![]() |
Năm nay, con theo bố. Thằng anh mở tủ, chọn quần áo. Tết năm nay cực lạnh, phóng viên các phương tiện truyền thông nói về điều này với giọng khá căng thẳng trên gương mặt hồi hộp như thể cực lạnh có khuôn mặt kinh dị hãi hùng đang rình ngoài cửa. Con em đứng xếp những cuốn truyện trên giá, loay hoay chọn vài cuốn để sang một góc. Con đi với mẹ.
Đi với bố, là theo vệt Nam Định, Thái Bình, Hải Phòng, Quảng Ninh. Đi với mẹ là vệt Cần Thơ, Bến Tre, Cà Mau
“Theo mẹ. Hai đứa nên về chơi với ông bà cô chú”. “Hôm qua ông bà gọi, bảo tháng ba sẽ ra Hà Nội mẹ ạ”. “Gặp ông bà không bao giờ đủ đâu con”. “Vâng, con về quê với mẹ, bố đi chơi một mình nhé”
***
Có sáu ngày nghỉ, nhà bốn người đóng khóa cửa từ chiều ba mươi, lên đường đến những nơi họ gọi là món ngon ngày Tết. Giao thương ngày càng thuận tiện, đặc sản vùng này vùng kia có, nhưng hai vợ chồng vẫn háo hức mua sắm, chuẩn bị rất nhiều quà.
“Để em kiểm tra xem anh còn thiếu gì không”. Thảo đứng trước mặt bàn đầy những bọc quà. Chiếc khăn chất dạ màu tím nhạt. Mấy hộp cafe tan, các loại ô mai mơ gừng, chanh muối, mứt gừng, mứt bí, bánh chưng gấc. Hai chai vang hoa quả. Thịt gà khô lá chanh. “Em gửi tặng Hồng hai cái áo len, anh để đâu rồi” “Ơ đúng rồi, anh cất vào tủ, em không nhắc là quên. Để anh lấy”.
Hai đứa trẻ cũng cắm cúi soạn đồ mùa hạ. Quê chúng nó miền đất mũi Cà Mau, quanh năm nắng gió, chỉ có mùa mưa. “Các loại mứt sen, mứt bí con chuyển vào hộp nhựa, đi đường đỡ va chạm mẹ nhé. Bánh cốm, bánh chưng gấc thì gói chặt rồi”.
Hai mươi tám Tết. Nhà có cây quất duy nhất được mua về hôm qua. Đi vắng khóa cửa, hoa gì cắm cũng héo. Một cây quất là đủ cho mùa xuân rồi, con bé nói khi hai bố con chở nhau từ chợ hoa Quảng Bá về.
Ông Kha tổ trưởng tự nhiên đi ngang qua, ngó vào “Nhà chuẩn bị Tết to quá, khắp trên bàn, trên giường đồ thế kia. Nhà năm nay gói bao nhiêu bánh thế cô Thảo” “Nhà em năm nay du xuân, không gói bánh bác ạ” “Năm nào cũng du xuân thế, sướng nhất gia đình cô đấy”. Ông bước vào giữa nhà “Cô có bia không, tôi xin một lon, đi rạc cẳng từ sáng tới giờ khát quá” “Bác ơi, bia lạnh đây ạ ”thằng anh vội mở tủ lạnh lấy lon bia mang ra mời “Gớm, họp hành, nhắc nhở an toàn cháy nổ, dọn vệ sinh khu phố, nói rã họng” “Tại bác không chịu đi đâu du xuân thôi” Thảo cười. Ông Kha bật tách lon bia, uống một hơi dài, đi thẳng ra đường. ”Cô không hiểu tôi bận và gánh nhiều trách nhiệm thế nào đâu, rời ngày nào có chuyện ngày đấy. À, mà năm nay có bắn pháo hoa ngoài hồ đấy, không xem phí quá” “Thôi anh ạ, pháo hoa nhà tôi xem nhiều, thấy nó cũng thế thôi”.Thằng anh chạy theo đưa thêm lon bia nữa cho ông Kha. Ông Kha mắt sáng bừng, khen thằng cu này ngoan quá, tu bia ừng ực. Thảo nhìn theo, cười “Khổ, muốn xin bia cứ nói thẳng, vòng vo quá càng khát nước”.
![]() |
***
Bờ kinh trước mặt ngôi nhà dài năm nay nước cao. Lâu lâu, một chiếc xuồng tạch tạch chạy qua. “Nhà cô Thảo về ăn Tết mấy ngày. Cu Tân đâu, ra ông cho mấy con cua gạch này” người đàn ông tóc trắng bay phất phơ như ngọn cây lau dừng xuồng, quay đầu mũi cắm vào bờ kinh. Thảo và thằng Tân chạy ra. Phía đường nhựa, một người đàn ông cao lớn khoảng trên năm mươi phóng đến, cười rổn rảng. “Chị hai với các cháu đi đường mệt không”. “Chào cậu Phước. Mẹ con chị về đến mùng ba quay lên Cần Thơ, mùng bốn về Bến Tre. Ui, cua ngon quá, tối nay cả nhà làm nồi lẩu luôn” “ Rau này nhúng là nhất” cậu Phước đón từ tay ông tóc trắng xâu cua và bó đủ loại rau chuyển vào tay hai mẹ con Thảo những túm rau xanh mướt, túm bông bí vàng. “Thằng Tân đi với ông Tư và cậu không, lên đây. Chiều về. Đi chợ Tết cho biết, ra Hà Nội không có đâu” . Tân cuống lên cất những bó rau vào nhà, rồi chạy ra, trèo lên xuồng.
Chiếc xuồng rẽ nước đi về phía xa. Thảo đứng nhìn theo. Rồi ngửa mặt lên trời, nhắm hai mắt hít sâu luồng không khí trong vắt sau cơn mưa nhanh đến nhanh đi hiếm hoi có vào mùa khô.
***
“Đến giờ rồi anh Tân ơi” Tuyết hô to. Tân vội lấy điện thoại, kê ngay ngắn lên giữa bàn ăn rồi bật Facetime. Đầu bên kia, Dương hiện ra, cười hết cỡ “Hai đứa thấy bố không”. “Có bố ơi, rõ lắm”.
Dương cầm điện thoại, đưa chậm chậm qua mâm tiệc “Bác Trung này” một bác gầy gầy, hai mắt giật nhẹ, cười vẫy tay. “Bác Tùng này” bác tên Tùng đeo kính, tóc cắt cua nhìn rất ngầu cười móm mém thiếu khá nhiều răng. “Cô Hồng đây nhé” Người đàn bà tên Hồng ngượng nghịu cười, bàn tay nhỏ trắng vẫy vẫy “ Em chào chị Thảo, cô chào Tân, Tuyết nhé”
Bên này, lần lượt mọi người vẫy tay chào lại khi Tân đưa điện thoại quay từng người. Thào cười, nhìn Hồng vời vợi “ Chị chào Hồng. Em khỏe không, mùa này xương có bớt nhức không” “Dạ, em nhức mãi thành quen chị ạ. Có hôm bỗng nhiên hết nhức, em thấy trống trống kiểu gì lạ lắm chị” Hai bên cười phá lên. “Mấy mẹ con xem cỗ bên bố xôm không”. Điện thoại lia dần sang mâm cỗ. Bánh chưng, gà luộc, canh măng, đĩa nộm, xôi gấc, cá rán hành muối. “Ui, ngon quá” cậu Phước bên này kêu lên. “Anh Dương xem cỗ bên em nghe” Tân cầm điện thoại lia từ từ. Một mâm cỗ sao y bản chính bên kia. Bánh chưng xanh, xôi gấc, giò, gà, canh măng khô. Có khác là đĩa cá lóc nướng, tôm hấp, cua bể rang me.
Hai bên nhìn nhau qua điện thoại, cụng ly.
Tiếng pháo hoa nổ bụp bụp qua màn hình ti vi cùng ca khúc chúc mừng năm mới vang lên.
Bên Thảo, nơi đất mũi Cà Mau, dòng kinh sáng bừng từ đèn các nhà hai bên tỏa ra.
Bên Dương, tiếng sóng biển xa xa lẫn trong tiếng chuông nhà thờ đổ liên hồi. Xứ đạo, giao thừa tới, tiếng chuông ngân như xa và sâu hơn trong tiếng gió mùa hun hút.
***
“Năm nay, anh Dương và các anh về ăn Tết nhà chị Hồng, chị Thảo nhỉ” cậu Phước chạm cốc với Thảo, hỏi khẽ. Thảo đang tiếp miếng giò mang từ Hà Nội vào cho ông trẻ Tư, gật đầu. “Các anh ấy bàn từ mấy tháng trước. Cố gắng mỗi năm ăn tết một nhà. Vệt năm nay từ nhà chị Hồng, mai sang Thái Bình nhà anh Tín, rồi Hải Phòng nhà anh Trung. Sau cùng sang Quảng Ninh nhà chú Thức. Mùng năm về, mùng sáu đi làm”. “Các anh chị sống với nhau tình nghĩa thật”. “Toàn người độc thân, Tết đến cần có người thân bên cạnh cậu ạ. Anh Dương vui lắm, mấy năm nay đi ăn Tết với bạn, bảo chị với hai cháu, nhà mình đủ đầy quanh năm, Tết phải dành cho bạn” “Đúng rồi. Rất nên thế chị ạ”.
Điện thoại của Tân lại reo. Bên Dương gọi. Tân bật lên, Hồng hiện ra, khăn tím nhạt quấn quanh nổi lên khuôn mặt hiền hậu, áo len mới “Chị Thảo ơi, áo chị tặng em vừa lắm. Ấm và nhẹ quá chị” “May rồi, chị cứ lo không vừa”.
***
Biển mùa đông sóng lặng.
Ngôi nhà của Hồng ngay mặt biển. Xung quanh, các khách sạn nhà hàng đóng cửa mùa không có khách. Chỉ có mấy nhà dân sáng đèn, vang đủ loại nhạc. Nhóm Dương, Trung, Tùng và Hồng ngồi quanh chiếc bàn mặt đá. Cành đào đỏ rực góc nhà. Trên bàn thờ, lọ hoa thược dược violet tím rung rung sau mỗi làn gió từ biển thổi vào. Mùi hương trầm quyến luyến. Hồng rưng rưng nhìn Dương “Khi các anh báo tin sẽ về nhà em đón giao thừa, em không tin sẽ có ngày này. Vậy mà điều kỳ diệu đó đã đến. Em cảm ơn các anh, cảm ơn chị Thảo”. Hồng không nói được tiếp vì nghẹn lời, hai mắt đầy nước. Trung vội đến bên Hồng, ôm lấy cô. “Tết là đoàn viên với gia đình. Mọi người không ở nhà đón Tết, về đây với em thế này, đời này kiếp này em không quên” Hồng nói tiếp, rồi gạt nước mắt, miệng nhoẻn cười. “Thế này mới là đoàn viên. Gia đình ở với nhau cả năm rồi. Tết ở với tri kỷ mới ý nghĩa.” Dương nắm tay Hồng, nhìn sâu vào mắt cô.
Tùng chợt hít hít, rồi đứng vụt dậy đi vào trong “Cá kho thơm quá, đợi tôi lấy”. “Anh để em” Hồng nói rồi với cái nạng gác bên cạnh, định đứng lên. Tùng gạt đi “ Em ngồi yên đấy, anh quen bếp nhà em rồi” .
Dương đến ngồi bên Hồng, nói khẽ “Mùa này em có uống giảm đau nhiều không” “Em quen rồi. Coi nó như hơi thở là nhẹ anh ạ” “Em cần gì nhắn anh nhé. Y học tiến bộ, giờ các loại thuốc có nhiều, đừng để đau nhé” Hồng nhìn Dương, vời vợi.
*****
![]() |
“Chị tìm ra cô Hồng nhờ một bài báo đấy. Khi yêu và lấy anh Dương, anh kể mối tình đầu với một cô gái miền biển tên Bạch Hồng. Do anh đi nước ngoài làm nghiên cứu sinh, thư từ thưa dần đến khi về nước tìm nhưng không ai biết Hồng ở đâu. Về quê, cả nhà đã chuyển đi. Mấy năm sau anh chị cưới nhau. Lần đấy, cậu phóng viên có bài phóng sự về một người phụ nữ tên là Bạch Hồng lao vào đoàn tàu đang gần đến cứu một ông cụ nghễnh ngãng đi phăm phăm dù lái tàu liên tục bấm còi. Ông cụ không sao. Hồng thì mất một chân. Sau tai nạn đó, Hồng xin về trung tâm điều dưỡng thương binh nặng để làm việc. Đã mất một chân, vậy mà Hồng chọn việc khó để làm. Chị đọc báo, thấy một khuôn mặt dịu hiền, đôi mắt to, nhìn thằng, mái tóc xoăn tự nhiên thì lạnh người. Đúng như anh Dương kể. Hồng con gái xứ đạo, da trắng, tóc xoăn, càng nhìn kỹ càng xinh. Chị vội mang bài báo về đưa anh Dương. Anh Dương ngồi lặng khi biết về đời Hồng”. Cậu Phước nhâm nhi ly rượu mơ, nghe Thảo kể chuyện, gật gù “Chị Hồng vẫn sống độc thân từ ngày ấy?”. “Hồng yêu và luôn dõi theo anh Dương từ ngày anh đi nước ngoài. Nhưng khoảng cách ngày càng lớn khi Hồng ở quê, học xong ngoài đi làm cơ quan, về phụ gia đình làm muối. Nghề làm muối vất lắm. Nên khi anh Dương về tìm, Hồng trốn và gia đình nói cô ấy vào Nam rồi”.
“Còn nhớ. Một lần, chị đến nhà anh Dương chơi cùng mấy người bạn. Tự nhiên nhìn ra sân khi tập thể cũ, thấy có cô gái mắt to, da hồng mặt xinh đội nón xách cái túi đứng nhìn vào. Chị cũng không để ý. Mọi người đàn hát đến chiều. Khi anh Dương tiễn cả lũ về, chị đá phải một cái túi ngoài cửa. Mở ra, thấy có gói tôm khô, gói cá thu khô. Anh Dương nghĩ ai đánh rơi, cầm đi hỏi mấy nhà hàng xóm. Không ai nhận. Thế là biếu bà cụ đầu ngõ. Sau này, khi nhìn tờ báo, chị chợt nhớ lại cô gái đứng bên ngoài nhìn vào. Đấy là Bạch Hồng. Cô ấy đã để lại quà của biển rồi đi hẳn. Rất nhiều lần nhìn anh Dương, hai đứa trẻ, chị nghĩ, đúng là số phận. Người có duyên gặp thì gặp. Người không có số, mãi trượt nhau. Tất cả như không có thật. Đã thế, sau vụ cứu người, lại mất một chân nên Hồng ở vậy đến giờ” Cậu Phước rưng rưng đưa vào tay Thảo chén rượu, rồi cụng “ Em nể phục anh chị”
“Anh Dương quay về tìm Hồng sau khi biết cô ấy chuyển sang làm ở viện dưỡng lão chăm sóc người già và lấy điều đó làm lẽ sống của mình. Từ đấy, Hồng như một người thân trong gia đình”.
*****
Thảo rất thích khoảng thời gian sau Giao thừa.
Nhiều năm, mỗi khi pháo hoa bung những màn cuối cùng rực trời và người dân vỗ tay rào rào, vang tiếng reo. Những phút giây đầu tiên của năm mới, không ai muốn không vui. Người khó tính nhất. Người khó khăn nhất. Người nặng gánh lo toan sau lưng hay trước mặt đều quên, chỉ thấy vui và hy vọng. Thảo cũng vậy.
Năm mới này, Thảo cùng các con ở một nơi xa về địa lý nhưng gần về dòng máu. Họ bên nội. Khi bố mất, còn cô dượng, chú mợ và các em. Hơn năm mươi tuổi, đưa các con về đón Tết ở nguồn cội là điều bất ngờ chính cô và các con không ngờ mình đã làm được.
Mọi người đang tưng bừng mở bao lì xì, thắp hương kính vái tổ tiên, Thảo ra bờ kinh. Hương thơm của trầm, của khói củi lá dừa khô nhà nào cũng đốt, khói bay quẩn trong trời đêm khiến tất cả quyến rũ chưa bao giờ cô được biết.
Đi nhiều hơn. Tận hưởng nhiều hơn ở những miền mới, là đời thêm dài rộng, là được những điều vô giá. Giờ này, Dương chắc đang cùng ra nhà thờ với các bạn cũ. Có thể là Dương, hay Trung, hoặc Tùng sẽ đẩy Hồng ngồi trên chiếc xe, ra nhà thờ của dòng họ. Thánh đường rực sáng. Đội thánh ca sẽ hát và tặng nhau nụ cười. Nếu ngày ấy. Ngày Hồng xuống bến xe Giáp Bát, tay xách quà biển đi bộ về khu tập thể Giảng Võ tìm Dương không trùng đúng lúc nhóm Thảo đến mừng sinh nhật Dương đàn hát tung tóe đủ các bài chợt nhớ ra, ôm nhau ngả ngốn say bia. Nếu ngày đấy, chỉ mình Dương ở nhà. Có tiếng gõ cửa. Hồng hiện ra. Đôi mắt to trên khuôn mặt xinh đẹp. Làn da con gái miền biển rám hồng. Mái tóc dày, khuôn ngực tròn khỏe khoắn. Hai người gặp nhau. Hoặc, thấy mọi người hát hò vui vẻ, Hồng là người mạnh mẽ, sẽ vào nhà chung vui. Chắc chắn Dương sẽ lấy Hồng vì khi đấy Dương và Thảo mới chỉ hơn mức quý mến, thì bây giờ, có thể Thảo vẫn ngồi bên dòng kinh quê nội này, nhưng trong nhà kia, không phải là Tân và Tuyết. Sẽ có một ông chồng nào đấy và những đứa con khác. Và, Hồng chắc chắn không ngồi xe lăn vì mất một chân do cứu người. Hồng sẽ là vợ Dương. Hai người yêu nhau thế cơ mà. Bao năm Dương ở nước ngoài “…có người yêu ở bên Tây, như xe không khóa để ngay bờ Hồ”. Vậy mà ngần ấy năm bên trời Tây, Dương vẫn chung thủy với Hồng. Chỉ là không đúng thời điểm nên mãi lạc nhau. Thời điểm Hồng tìm Dương, thì Thảo ở đó. Thời điểm Dương tìm Hồng, cô bị mất một chân và tự biến đi. Nhưng rồi, còn duyên sẽ gặp lại theo một cách khác. Thẳm sâu trong mỗi người là sự biết ơn lẫn nhau. Ấm áp, chân tình yêu thương nhau như một gia đình lớn.
![]() |
Nhà ai đấy đốt mấy cây pháo bông khói bay loang khắp dòng kinh. Điện thoại reo. Dương gọi. Thảo tần ngần, rồi tắt. “Anh với mọi người vui nhé. Năm mới, hạnh phúc và bình an đến với tất cả chúng ta. Chúc mừng năm mới. ” Vài phút sau, Dương nhắn lại “Bọn anh đang ở nhà thờ. Lát sang chùa gần nhà Hồng thắp hương đón năm mới. Em và các con, họ hàng mình vui, may mắn nhé. Yêu tất cả mọi người”.
Hồng mỉm cười. Mắt cô sóng sánh nước và dạt ánh sáng từ dòng kinh hắt lên.
Gió từ biển dạt dào mang mùi mặn nồng vào.
Trong nhà, mấy cậu cháu đang cắm mix để hát.
*****
Biển đêm lấp lánh ánh đèn tàu cá phía xa. Sóng lặng dù gió ù ù.
Dương bảo “Biển mùa đông ấm thật, anh cứ muốn đêm dài mãi ra. ” Tùng đã dọn sạch mặt bàn, bày nước trà, kẹo bánh trông thật vui mắt. Hồng xinh đẹp mặn mòi má hồng rực trên nền khăn tím. Trung mang mấy chiếc ly trong hộp giấy ra, bật chai vang hồng. “Anh Trung cẩn thận quá, mang tặng em cả bộ ly đẹp thế” “Bọn anh còn về uống với em nhiều mà Hồng”.
Hồng cảm động nhìn Trung, rồi Tùng và Dương, mắt ánh nước.
Dương ra ngồi bên Hồng, hai người kia cũng kéo ghế lại gần cô, cụng ly. Trung giơ điện thoại lên “Nào, tất cả nhìn vào đây. Tôi luyện mãi mới biết kiểu tự sướng này đấy. Chụp nhé” .
Ngoài đường, nhà nào đấy đốt pháo bông. Tiếng nổ lụp bụp vang lên, lúc dày lúc thưa. Không gian thơm mùi khói pháo bay thoáng qua.
“Cụng ly nào. Em sẽ nhớ mãi phút giây này” Hồng nói
“Chúng ta ai cũng sẽ nhớ. Uống nào”.






















Trái tim bên nhà
Tàu lá chuối và những Tết xa quê
Không thể đỏ sẫm hơn nữa
Tháng Mười hoa sữa...
Chốn bừa bộn của bạn tôi
Tình yêu độc hại
Cùng chuyên mục
Ăn dè ngày vui
Người nuôi đất cho màu gốm bên hồ
Thuật toán công nghệ chi phối hoạt động sáng tạo nghệ thuật
Meo ơi! Về thôi!
Cuộc đua phim Tết Bính Ngọ 2026: Bàn tiệc điện ảnh rộn ràng ngoài rạp
Thơ Đậu Hoài Thanh