Báo quốc tế: Bắc Kinh đang lợi dụng đại dịch để gia tăng ảnh hưởng ở Biển Đông

Nhiều quốc gia đang nỗ lực thành lập các liên minh mới, song song với việc củng cố quan hệ đối tác lâu đời để đối phó với Trung Quốc.

Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) có trụ sở tại Washington cho rằng, Biển Đông có hơn 1/3 lưu lượng vận chuyển hàng hóa toàn cầu đi qua, đây được coi là tuyến đường hàng hải quan trọng đối với thương mại và vận chuyển quốc tế.

Hiện, Bắc Kinh đã tận dụng cơ hội cả thế giới đối phó dịch để gia tăng ảnh hưởng, bao gồm cả biên giới trên đất liền ở Nam Á và ở Biển Đông. Trung Quốc dùng cách tiếp cận nước đôi, tăng cường hiện diện của quân sự qua việc xây dựng các đảo nhân tạo, triển khai tàu chấp pháp để khẳng định các yêu sách; tìm cách thể hiện là một đối tác sẵn sàng hợp tác với các nước ở Đông Nam Á có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông.

Tàu chiến Trung Quốc phóng tên lửa trong một đợt tập trận ở Biển Đông hồi năm 2016. (Ảnh: Xinhua).
Tàu chiến Trung Quốc phóng tên lửa trong một đợt tập trận ở Biển Đông hồi năm 2016. (Ảnh: Xinhua).

Theo CNA, hơn 3 năm sau khi Tòa trọng tài Quốc tế ra phán quyết bác bỏ yêu sách “đường chín đoạn” phi lý của Trung Quốc năm 2016, Bắc Kinh dường như có lập trường mang tính hòa giải hơn với việc nhất trí tiếp tục đàm phán về Bộ Quy tắc Ứng xử (COC). Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị thậm chí còn bày tỏ hy vọng đàm phán COC sẽ được hoàn thành vào năm 2021.

Tuy nhiên theo một số chuyên gia, đây có thể chỉ là một phần để che giấu tham vọng của Trung Quốc. 

“Trung Quốc đã có màn diễn tập quân sự lớn mà tôi cho là để đe dọa các nước láng giềng khi chúng ta đang phải chống chọi với cuộc khủng hoảng Covid-19. Bắc Kinh đã tiến thêm một bước trong việc thực hiện hành vi gây hấn là phô diễn sức mạnh quân sự và tuyên bố kiểm soát hầu hết khu vực Biển Đông”, Peter Jennings, giám đốc điều hành của Viện chính sách chiến lược Australia cho biết

Trước những hành động của Trung Quốc, các nước Đông Nam Á đã lên tiếng phản đối. 

Ngày 13/6, tại Hội nghị trực tuyến cấp cao ASEAN lần thứ 36, các bên đã ra tuyên bố thể hiện sự quan ngại về tình hình an ninh khu vực trong bối cảnh Trung Quốc có nhiều hành vi ngang ngược trên Biển Đông như:  thành lập cái gọi là các quận hành chính "quản lý" Trường Sa và Hoàng Sa thuộc chủ quyền Việt Nam, đâm chìm tàu cá Việt Nam, điều tàu khảo sát bám theo tàu thăm dò dầu khí của Malaysia, tập trận quanh quần đảo Hoàng Sa...

Ngoại trưởng Philippines Teodoro Locsin tuyên bố Bắc Kinh sẽ “đối mặt với phản ứng mạnh nhất, về mặt ngoại giao hoặc bất cứ hình thức nào phù hợp” nếu cuộc tập trận xâm lấn sang lãnh thổ nước này.  

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Thị Thu Hằng cho biết, cuộc tâp trận của Trung Quốc đã vi phạm chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa, đi ngược lại tinh thần Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), gây phức tạp tình hình. Việt Nam đã giao thiệp, trao công hàm phản đối và yêu cầu Trung Quốc không lặp lại những hành vi tương tự trong tương lai.

Vào tháng 1/2020, Jakarta, Indonesia đã triệu Đại sứ Trung Quốc, cử các đội tuần tra trên không và trên biển sau khi tàu Trung Quốc tiến vào vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của nước này quanh quần đảo Natuna.

Mặc dù vậy, các chuyên gia cho rằng, Trung Quốc sẽ sử dụng chiêu bài kinh tế để át tiếng nói của các bên liên quan. Ngoài ra, chỉ có 4 quốc gia trong ASEAN tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông hay những lợi ích khác biệt có thể gây trở ngại lớn với khả năng đoàn kết trong khu vực để tạo ra một phản ứng thống nhất với Trung Quốc.

Các chuyên gia cho rằng, các nước ASEAN phải tăng cường sự đoàn kết và cùng nhau hành động nếu muốn tránh viễn cảnh tồi tệ nhất là lập đế chế hàng hải. 

Tờ ABC của Australia cho rằng, nhiều quốc gia, trong đó có Mỹ và Australia đang nỗ lực thành lập các liên minh mới, song song với việc củng cố quan hệ đối tác lâu đời. Đặc biệt Australia và Mỹ ngày càng quyết liệt hơn với Trung Quốc trong vấn đề Biển Đông.

Canberra đã gửi công hàm lên Liên Hợp Quốc, nêu rõ các yêu sách chủ quyền mà Bắc Kinh đặt ra ở Biển Đông “không phù hợp” với luật pháp quốc tế. 

Ngoại trưởng Australia Marise Payne và Bộ trưởng Quốc phòng nước này Linda Reynolds sẽ tới Washington để hội đàm với những người đồng cấp Mỹ trong tuần này. Bên cạnh vấn đề an ninh quốc gia và Covid-19, hai bên sẽ thảo luận về các hoạt động của Trung Quốc ở Biển Đông.

Đầu tháng 7, Australia đã điều 5 tàu chiến tham gia tập trận cũng với Mỹ và Nhật Bản tại biển Philippine, đây là “một cơ hội quan trọng để thể hiện quan điểm chung về một khu vực thịnh vượng, cởi mở và ổn định” .

ABC dẫn lời chuyên gia Stephen Nagy thuộc Đại học Cơ đốc giáo Quốc tế ở Tokyo nhận xét, cuộc tập trận chung như vậy nhiều khả năng sẽ tiếp tục diễn ra và có thể bao gồm cả đối tác khác như Ấn Độ - quốc gia cũng đang tìm cách ngăn chặn tham vọng của Trung Quốc.

Ấn Độ cũng đang phát tín hiệu thể hiện ủng hộ Mỹ, Nhật và Australia. Cụ thể New Dehli dự kiến tổ chức cuộc tập trận hải quân mở rộng Malabar vào tháng 11/2020 với sự tham gia của Mỹ, Nhật Bản và có thể cả Australia.

Ông Stephen Nagy đánh giá: “Với việc tổ chức cuộc tập trận Malabar, Ấn Độ đang gửi đi tín hiệu cho các đối tác chẳng hạn như Mỹ, Australia và Nhật Bản rằng họ luôn sẵn sàng đóng góp cho việc bảo vệ trật tự dựa trên quy tắc trong khu vực. “Đối mặt với sức ép của Trung Quốc ở biên giới phía Bắc, Ấn Độ đang mong muốn mở rộng các cách thức hợp tác và sẵn sàng đẩy lùi Trung Quốc khi Bắc Kinh tận dụng cánh cửa cơ hội giữa sự hỗn loạn do đại dịch Covid-19 gây ra”.

Thanh Mai

Hà Nội tiếp tục yêu cầu đeo khẩu trang nơi công cộng

Hà Nội tiếp tục yêu cầu đeo khẩu trang nơi công cộng

Chính quyền Hà Nội yêu cầu người dân rửa tay, đeo khẩu trang ở những nơi công cộng, nơi tập trung đông người.