Người nữ tù chính trị đi qua “địa ngục trần gian”

Ở tuổi 81, khi nhận Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng tại nhà riêng ở TP.HCM, bà Trương Mỹ Hoa vẫn giữ phong thái điềm đạm, giản dị của người nữ cán bộ từng đi qua chiến tranh, tù đày và nhiều trọng trách lớn lao của đất nước. Sáu mươi lăm năm đứng trong hàng ngũ của Đảng không chỉ là dấu mốc về thời gian, mà còn là hành trình của lòng trung kiên, bản lĩnh và một cuộc đời gần như dành trọn cho cách mạng, cho nhân dân và cho những thế hệ trẻ Việt Nam.

Buổi lễ trao Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng cho bà Trương Mỹ Hoa diễn ra trang trọng nhưng ấm cúng tại nhà riêng của bà ở phường Phú Thuận, TP.HCM. Người trực tiếp trao huy hiệu là ông Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM.

Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang trao Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng cho nguyên Phó Chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa. Ảnh: Quang Định

Trong không khí đầy xúc động, người đứng đầu Đảng bộ TP.HCM nhấn mạnh rằng Huy hiệu Đảng bậc cao là phần thưởng cao quý dành cho những đảng viên ưu tú đã có cả cuộc đời cống hiến cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc. Nhưng với riêng bà Trương Mỹ Hoa, dấu mốc 65 năm tuổi Đảng dường như còn mang ý nghĩa đặc biệt hơn, bởi phía sau đó là cả một hành trình đầy thử thách của một nữ chiến sĩ cách mạng từng đi qua những năm tháng khốc liệt nhất của chiến tranh.

Nhắc đến bà Trương Mỹ Hoa, nhiều người không chỉ nhớ tới hình ảnh nguyên Phó Chủ tịch nước hay một nữ lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước, mà còn nhớ đến người nữ tù chính trị từng trải qua 11 năm giam cầm trong các nhà tù khổ sai của chế độ cũ.

Tại buổi lễ, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang xúc động nhắc lại quãng thời gian bà bị giam giữ suốt 11 năm, trong đó có gần 4 năm trong “chuồng cọp” Côn Đảo, nơi từng được xem là một trong những địa ngục trần gian khắc nghiệt nhất thời chiến. Dù bị tra tấn dã man, sống trong điều kiện tù đày khắc nghiệt và đối mặt với cái chết cận kề, bà vẫn không gục ngã.

Những người từng biết về bà trong giai đoạn ấy kể rằng, giữa cảnh tù đày tăm tối, bà Trương Mỹ Hoa vẫn là người luôn động viên tinh thần các bạn tù, giữ vững niềm tin vào cách mạng và trở thành điểm tựa tinh thần cho nhiều người khác. Chính những năm tháng bị thử thách trong “lửa đỏ” đã tôi luyện nên bản lĩnh kiên cường của người nữ chiến sĩ cộng sản.

Bà Trương Mỹ Hoa hiện là Chủ tịch Quỹ học bổng Vừ A Dính và Chủ nhiệm Câu lạc bộ "Vì Hoàng Sa - Trường Sa thân yêu"

Phát biểu tại buổi lễ, bà Trương Mỹ Hoa nhắc lại rằng truyền thống cách mạng của gia đình, sự giáo dục của Đảng, của nhân dân cùng quá trình rèn luyện bản thân đã giúp bà giữ vững lý tưởng suốt cuộc đời. Ngay trong những thời khắc cam go nhất, bà vẫn giữ trọn khí tiết người cộng sản và niềm tin sắt son với Đảng.

Có lẽ vì từng đi qua những đau thương và mất mát của chiến tranh, bà càng thấu hiểu giá trị của hòa bình, của giáo dục và của cơ hội dành cho những người yếu thế trong xã hội.

Một đời gần dân, tận hiến cho nhân dân

Sau ngày đất nước thống nhất, bà Trương Mỹ Hoa tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng của Đảng và Nhà nước. Bà từng là Bí thư Trung ương Đảng khóa VII, Phó Chủ tịch Quốc hội khóa X và sau đó là Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.

Tuy giữ nhiều vị trí quan trọng, nhưng trong ký ức của nhiều người dân và cán bộ từng tiếp xúc, bà luôn hiện lên với hình ảnh giản dị, gần gũi và chân thành.

Tại buổi lễ trao huy hiệu, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang cũng nhắc lại điều này khi chia sẻ rằng dù là lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước, bà Trương Mỹ Hoa vẫn luôn rất gần gũi, cởi mở với nhân dân.

Có lẽ cũng bởi sự gần dân ấy mà sau khi nghỉ hưu, bà không chọn cuộc sống an nhàn, mà tiếp tục dấn thân trong các hoạt động xã hội. Hình ảnh bà xuất hiện ở những vùng sâu vùng xa, những điểm trường nghèo hay các chương trình hướng về biển đảo dần trở nên quen thuộc suốt nhiều năm qua.

Một trong những dấu ấn lớn nhất của bà sau khi rời chính trường là vai trò Chủ tịch Quỹ học bổng Vừ A Dính. Dưới sự dẫn dắt của bà, quỹ không chỉ dừng lại ở việc trao học bổng ngắn hạn mà chuyển sang mô hình đầu tư chiều sâu, đồng hành lâu dài cùng học sinh dân tộc thiểu số và con em vùng biển đảo.

Ở tuổi ngoài 80 bà Trương Mỹ Hoa vẫn miệt mài chăm lo cho đời sống của trẻ em vùng sâu vùng xa, hải đảo.

Đến nay, quỹ đã trao gần 150.000 suất học bổng cho học sinh khó khăn trên cả nước. Hàng nghìn em nhỏ từ những vùng quê nghèo đã được tiếp tục đến trường, nhiều người sau này trở thành bác sĩ, kỹ sư, giáo viên hay cán bộ địa phương quay về phục vụ quê hương.

Bên cạnh đó, bà còn là Chủ nhiệm Câu lạc bộ “Vì Hoàng Sa – Trường Sa thân yêu”, một hoạt động mang ý nghĩa đặc biệt trong việc kết nối tình yêu biển đảo và tinh thần hướng về chủ quyền Tổ quốc.

Theo Bí thư Thành ủy TP.HCM, sự lan tỏa của những hoạt động này rất lớn và vẫn đang được duy trì mạnh mẽ đến hôm nay. Những ngôi trường ở vùng sâu vùng xa, đặc biệt tại Trường Sa, đã được xây dựng từ nguồn quỹ và sự vận động không ngừng nghỉ của bà cùng các cộng sự.

Ở tuổi ngoài 80, khi nhìn lại hành trình hơn sáu thập kỷ đứng trong hàng ngũ của Đảng, bà Trương Mỹ Hoa không nói nhiều về những chức vụ mình từng đảm nhiệm hay những huân chương cao quý từng nhận được. Điều bà nhắc nhiều nhất vẫn là lý tưởng cách mạng và lòng biết ơn với Đảng, với nhân dân.

Trong giây phút nhận Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng, bà bày tỏ niềm xúc động và cho rằng đây là sự ghi nhận của Đảng đối với quá trình phấn đấu của mình suốt nhiều thập kỷ qua.

Người nữ cán bộ lão thành ấy chia sẻ rằng Đảng và Bác Hồ luôn thường trực trong tim, là ánh sáng dẫn đường cho bà đi qua chiến tranh, tù đày và cả những giai đoạn khó khăn nhất của cuộc đời.

“Những năm tháng ít ỏi còn lại phía trước, tôi hứa sẽ tiếp tục sống và làm việc; giữ gìn phẩm chất cách mạng của người cộng sản, rèn luyện, học tập phong cách đạo đức Hồ Chí Minh, kiên định con đường đã chọn, giữ vững niềm tin sắt son với Đảng”, bà nói trong sự xúc động của nhiều người tham dự buổi lễ.

Có lẽ điều khiến nhiều người xúc động khi nhìn vào cuộc đời bà Trương Mỹ Hoa không chỉ nằm ở những năm tháng chiến đấu hay những vị trí bà từng đảm nhiệm, mà là cách bà lựa chọn sống sau tất cả những vinh quang và mất mát.

Đi qua chiến tranh, tù đày rồi những năm tháng trên chính trường, bà vẫn giữ cho mình sự giản dị của một người phụ nữ Nam Bộ, sự chân thành với đồng chí, đồng bào và tinh thần tận hiến chưa bao giờ vơi cạn.

Ở tuổi mà nhiều người đã chọn nghỉ ngơi, bà vẫn miệt mài với các hoạt động cộng đồng, với những chuyến đi đến vùng sâu vùng xa, với những đứa trẻ nghèo cần được nâng đỡ và với các chương trình hướng về biển đảo quê hương.

Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng vì thế không chỉ là sự ghi nhận cho một chặng đường dài đứng trong hàng ngũ của Đảng, mà còn là biểu tượng cho một cuộc đời trung kiên, tận tụy và giàu lòng nhân ái.

Một cuộc đời mà như Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang chia sẻ, đã và đang trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều thế hệ cán bộ, đảng viên và người dân tiếp tục sống có trách nhiệm hơn với cộng đồng, với đất nước.