Nếu đang sử dụng máy tính, hãy thử nhìn xuống bàn phím. Trên hai phím chữ F và J thường có một gạch nhỏ nổi lên ở gần mép dưới. Chi tiết tưởng như chỉ để trang trí này thực tế không hề vô nghĩa như nhiều người nghĩa, chúng có công dụng rất cụ thể.

Theo tài liệu về các tính năng hỗ trợ khả năng tiếp cận trên bàn phím ThinkPad của Lenovo, các dấu nổi này được gọi là tactile markings, tức dấu định vị bằng xúc giác. Lenovo giải thích chúng giúp người dùng tìm được các phím mà không cần nhìn vào bàn phím; trong nhóm phím nhập liệu được hãng đánh dấu có F và J.

Công dụng này liên quan trực tiếp đến kỹ thuật touch typing, hay gõ bàn phím mà không cần nhìn phím.

Với cách đặt tay tiêu chuẩn trên bàn phím QWERTY, bốn ngón tay trái được đặt lần lượt trên A, S, D, F; bốn ngón tay phải nằm trên J, K, L và phím dấu chấm phẩy. Như vậy, ngón trỏ trái nằm ở F, còn ngón trỏ phải nằm trên J. Cách bố trí này cũng được mô tả trong hồ sơ sáng chế về bàn phím của Mỹ.

Đó là lý do F và J trở thành hai vị trí rất thuận tiện để làm "mốc". Người dùng chỉ cần rà nhẹ hai ngón trỏ cho đến khi cảm nhận được hai gạch nổi. Khi ngón trỏ trái đã ở F và ngón trỏ phải ở J, những ngón còn lại có thể trở về A-S-D và K-L-; một cách tự nhiên.

Tính năng nhỏ này đặc biệt hữu ích khi người dùng vừa rời tay khỏi bàn phím để sử dụng chuột, với tay tới hàng số hay các phím chức năng rồi muốn nhanh chóng quay lại vị trí gõ. Thay vì phải cúi xuống nhìn, đầu ngón tay có thể tự tìm F và J.

Vì thế, hai gạch nổi không trực tiếp khiến một người bỗng nhiên gõ nhanh hơn. Vai trò chính xác hơn của chúng là giúp duy trì và khôi phục vị trí bàn tay, hỗ trợ việc gõ không nhìn phím thuận tiện và chính xác hơn.

Chi tiết nhỏ nhưng đã được đưa vào tiêu chuẩn kỹ thuật

Hai gạch trên F và J không đơn thuần là lựa chọn thiết kế của một hãng sản xuất.

Trong tài liệu ETSI ES 201 381 về dấu định vị xúc giác trên bàn phím và bàn phím số, Viện Tiêu chuẩn Viễn thông châu Âu (ETSI) quy định bàn phím chữ-số có dấu nhận biết xúc giác tại hai phím F và J. Vị trí ưu tiên của dấu này là phần mép phím gần người sử dụng nhất.

Đáng chú ý, ETSI còn mô tả cụ thể hình dạng ưu tiên là một thanh nổi rõ rệt. Kích thước khuyến nghị của thanh là khoảng 4 mm chiều dài, 0,5 mm chiều rộng và 0,6 mm chiều cao, kèm khoảng dung sai cho từng kích thước.

Nói cách khác, kiểu "gạch ngang" nhỏ mà người dùng nhìn thấy trên F và J ngày nay chính là một dạng dấu xúc giác đã được mô tả rất cụ thể trong tài liệu tiêu chuẩn từ cuối những năm 1990.

ETSI còn cho biết các yêu cầu này phù hợp với những tiêu chuẩn và thông lệ thực tế về dấu xúc giác đã tồn tại trước đó. Điều này cho thấy việc dùng dấu nổi để định vị bàn tay không phải ý tưởng mới xuất hiện trong những năm gần đây.

Một chi tiết tương tự cũng có thể được tìm thấy trên phím số 5 của cụm bàn phím số. ETSI quy định phím 5 có dấu xúc giác, dạng ưu tiên là một chấm tròn nổi. Do số 5 nằm ở trung tâm cụm phím số, dấu này giúp người dùng xác định vị trí các phím xung quanh mà không cần nhìn.

Chỉ vài milimet trên bề mặt hai phím, nhưng đây là một ví dụ điển hình về cách thiết kế bàn phím tận dụng xúc giác của con người. Lần tới khi rời tay khỏi bàn phím, thay vì nhìn xuống để tìm vị trí, người dùng chỉ cần đưa hai ngón trỏ tìm hai gạch nhỏ trên F và J. Từ hai "tọa độ" này, cả hai bàn tay có thể nhanh chóng trở lại đúng vị trí để tiếp tục gõ.