Mới đây, một bé gái 12 tuổi đã được đưa đến Bệnh viện số 2 Đại học Y khoa Ôn Châu, Trung Quốc, do đột ngột đau bụng dữ dội. Cô bé được chẩn đoán bị thủng tá tràng. Được biết, bệnh nhân đã uống nước ngọt có ga thay vì nước lọc trong gần 1 năm và hình thành những thói quen không lành mạnh như ăn uống thất thường và thích ăn vặt nhiều muối.

Hai tháng trước, bệnh nhi đã trải qua các triệu chứng rối loạn tiêu hóa điển hình như đau bụng trên khi đói, nhưng không chú ý đến vì cơn đau giảm sau khi ăn. Cô bé buộc phải phẫu thuật và hiện đã qua khỏi nguy hiểm.

 

Theo các bác sĩ tại Bệnh viện số 2 Đại học Y khoa Ôn Châu, Trung Quốc, nước ngọt có ga nếu uống quá nhiều, quá thường xuyên có thể "ăn mòn" dạ dày, ruột của chúng ta theo các cơ chế:

- Bão axit: Axit photphoric và caffeine trong nước ngọt có ga hoạt động như chất kháng axit, kích thích dạ dày tiết ra quá nhiều axit dạ dày. Hàm lượng đường cao cũng làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày, khiến tá tràng liên tục bị ngâm trong môi trường có tính axit cao, cuối cùng dẫn đến "tự tiêu hóa" và hình thành loét.

- Gây hư hại lớp màng bảo vệ: Các bọt khí do đồ uống có ga tạo ra có thể làm giãn dạ dày và gây trào ngược mật. Đồng thời, môi trường nhiều đường, nhiều axit kéo dài làm giảm sự tiết chất nhầy bảo vệ trong ruột, dẫn đến sự suy giảm mạnh khả năng phục hồi niêm mạc.

 

So với người lớn, niêm mạc đường tiêu hóa của trẻ em giống như một "màng mỏng", khiến axit dạ dày dễ dàng xâm nhập hơn. Tệ hơn nữa, việc tiêu thụ nước ngọt có ga lâu dài có thể làm cạn kiệt lượng canxi trong cơ thể, làm tăng nguy cơ béo phì và gây thêm áp lực lên hệ tiêu hóa.

Ngoài ra, thói quen ăn uống không lành mạnh cũng góp phần dẫn đến thủng đường tiêu hóa. Nguyên nhân phổ biến nhất là ăn quá nhiều. Ăn quá nhiều có thể làm tăng axit dạ dày và pepsin, làm tăng thể tích dạ dày, dễ dẫn đến thủng.

Thủng đường tiêu hóa thường gặp ở người trung niên từ 40 đến 50 tuổi, những người thường xuyên uống rượu, nhưng trong những năm gần đây, bệnh nhân bị thủng đường tiêu hóa đang dần trẻ hóa. Hầu hết bệnh nhân đều có thói quen ăn uống không điều độ lâu dài, thường thay thế các thực phẩm chính bằng đồ ăn vặt, và một số người bị loét do kích thích của thuốc.

Thủng đường tiêu hóa có nguy hiểm không?

Nếu không được điều trị, nó có thể dễ dàng dẫn đến nhiễm trùng ổ bụng nghiêm trọng, sốc viêm và thậm chí tử vong. Dấu hiệu của thủng đường tiêu hóa bao gồm:

- Đau bụng dữ dội

Thủng dạ dày thường biểu hiện bằng cơn đau dữ dội, đột ngột ở vùng thượng vị, cơn đau dai dẳng hoặc gián đoạn, ngày càng dữ dội hơn, như bị dao đâm hoặc bỏng rát. Cơn đau nhanh chóng lan ra toàn bộ vùng bụng và cũng có thể là đau lan tỏa, chẳng hạn như đau nhói hoặc đau âm ỉ ở vai. Mặt khác, thủng ruột thường biểu hiện bằng đau ở vùng bụng dưới.

Một số bệnh nhân cao tuổi có thể phản ứng chậm và đau bụng nhẹ khi bị thủng đường tiêu hóa.

- Buồn nôn và nôn mửa

Khoảng một nửa số bệnh nhân bị thủng dạ dày trải qua cơn đau bụng kèm theo buồn nôn và nôn mửa, đặc biệt khi xảy ra liệt ruột, tình trạng nôn mửa sẽ nghiêm trọng hơn, và họ cũng có các triệu chứng như chướng bụng và táo bón; trong khi đó, bệnh nhân bị thủng ruột có các triệu chứng buồn nôn và nôn mửa tương đối nhẹ hơn.

- Tiêu chảy hoặc táo bón thường xuyên

Triệu chứng này thường gặp hơn ở bệnh nhân bị thủng ruột, nhưng ít gặp hơn ở bệnh nhân bị thủng dạ dày.

- Sốt

Nếu dịch tiêu hóa rò rỉ vào khoang bụng, có thể gây nhiễm trùng ổ bụng, dẫn đến sốt ở bệnh nhân.

- Mất nước, sốc

Bệnh nhân bị thủng đường tiêu hóa không thể ăn và thường xuyên nôn mửa. Nếu không được chăm sóc y tế kịp thời và bù dịch, họ dễ bị mất nước và rối loạn điện giải.

Hơn nữa, đau bụng dữ dội sau khi thủng và rò rỉ dịch tiêu hóa vào khoang phúc mạc có thể dễ dàng dẫn đến viêm phúc mạc nhiễm trùng, rất dễ gây sốc. Do đó, nếu xuất hiện các triệu chứng như huyết áp giảm, mạch yếu, đánh trống ngực, hoặc thậm chí mất ý thức, cần được cấp cứu ngay lập tức.

Làm thế nào để bảo vệ sức khỏe đường tiêu hóa?

- Ăn ít đồ muối chua: Những thực phẩm này chứa nhiều muối và một số chất gây ung thư, vì vậy không nên ăn với số lượng lớn.

- Ăn ít đồ sống, đồ nguội và đồ cay: Các loại thực phẩm sống, lạnh và có tính kích thích cao có thể gây kích ứng mạnh niêm mạc đường tiêu hóa, dễ dẫn đến tiêu chảy hoặc viêm đường tiêu hóa.

- Các bữa ăn đều đặn: Việc ăn uống đều đặn giúp kích thích sự tiết dịch của các tuyến tiêu hóa, từ đó giúp tiêu hóa tốt hơn.

 

- Thức ăn nên được phục vụ ở nhiệt độ thích hợp: Nhiệt độ của thức ăn và đồ uống không nên quá nóng cũng không nên quá lạnh.

- Ăn chậm và nhai kỹ: Điều này giúp giảm gánh nặng cho đường tiêu hóa. Bạn càng nhai kỹ thức ăn, lượng nước bọt tiết ra càng nhiều, có tác dụng bảo vệ niêm mạc dạ dày.

- Khám sức khỏe định kỳ: Khám dạ dày định kỳ (bao gồm nội soi dạ dày, nội soi đại tràng, xét nghiệm vi khuẩn Helicobacter pylori…) có thể giúp phát hiện sớm các bệnh về đường tiêu hóa và được điều trị chuyên nghiệp.

Nguồn và ảnh: HK01