Tuần trước, tôi có dịp ăn tối cùng người bạn thân đã làm bác sĩ sản khoa 12 năm tại Bệnh viện Phụ sản Tỉnh. Vừa xong ca trực 24 giờ, mắt cô ấy đỏ ngầu vì mệt mỏi. Bác sĩ chia sẻ rằng chỉ trong một ca trực đã tiếp nhận 3 ca sinh cấp cứu: 2 ca suýt mất con, 1 ca mang thai ngoài tử cung bị vỡ gây xuất huyết nặng phải nằm theo dõi tại phòng hồi sức tích cực (ICU).

Cô ấy thở dài nhắn nhủ: "Thực sự muốn khuyên các mẹ bầu đừng tin vào mấy lời vô căn cứ trên mạng kiểu 'mang thai là làm hoàng hậu 10 tháng, cứ thoải mái ăn uống chơi bời'".

Trong ngành sản khoa, có 3 thời điểm nguy cơ cao được ví như "cửa ải đen", tỷ lệ xảy ra sự cố cao hơn gấp nhiều lần so với bình thường. Thế nhưng nhiều mẹ bầu lại hoàn toàn chủ quan, cho rằng mang thai không phải là bệnh nên không chịu thay đổi hay chú ý gì.

1. Giai đoạn 3 tháng đầu thai kỳ

Nhiều nơi có phong tục "mang thai 3 tháng đầu không được nói cho ai biết" vì sợ dễ sảy thai. Đây hoàn toàn không phải là do tâm linh, mà thực sự có số liệu khoa học chứng minh:

Tỷ lệ sảy thai tự nhiên: Trong 3 tháng đầu lên tới 15% - 20%; trung bình cứ 5 người mang thai thì có 1 người gặp tình trạng thai ngừng phát triển hoặc ra máu dọa sảy.

Nguyên nhân: Không phải do cơ thể mẹ yếu hay kém may mắn, mà do lúc này liên kết giữa phôi thai và tử cung còn rất mong manh. Phôi thai giống như hạt giống mới gieo xuống đất, chỉ bám vào vài mạch máu nhỏ li ti, chỉ cần chấn động nhẹ cũng có thể bị ảnh hưởng. Đây cũng là quá trình "chọn lọc tự nhiên", hơn một nửa số ca thai ngừng phát triển bắt nguồn từ bất thường di truyền.

Bài học thực tế: Tháng trước, một mẹ bầu do nghe lời người già "đừng đi siêu âm sớm, tia bức xạ hại con" nên cố chịu đựng đến tuần thứ 10 dù liên tục đau và tức bụng. Khi đến khám thì phát hiện thai ngoài tử cung đã làm vỡ ống dẫn trứng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

Lời khuyên bác sĩ:

Cần đi siêu âm ở tuần thứ 6 - 8 để xác định thai đã vào tử cung chưa và đã có tim thai (thai sống) hay chưa.

Tránh xa các tác nhân gây dị tật: Phòng xông hơi nhiệt độ cao, nhà mới sửa sang, xe mới sơn... 3 tháng đầu là giai đoạn then chốt phát triển ống thần kinh của thai nhi.

2. Giai đoạn 3 tháng cuối (Tuần 28 đến tuần 34)

Trải qua 3 tháng đầu ốm nghẹn và ra máu, nhiều mẹ bầu tưởng rằng mình đã "an toàn" nên bắt đầu đi chơi suốt buổi chiều, ăn uống nhiều mặn/dầu mỡ, thậm chí bỏ cả lịch khám thai. Tuy nhiên, đây lại là lúc cơ thể người mẹ dễ bị tổn thương nhất:

Áp lực lên cơ thể: Bánh nhau và thai nhi phát triển rất nhanh, lượng máu tuần hoàn của mẹ tăng gần 40% so với bình thường, khiến tim và mạch máu phải hoạt động hết công suất.

Biến chứng rình rập: Khoảng 80% các trường hợp tăng huyết áp thai kỳ, tiền giật, đái tháo đường thai kỳ... đều phát phát sinh trong giai đoạn này.

Bài học thực tế: Một sản phụ mang thai con thứ 2 ở tuần 32, vì lần đầu hoàn toàn khỏe mạnh nên chủ quan bỏ qua 2 lần khám thai (không đo huyết áp và xét nghiệm nước tiểu). Khi nhập viện trong tình trạng chóng mặt, huyết áp đã vọt lên 180, đạm niệu 3+ (tiền giật nặng), thai nhi suy hô hấp nghiêm trọng. Bác sĩ phải mổ cấp cứu, em bé sinh ra chỉ nặng hơn 1,5 kg, phải nằm lồng kính tốn kém hàng trăm triệu đồng và đối mặt với nguy cơ ảnh hưởng phát triển trí não.

Lời khuyên bác sĩ:

Không được bỏ qua bất kỳ đợt khám thai nào: Đo huyết áp và xét nghiệm đạm niệu là 2 mục tuyệt đối không được lười hay tiếc tiền.

Đếm thai động: Dành thời gian yên tĩnh đếm thai động vào 3 buổi (sáng, trưa, tối), mỗi buổi 1 tiếng (bình thường là 3-5 lần/giờ). Nếu thai máy tăng đột ngột hoặc giảm mạnh/im lặng cả ngày, phải đến viện ngay lập tức.

Không tự ý chịu đựng khi bị đau bụng bất thường hoặc chảy máu âm đạo.

3. Giai đoạn đủ tháng (Sau tuần thứ 40)

Quan niệm dân gian thường cho rằng "dưa chín tự rụng, chưa có dấu hiệu thì cứ chờ thêm vài ngày". Nhưng thực tế, sau 40 tuần, bánh nhau đã "hết hạn sử dụng":

Tình trạng suy giảm chức năng: Bánh nhau giống như thức ăn để lâu, khả năng cung cấp oxy và dưỡng chất giảm mạnh mỗi ngày.

Lượng nước ối giảm nhanh: Nước ối sụt giảm khoảng 10% mỗi tuần, làm tăng gấp đôi nguy cơ suy thai.

Bài học thực tế: Một thai phụ quá 40 tuần nhưng ngại đi khám, tự ở nhà chờ thêm 10 ngày. Khi thấy con ngừng đạp mới hốt hoảng vào viện thì lượng nước ối chỉ còn chưa đầy 1/3 mức bình thường, dây rốn quấn cổ 3 vòng, mặt em bé đã tím tái. Rất may bác sĩ đã can thiệp mổ cấp cứu kịp thời để cứu sống em bé.

Phía sau mỗi ca cấp cứu thót tim ở phòng sản là một gia đình phải đánh đổi bằng sự hối hận. Chúng ta không thể đem may mắn 1/10000 ra để đánh cược. Hãy luôn tuân thủ chỉ định của bác sĩ trong cả 3 "cửa ải" nguy hiểm này vì sức khỏe của cả mẹ và bé!

Nguồn: Sohu