Sự khác biệt giữa nam và nữ là điều mà nhiều đứa trẻ đã được làm quen từ rất sớm. Ngay từ bậc mầm non, giáo viên thường nhắc nhở trẻ về việc không dùng chung nhà vệ sinh, giữ gìn sự riêng tư của cơ thể và hiểu rằng có những giới hạn cần được tôn trọng.

Tuy vậy, ở độ tuổi này, trẻ em vẫn giữ được sự vô tư đặc trưng. Khi chơi cùng nhau, các em không mang theo những suy nghĩ phức tạp, chỉ đơn giản coi nhau là bạn và cảm thấy vui vẻ khi được ở cạnh nhau. Chính vì thế, những hình ảnh trẻ nhỏ chơi đùa thân thiết thường khiến người lớn cảm thấy nhẹ nhõm, thậm chí có phần hoài niệm về sự trong sáng của tuổi thơ.

Việc dạy trẻ về ranh giới không phải vì các em đã có nhận thức lệch lạc, mà nhằm giúp hình thành ý thức bảo vệ bản thân từ sớm. Đây là một phần của giáo dục phòng ngừa, giúp giảm thiểu rủi ro trong tương lai.

Đặt vào một tình huống cụ thể, nếu một ngày con gái bạn sang nhà bạn học chơi, đến tối gia đình bạn ấy gọi điện nói rằng đứa trẻ sẽ ngủ lại, bạn sẽ phản ứng ra sao?

Một câu chuyện mới đây tương tự đã xảy ra và thu hút nhiều sự chú ý trên mạng xã hội. Theo chia sẻ từ một người mẹ, cách đây vài hôm, con trai chị đã rủ một bạn nữ cùng lớp mẫu giáo về nhà chơi. Trong gia đình còn có một chị gái lớn hơn cậu bé một tuổi. Ba đứa trẻ chơi đùa rất vui vẻ đến tận tối muộn và cô bé kia không có ý định về nhà.

Bé gái sang nhà bạn cùng lớp mẫu giáo chơi sau đó ngủ lại (Ảnh chụp màn hình)

Trước tình huống này, người mẹ đã đề nghị để cô bé ngủ lại. Sắp xếp được đưa ra là hai bé gái ngủ trên giường, còn cậu bé ngủ dưới đất. Sau đó, chị gọi điện cho phụ huynh của bé gái để thông báo và phía gia đình bé gái đã đồng ý.

Tuy nhiên, đến tối, khi chuẩn bị đi ngủ, cô bé bắt đầu khóc và đòi về nhà vì chưa từng xa bố mẹ qua đêm. Dù vậy, người mẹ không đưa cô bé về mà dỗ dành cho đến khi em ngủ, sau đó chia sẻ lại câu chuyện này trên mạng xã hội như một kỷ niệm đáng nhớ.

Dưới sự sắp xếp của người lớn, cô bé được xếp ngủ với người chị của bạn cùng lớp (Ảnh chụp màn hình)

Còn người bạn cùng lớp là con trai thì ngủ dưới sàn (Ảnh chụp màn hình)

Đoạn chia sẻ nhanh chóng thu hút sự quan tâm lớn, với hàng trăm nghìn lượt theo dõi và bình luận. Nhiều ý kiến bày tỏ sự lo lắng trước cách xử lý của người lớn trong tình huống này. Một số người cho rằng việc để một đứa trẻ còn quá nhỏ ngủ lại nhà bạn, đặc biệt là bạn khác giới, cần được cân nhắc kỹ hơn. Khi trẻ đã có biểu hiện không thoải mái như khóc, việc ưu tiên đưa trẻ về môi trường quen thuộc có thể là lựa chọn an toàn hơn.

Bên cạnh đó, cũng có quan điểm cho rằng vấn đề không nằm ở việc "nam hay nữ", mà là ở yếu tố an toàn, sự chuẩn bị tâm lý và sự đồng thuận đầy đủ từ hai phía gia đình.

Câu chuyện này vì thế không chỉ dừng lại ở một tình huống cụ thể, mà còn mở ra cuộc thảo luận rộng hơn về cách cha mẹ dạy con về ranh giới cá nhân. Theo nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực tâm lý học phát triển, việc giúp trẻ hiểu về "ranh giới cá nhân" từ sớm có vai trò quan trọng trong việc hình thành cảm giác an toàn và khả năng tự bảo vệ bản thân. Tổ chức American Academy of Pediatrics khuyến nghị rằng cha mẹ nên dạy trẻ về quyền riêng tư cơ thể, quyền nói "không" khi không thoải mái và nhận diện các tình huống khiến mình cảm thấy không an toàn.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng việc giáo dục này cần được thực hiện một cách cân bằng. Trẻ nhỏ không nên bị khiến cảm thấy sợ hãi hay nghi ngờ mọi mối quan hệ xung quanh, nhưng cũng cần hiểu rõ những giới hạn cơ bản trong tương tác với người khác, kể cả bạn bè.

Trong bối cảnh hiện đại, khi trẻ có nhiều cơ hội giao tiếp và tiếp xúc xã hội từ sớm, vai trò của cha mẹ không chỉ là bảo vệ mà còn là người hướng dẫn. Việc thiết lập những nguyên tắc rõ ràng như khi nào có thể ngủ lại nhà bạn, cần có sự chuẩn bị ra sao, và phải tôn trọng cảm xúc của trẻ... sẽ giúp các em vừa phát triển tự nhiên, vừa đảm bảo an toàn.

Câu chuyện trên có thể chỉ là một tình huống nhỏ, nhưng lại phản ánh một vấn đề lớn hơn: cách người lớn định hình nhận thức và thói quen cho trẻ từ những điều tưởng chừng rất giản dị trong cuộc sống hàng ngày.