Khi thời tiết bắt đầu chuyển nóng, cơ thể rất dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, chán ăn và hệ tiêu hóa bị "quá tải" bởi đồ dầu mỡ. Lúc này, bữa cơm gia đình thường ưu tiên các món thanh mát, dễ tiêu nhưng vẫn cần giàu dưỡng chất để giữ sức khỏe. Nhờ vậy, cá nước ngọt trở thành một trong những "lựa chọn vàng" nhờ nguồn đạm trắng dễ hấp thụ, ít béo và giàu axit béo omega 3. 

Tuy nhiên, để tận dụng tối đa lợi ích, nên chọn đúng loại cá, nguyên liệu tươi ngon và chế biến cũng phải phù hợp. Nhiều người thường nghĩ đến cá chép hay cá thu khi cần bồi bổ, nhưng thực tế có 3 loại cá khác vừa ngon, bổ lại “mát” giữa cái nóng mùa hè, phòng được nhiều bệnh mà bạn nên thêm ngay vào thực đơn. Đó là:

1. Cá diếc

Cá diếc là loại cá dân dã nhưng giá trị dinh dưỡng lại cao đáng kể. Thịt cá giàu protein dễ hấp thu, ít mỡ bão hòa và chứa nhiều axit amin thiết yếu, vitamin nhóm B, canxi, phốt pho và sắt. Trong y học cổ truyền, cá diếc có vị ngọt, tính bình, công dụng kiện tỳ, lợi tiểu, thanh nhiệt và giải độc, rất phù hợp để ăn vào mùa hè khi cơ thể dễ bị mất nước, mệt mỏi.

Đừng chỉ nấu canh cá chép, canh cá diếc ăn vào mùa hè cũng rất ngon và "mát" (Ảnh minh họa)

Nhiều nghiên cứu hiện đại cũng cho thấy, cá diếc giúp cải thiện chức năng tim mạch nhờ chứa axit béo omega-3, hỗ trợ điều hòa huyết áp và giảm viêm. Với người hay ra mồ hôi nhiều, ăn cá diếc còn giúp bù đạm, khoáng và tăng sức đề kháng. Món canh cá diếc nấu rau cải hoặc nấu với mướp, mồng tơi… vừa thanh mát vừa bổ dưỡng là gợi ý lý tưởng cho bữa cơm mùa nóng.

2. Cá chẽm 

Cá chẽm (còn gọi là cá vược) là loài cá sống được ở cả nước ngọt lẫn nước mặn. Chúng có hàm lượng đạm chất lượng cao nhưng lại ít chất béo, đặc biệt phù hợp với người cần ăn nhẹ mà vẫn đủ năng lượng. Cá chẽm cung cấp vitamin A, B12, D cùng các khoáng chất như kali, magie, kẽm và selen… Đây là những dưỡng chất quan trọng để duy trì sức khỏe hệ miễn dịch, thị lực và hệ thần kinh.

Trong mùa hè, khi hệ tiêu hóa dễ “mệt mỏi” vì nắng nóng, thịt cá chẽm mềm, ít gân giúp dễ nhai, dễ tiêu. Axit béo không bão hòa trong cá còn hỗ trợ giảm cholesterol xấu, bảo vệ tim mạch. Các món cá chẽm hấp gừng, sốt cà chua hay nướng giấy bạc giữ được độ ngọt tự nhiên, ít dầu mỡ, thích hợp cho cả người cao tuổi lẫn trẻ em.

3. Cá trê

Cá trê có đa dạng cách chế biến, giàu dinh dưỡng nên bồi bổ vào mùa hè (Ảnh minh họa)

Cá trê có tính mát, giàu đạm dễ tiêu, giúp thanh nhiệt cơ thể và bổ sung năng lượng nhẹ nhàng trong những ngày hè oi bức, không gây nóng trong. Nổi tiếng với thịt mềm, thơm, ít xương dăm, thịt cá trê còn chứa nhiều vitamin và khoáng chất hỗ trợ phục hồi sức khỏe, đặc biệt sau khi ra nhiều mồ hôi. Nó cũng chứa nhiều protein, vitamin D, B12, canxi, phốt pho và sắt, giúp hỗ trợ tạo máu, duy trì sức khỏe xương khớp.

Với người hay bị cảm cúm, mệt mỏi vào mùa hè, ăn cá trê giúp tăng cường miễn dịch nhờ lượng selen và kẽm dồi dào. Trong Đông y, cá trê có vị ngọt, tính ấm, tác dụng bổ khí huyết, tiêu viêm, lợi tiểu, thường được dùng cho người mới ốm dậy hoặc phụ nữ sau sinh. Món cá trê kho nghệ, nấu canh chua hoặc hầm đậu phụ đều vừa ngon miệng vừa tốt cho sức khỏe.

Mùa hè ăn uống thế nào để thanh nhiệt mà vẫn tốt cho sức khỏe?

Ngoài tận dụng 3 loại cá nước ngọt kể trên, bạn nên nhớ một số lưu ý khi ăn uống khi nhiệt độ tăng, nắng nóng để ngon miệng và khỏe hơn nhé:

- Ưu tiên rau củ giàu nước: Như bí xanh, mướp đắng, dưa chuột giúp bù nước và cung cấp vitamin C dồi dào. Chúng hỗ trợ làm mát cơ thể tự nhiên và giữ cho hệ tiêu hóa luôn trơn tru.

- Chế biến thanh đạm, ít dầu mỡ: Nên ưu tiên các món hấp, luộc hoặc nấu canh chua để giảm áp lực cho dạ dày. Việc hạn chế đồ chiên rán giúp cơ thể giải nhiệt nhanh và tránh cảm giác nặng nề.

- Uống nước đúng cách: Đảm bảo uống đủ khoảng 1,5 - 2 lít nước mỗi ngày và bổ sung điện giải qua nước chanh tươi, nước dừa... Đồng thời hạn chế đồ uống chứa caffein, có cồn. 

Bữa cơm mùa hè nên đủ chất nhưng dễ hấp thu, giàu chất xơ và bổ sung nước (Ảnh minh họa)

- Chia nhỏ các bữa ăn trong ngày: Ăn quá no khiến cơ thể sinh nhiệt nhiều hơn để tiêu hóa, dẫn đến cảm giác mệt mỏi. Chia nhỏ khẩu phần giúp duy trì năng lượng ổn định và cơ thể nhẹ nhàng hơn.

- Cắt giảm gia vị cay nồng: Hạn chế tối đa ớt, tiêu và các loại gia vị mạnh để tránh kích ứng niêm mạc thực quản. Việc ăn nhạt giúp cơ thể không bị nóng trong và giữ nước tốt hơn.

- Tăng trái cây nhưng hạn chế trái cây quá ngọt: Các loại quả như vải, nhãn nên ăn với lượng vừa phải để tránh tăng đường huyết và gây nhiệt. Thay thế bằng dưa hấu hoặc thanh long giúp thanh lọc cơ thể hiệu quả hơn.

Nguồn và ảnh: Sohu, Eating Well, Daily Mail