Mùa hè nắng nóng là thời điểm hệ bài tiết phải làm việc với công suất cao nhất để điều hòa thân nhiệt. Khi nhiệt độ chạm ngưỡng đỉnh điểm, thói quen ăn uống thất thường cùng việc cơ thể mất nước quá nhanh rất dễ khiến thận bị quá tải, dẫn đến các tình trạng khó chịu như tiểu rắt, tiểu buốt, hoặc sưng phù chân tay do tích nước.

Theo bác sĩ chuyên khoa thận Trần Ngạn Thành (Đài Loan, Trung Quốc), đối với những người gặp tình trạng phù nề nhẹ do đứng ngồi sai tư thế hoặc có dấu hiệu suy giảm chức năng thận giai đoạn đầu, việc chủ động bổ sung các thực phẩm có đặc tính lợi tiểu tự nhiên chính là giải pháp hỗ trợ tuyệt vời giúp thận "quét sạch rác thải" và giảm sưng phù nhanh chóng. 

Dưới đây là 8 loại thực phẩm quen thuộc, giá rẻ nhưng cực tốt để "quét rác" và bồi bổ cho thận vào mùa hè, được bác sĩ Trần phân ra làm 3 nhóm theo cơ chế tác động:

Nhóm thực phẩm tăng cường áp lực lọc và bảo vệ cầu thận

1. Bí đao 

Ảnh minh họa

Bí đao chứa hơn 95% là nước, giúp làm loãng nhanh các chất độc tích tụ trong thận. Khi thận gặp khó khăn trong việc bài tiết, các hoạt chất trong bí đao giúp kích thích cơ chế lọc của cầu thận, đẩy mạnh quá trình tạo nước tiểu để tống khứ axit uric và các muối khoáng dư thừa ra ngoài, giảm áp lực thải độc cho nhu mô thận.

2. Cần tây

Rễ và thân cây cần tây đặc biệt giàu kali. Khi đi vào cơ thể, lượng kali này cùng các chất đặc biệt trong cần tây sẽ tác động trực tiếp làm giãn mở các mạch máu nhỏ nuôi dưỡng thận. Cơ chế này giúp tăng lưu lượng máu đến cầu thận, hỗ trợ thận tăng tốc độ lọc cầu thận (GFR) mà không gây tăng huyết áp, giúp bảo vệ các màng lọc của thận khỏi bị xơ hóa.

3. Đậu đen 

Đậu đen cung cấp bộ đôi canxi và kali nồng độ cao. Khả năng bổ thận của đậu đen nằm ở việc nó tạo ra cơ chế đối kháng giúp thận dễ dàng đào thải lượng natri dư thừa (muối) qua nước tiểu, ổn định áp lực thẩm thấu tại ống thận. Ngoài ra, hàm lượng protein và vitamin nhóm E trong đậu đen còn cung cấp năng lượng để tái tạo các tế bào ống thận bị tổn thương.

Nhóm hỗ trợ chuyển hóa, giảm tải cặn lắng tại ống thận

4. Đậu đỏ

Hàm lượng sắt dồi dào trong đậu đỏ giúp tái tạo hồng cầu, làm giàu oxy trong máu. Khi dòng máu giàu oxy lưu thông qua động mạch thận, nó tối ưu hóa hoạt động của các tế bào biểu mô ống thận, giúp quá trình tái hấp thu chất dinh dưỡng và bài tiết chất cặn bã diễn ra trơn tru, ngăn ngừa tình trạng cặn lắng hình thành sỏi thận.

Ảnh minh họa

5. Rong biển 

Rong biển chứa lượng lớn choline. Hoạt chất này giúp tăng cường chuyển hóa chất béo tại gan, giảm lượng mỡ máu đổ về thận. Điều này ngăn ngừa tình trạng lắng đọng mỡ tại các mạch máu nhỏ của thận, giúp duy trì độ đàn hồi của màng lọc cầu thận và thúc đẩy quá trình đào thải nước thừa độc lập.

6. Quả dâu tằm

Dâu tằm rất giàu vitamin và axit malic. Các axit hữu cơ này khi đi qua hệ thống lọc của thận có khả năng kiềm hóa nước tiểu nhẹ, giúp hòa tan các tinh thể khoáng chất nhỏ trước khi chúng kịp kết dính thành sỏi, đồng thời duy trì môi trường vô trùng cho các tiểu cầu thận hoạt động tốt.

Nhóm tăng cường rút nước mô, giảm áp lực giữ nước của thận

7. Đu đủ 

Đu đủ hỗ trợ phân giải các hợp chất protein phức tạp ngay từ hệ tiêu hóa. Nhờ đó, lượng chất thải nitơ (như urê, creatinine) đi vào máu giảm đi đáng kể. Thận sẽ không phải làm việc quá sức để lọc các chất thải nặng này, từ đó có thêm không gian để thực hiện chức năng bài tiết nước, giúp giảm sưng phù ở các chi.

8. Ý dĩ 

Hạt ý dĩ có tác động mạnh vào quá trình tái hấp thu nước ở ống thận. Nó thúc đẩy các mô đang bị tích nước nhường nước trở lại dòng máu, đồng thời kích thích các ống thận tăng cường mở các kênh dẫn nước để nhanh chóng đẩy chất lỏng này ra ngoài qua đường tiểu, giải phóng cơ thể khỏi trạng thái phù thũng. Vì có tính hàn cao, phụ nữ mang thai hoặc đang kỳ kinh nguyệt được khuyến cáo không nên dùng.

Ảnh minh họa

Lời khuyên của bác sĩ về bảo vệ thận trong mùa hè

Vào mùa hè, thời tiết nắng nóng khiến cơ thể mất nước nhanh qua tuyến mồ hôi, làm dòng máu đặc lại và gây áp lực lớn lên màng lọc của thận. Để bảo vệ "bộ lọc" này, bác sĩ chuyên khoa thận Trần Ngạn Thành khuyến cáo bạn cần chủ động uống đều đặn từ 1.5 đến 2 lít nước mỗi ngày chứ không đợi đến khi khát, giúp thận dễ dàng pha loãng và tống khứ axit uric cùng cặn bã ra ngoài nhằm ngăn ngừa sỏi thận. 

Đồng thời, việc cắt giảm lượng muối trong khẩu phần ăn hàng ngày là rất cần thiết để tránh cơ thể tích nước, giúp ổn định áp lực thẩm thấu tại ống thận và chặn đứng tình trạng sưng phù chân tay. 

Bạn có thể tận dụng các thực phẩm lợi tiểu tự nhiên như bí đao, cần tây hay các loại đậu để kích hoạt cầu thận bài tiết tốt hơn, nhưng nếu đã có dấu hiệu suy giảm chức năng thận thì tuyệt đối không được lạm dụng. Do khả năng đào thải của thận lúc này đã yếu, việc nạp quá nhiều kali và canxi từ nhóm thực phẩm này sẽ gây tích tụ chất độc trong máu, dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe.

Nguồn và ảnh: Health 2.0, Family Doctor