Trong đời sống hiện nay, bảo hiểm xã hội không còn là khái niệm xa lạ hay chỉ gắn với những thủ tục hành chính khô khan. Với nhiều người lao động, đây là điểm tựa quan trọng, liên quan trực tiếp tới các quyền lợi thiết thân như ốm đau, thai sản, hưu trí và cả trợ cấp khi không may mất việc.

Thế nhưng, không ít người chỉ thực sự tìm hiểu kỹ các chế độ này khi biến cố đã xảy ra. Trợ cấp thất nghiệp là một ví dụ điển hình. Nhiều người cho rằng chỉ đến lúc nghỉ việc mới cần quan tâm tới khoản hỗ trợ này. Khi ấy, họ mới vội hỏi thủ tục, tìm lại giấy tờ và dò từng mốc thời gian nộp hồ sơ.

Thực tế, mới đây, fanpage của Bảo hiểm xã hội điện tử cùng nhiều tài liệu liên quan đã chỉ ra điều mà không ít người vẫn lầm tưởng: Người lao động dù bị sa thải hay đuổi việc vẫn có thể được nhận trợ cấp thất nghiệp. Tuy nhiên, quyền lợi này không chỉ phụ thuộc vào việc có tham gia bảo hiểm thất nghiệp hay không, mà còn ở chỗ người lao động có hiểu đúng quy định và làm thủ tục kịp thời hay không.

Làm thế nào để nhận được trợ cấp thất nghiệp sau khi nghỉ việc?

Điều đầu tiên cần nhớ là mốc 3 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng. Đây là thời hạn để nộp hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp. Nhiều người sau khi nghỉ việc thường bận tìm công việc mới, giải quyết việc cá nhân hoặc chờ doanh nghiệp hoàn tất giấy tờ nên đến khi nhớ ra thì đã quá hạn. Khi đó, dù trước đó đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp đầy đủ, họ vẫn có thể không còn đủ điều kiện nộp hồ sơ cho đợt thất nghiệp đó.

Điều tiếp theo là không nên chờ đến lúc nghỉ việc mới kiểm tra giấy tờ. Những tài liệu như hợp đồng lao động, phụ lục hợp đồng, quyết định thôi việc, quyết định sa thải hoặc văn bản xác nhận chấm dứt hợp đồng đều có thể trở thành căn cứ quan trọng khi làm hồ sơ. Nếu thiếu các giấy tờ này, thủ tục xin hưởng trợ cấp thất nghiệp có thể bị kéo dài hoặc phát sinh vướng mắc.

Ngoài ra, nộp hồ sơ xong cũng không có nghĩa là mọi việc đã hoàn tất. Sau khi nộp, người lao động vẫn phải theo dõi phiếu hẹn, nhận quyết định đúng thời gian và thực hiện nghĩa vụ thông báo về việc tìm kiếm việc làm hằng tháng trong thời gian đang hưởng trợ cấp thất nghiệp. Đây là bước rất dễ bị quên vì nhiều người nghĩ chỉ cần nộp hồ sơ rồi chờ tiền chuyển về tài khoản. Trên thực tế, việc bỏ sót lịch hẹn hoặc không thực hiện đúng quy định có thể ảnh hưởng trực tiếp tới quá trình hưởng trợ cấp.

Vì vậy, điều người đang đi làm cần chú ý không chỉ là doanh nghiệp có đóng bảo hiểm cho mình hay không. Quan trọng hơn, mỗi người nên chủ động theo dõi quá trình tham gia bảo hiểm thất nghiệp, giữ lại cẩn thận các giấy tờ liên quan tới hợp đồng và việc chấm dứt hợp đồng, đồng thời nắm sẵn những mốc thủ tục cơ bản. Trong bối cảnh thị trường lao động nhiều biến động, biết sớm về trợ cấp thất nghiệp không phải là bi quan, mà là cách để tự bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình khi cần thiết.

Không phải cứ nghỉ việc là tự động được hưởng trợ cấp thất nghiệp

Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất là chỉ cần nghỉ việc, bị cho thôi việc hoặc bị sa thải thì đương nhiên sẽ có trợ cấp thất nghiệp. Tuy nhiên, theo quy định, để được hưởng chế độ này, người lao động phải đáp ứng đồng thời nhiều điều kiện như chấm dứt hợp đồng đúng quy định pháp luật, đã đóng bảo hiểm thất nghiệp đủ thời gian theo luật, nộp hồ sơ trong vòng 3 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng và chưa có việc làm sau thời gian luật định.

Điều đáng chú ý là bị sa thải cũng không đồng nghĩa với việc chắc chắn mất quyền hưởng trợ cấp thất nghiệp. Trong thành phần hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp, pháp luật vẫn chấp nhận các giấy tờ như quyết định sa thải hoặc quyết định kỷ luật buộc thôi việc làm căn cứ chứng minh việc chấm dứt hợp đồng.

Từ đó có thể thấy, “sự thật” mà người đang đi làm cần chú ý là trợ cấp thất nghiệp không phải khoản hỗ trợ tự động phát sinh ngay khi nghỉ việc. Đây là một quyền lợi có điều kiện, và chỉ đến tay người lao động khi họ hiểu đúng quy định, chuẩn bị đủ hồ sơ và không bỏ sót những bước quan trọng.