏi nằm ở chỗ họ vô tình tước đi không gian bày tỏ của người khác. Càng nói nhiều về bản thân, họ càng để lộ sự tự cho mình là trung tâm mà không nhận ra cảm xúc đối phương.

Người có EQ cao thường làm ngược lại. Họ biết lắng nghe nhiều hơn nói, biết đặt câu hỏi như “Còn bạn thì sao?” hay “Bạn nghĩ thế nào?” để kéo người khác vào cuộc trò chuyện. Quan trọng hơn, họ quan sát phản ứng của đối phương để điều chỉnh nhịp giao tiếp thay vì chỉ chăm chăm chia sẻ điều mình muốn nói.

2. Có thói quen phủ nhận người khác, mở miệng là “Bạn sai rồi”

Một người bạn khác của tôi gần đây rất áp lực vì chồng cô ấy luôn phản ứng theo kiểu phủ nhận. 

Cô ấy than mệt, anh đáp: “Thế đã là gì, anh tăng ca tới nửa đêm còn chưa than”. Cô ấy chia sẻ quan điểm cá nhân, anh lập tức gạt đi: “Suy nghĩ của em trẻ con thật”. Ngay cả khi cô ấy khen một quán ăn ngon, anh cũng buông lời mỉa mai: “Khẩu vị em có vấn đề à?”.

Kiểu phản xạ phủ định người khác liên tục là biểu hiện rất điển hình của EQ thấp.

Nhiều người làm vậy vì muốn khẳng định sự tồn tại của mình hoặc sâu xa hơn là cảm giác thiếu an toàn. Họ cần chứng minh người khác sai để bản thân thấy mình đúng.

Nhưng trong giao tiếp trưởng thành, điều quan trọng không phải thắng thua. Người EQ cao thường biết công nhận cảm xúc hay góc nhìn của đối phương trước khi đưa ra ý kiến khác biệt. Họ không vội phản bác mà chọn cách hỏi thêm: “Vì sao bạn nghĩ vậy?” hoặc “Mình hiểu ý bạn, nhưng mình có góc nhìn khác”. Bởi họ hiểu rằng quan điểm khác nhau không đồng nghĩa với đúng sai tuyệt đối.

(Ảnh minh họa)

3. Nói chuyện không đúng hoàn cảnh, lấy “thẳng tính” làm cái cớ

Một đồng nghiệp cũ từng bị sếp gọi lên nói chuyện riêng sau khi thẳng thừng phát biểu trong cuộc họp rằng: “Hướng này của sếp đưa ra hoàn toàn không ổn, chẳng thực tế chút nào”. Dù điều anh ấy nói không hẳn sai, nhưng cách nói trước đám đông đã khiến người nghe mất mặt và cả căn phòng rơi vào thế khó xử.

Nhiều người vẫn nhầm lẫn giữa chân thành và thiếu tinh tế. Người EQ thấp thường nói trước khi nghĩ, chỉ quan tâm cảm giác “nói cho đã” mà quên mất cảm xúc của người nghe. Họ cho rằng mình thật tính, nhưng thực tế lại dễ làm tổn thương người khác.

Trong khi đó, người có EQ cao hiểu rằng cùng một nội dung nhưng thời điểm và cách diễn đạt mới quyết định hiệu quả giao tiếp. Có những chuyện nên nói riêng, có những góp ý cần mềm lại đôi chút để người nghe dễ tiếp nhận hơn. Nói thật chưa bao giờ sai. Nhưng nói thật thế nào mới là điều thể hiện sự trưởng thành.

4. Biến người khác thành “thùng rác cảm xúc”

Có những người mỗi lần gặp mặt là một lần than thở. Than công việc, than cuộc sống, than người yêu, than gia đình… Một vấn đề được kể đi kể lại hàng chục lần nhưng chẳng bao giờ thấy họ thay đổi hay tìm cách giải quyết. Sau mỗi cuộc trò chuyện, người nghe thậm chí còn mệt hơn cả người kể.

Đây là kiểu người thường được gọi là “ma cà rồng cảm xúc”, liên tục trút năng lượng tiêu cực lên người khác. Ai cũng có lúc muốn được chia sẻ, nhưng nếu chỉ chìm trong than vãn mà không hành động, cảm xúc tiêu cực sẽ trở thành gánh nặng cho các mối quan hệ xung quanh.

Người EQ cao hiểu rằng việc tâm sự cũng cần có chừng mực. Họ tìm cách cân bằng giữa chia sẻ cảm xúc và chủ động giải quyết vấn đề. Thay vì chỉ than “Stress quá”, họ sẽ nói thêm: “Chắc cuối tuần mình cần nghỉ ngơi hoặc đi đâu đó để xả stress”. Đó là sự khác biệt giữa chia sẻ và trút bỏ cảm xúc vô tội vạ.

5. Thích dạy đời, biến mọi cuộc trò chuyện thành lớp học đạo lý

Chị họ tôi gần đây bị con trai phàn nàn vì mỗi lần gọi video là một lần “giảng bài”: “Con nên thi công chức đi, ổn định", “Mẹ nói thật, chọn người yêu phải nhìn gia cảnh", “Con phải nghe mẹ thì mới đúng",... Kết quả là cậu con ngày càng ít muốn nghe điện thoại từ mẹ.

Nhiều người thích đưa lời khuyên không phải vì đối phương cần, mà vì họ thích cảm giác mình hiểu biết hơn. Người EQ thấp thường khó chấp nhận rằng mỗi người có lựa chọn sống riêng. Họ quen áp đặt kinh nghiệm cá nhân lên người khác mà không nhận ra điều đó dễ tạo áp lực.

Trong khi đó, người có EQ cao biết rằng không phải lúc nào người khác cũng cần lời khuyên. Đôi khi họ chỉ cần được lắng nghe. Và nếu muốn góp ý, họ sẽ chọn cách chia sẻ trải nghiệm thay vì lên lớp dạy dỗ.

6. Lấy sự cay nghiệt làm hài hước

Công ty cũ của tôi từng có một đồng nghiệp rất thích “đùa”. Thấy ai tăng cân thì anh ta nói: “Ăn nữa chắc khỏi lọt cửa luôn quá”. Gặp người còn độc thân lại châm chọc: “Kén cá chọn canh quá rồi giờ ế đấy”. Nhìn thấy ai dùng đồ rẻ tiền thì buông câu: “Hàng fake à?”. Mỗi lần bị khó chịu, anh ta lại chống chế: “Tôi nói đùa thôi mà, có gì đâu”.

Nhưng hài hước thật sự là khiến người khác vui vẻ, không phải khiến họ xấu hổ. Những người thích chọc đúng cái khó của người khác thường thiếu sự đồng cảm hoặc cố dùng kiểu nói độc miệng để gây chú ý.

Người EQ cao hiểu rằng có những chủ đề không nên mang ra đùa cợt: ngoại hình, tài chính, chuyện tình cảm hay hoàn cảnh cá nhân. Và nếu lỡ làm người khác tổn thương, họ biết xin lỗi thay vì trách đối phương “không biết đùa”.

EQ không phải sự khéo miệng, mà là khiến người khác cảm thấy dễ chịu

Từng có một câu nói thế này: “Bạn giao tiếp kiểu gì thì bạn chính là kiểu người đó”.

Những người EQ thấp thường làm các mối quan hệ trở nên nặng nề nhưng vẫn nghĩ rằng mình chỉ “thẳng tính”, “nói thật”. Còn người EQ cao không phải là người giả tạo hay lúc nào cũng làm hài lòng người khác. Họ chỉ hiểu cách giao tiếp sao cho cả hai bên đều cảm thấy thoải mái và được tôn trọng.

Suy cho cùng, nói chuyện không phải để xả cảm xúc cho bản thân, mà là để tạo ra sự kết nối với người đối diện.

(Nguồn: Baidu)