Mỗi khi xuất hiện một thông tin về thực phẩm "gây ung thư", cộng đồng mạng lại nhanh chóng chia sẻ với tốc độ chóng mặt. Trong số đó, chuối chín bằng hóa chất, táo phủ sáp và cà chua bi thường xuyên nằm trong danh sách những loại trái cây bị nghi ngờ ảnh hưởng tới sức khỏe.

Không ít người vì lo lắng đã chủ động loại bỏ hoàn toàn những thực phẩm này khỏi thực đơn hằng ngày. Thậm chí, có người chỉ cần nhìn thấy quả táo có lớp vỏ bóng đẹp hay nải chuối chín đều cũng lập tức cho rằng đó là sản phẩm chứa chất độc hại.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng và an toàn thực phẩm, phần lớn những thông tin kể trên đều bắt nguồn từ sự hiểu sai về quy trình sản xuất thực phẩm hoặc từ các tin đồn chưa được kiểm chứng.

Chuối chín bằng hóa chất có gây ung thư?

Đây có lẽ là tin đồn phổ biến nhất trong nhiều năm qua. Nhiều người cho rằng những quả chuối chín vàng đẹp mắt ngoài chợ được "tẩm hóa chất" và có thể làm tăng nguy cơ ung thư nếu ăn thường xuyên.

Thực tế, trong sản xuất nông nghiệp hiện đại, việc thúc chín trái cây bằng ethylene hoặc ethephon là phương pháp được áp dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia.

Ethylene vốn là một loại hormone thực vật tự nhiên được chính trái cây sản sinh trong quá trình chín. Khi được sử dụng đúng quy định, chất này giúp trái cây chín đồng đều hơn mà không làm thay đổi bản chất dinh dưỡng của sản phẩm.

Hiện nay chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy nào cho thấy chuối được làm chín đúng quy trình bằng ethylene làm tăng nguy cơ ung thư ở người. Điều người tiêu dùng cần quan tâm hơn là lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được phân phối từ những đơn vị uy tín thay vì chỉ nhìn màu sắc bên ngoài để đánh giá.

Táo phủ sáp có thực sự độc hại?

Một quả táo bóng đẹp thường khiến nhiều người nghi ngại. Trên mạng xã hội từng xuất hiện không ít video cho thấy lớp sáp trên bề mặt táo có thể cạo ra bằng dao, từ đó dẫn đến kết luận rằng loại quả này chứa hóa chất độc hại.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia an toàn thực phẩm, bản thân táo đã có một lớp sáp tự nhiên trên bề mặt giúp hạn chế mất nước và bảo vệ quả khỏi tác động từ môi trường.

Ngoài ra, một số sản phẩm thương mại còn được phủ thêm lớp sáp thực phẩm đạt chuẩn nhằm kéo dài thời gian bảo quản và giữ độ tươi.

Các loại sáp thực phẩm được cấp phép sử dụng đều phải đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt. Nếu được sử dụng đúng quy định, chúng không phải là chất gây ung thư như nhiều người vẫn nghĩ. Điều quan trọng là người tiêu dùng nên rửa trái cây dưới vòi nước chảy, chà nhẹ bề mặt trước khi ăn thay vì quá lo lắng về lớp sáp bên ngoài.

Cà chua bi có phải thực phẩm biến đổi gen?

Một tin đồn khác cũng tồn tại khá lâu là cà chua bi được tạo ra bằng công nghệ biến đổi gen và có thể gây ảnh hưởng xấu tới sức khỏe. Trên thực tế, cà chua bi là giống cà chua có nguồn gốc tự nhiên, đã xuất hiện từ rất lâu trước khi công nghệ biến đổi gen phát triển.

Không những không phải "thực phẩm nguy hiểm", cà chua bi còn là nguồn cung cấp vitamin C, vitamin A, kali và lycopene - hợp chất chống oxy hóa nổi tiếng có trong các loại cà chua. Nhiều nghiên cứu cho thấy chế độ ăn giàu rau củ và trái cây, bao gồm cà chua, có liên quan tới nhiều lợi ích sức khỏe lâu dài. Do đó, việc gắn mác "gây ung thư" cho cà chua bi là một nhận định thiếu cơ sở khoa học.

Điều đáng lo không phải những loại trái cây này

Trong khi nhiều người mải mê tránh chuối, táo hay cà chua bi, các chuyên gia lại cảnh báo về một nguy cơ thực tế hơn rất nhiều: trái cây bị mốc hoặc hư hỏng. Khi trái cây xuất hiện nấm mốc, mềm nhũn bất thường hoặc có mùi lạ, các vi sinh vật có thể đã phát triển sâu bên trong phần thịt quả. Một số loại nấm mốc có khả năng tạo ra độc tố nguy hiểm đối với sức khỏe nếu con người tiếp xúc trong thời gian dài.

Theo PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội trên báo Sức khỏe & Đời sống, khi thực phẩm đã bị mốc thì các sợi nấm có thể lan rộng vượt xa khu vực nhìn thấy bằng mắt thường. Vì vậy, việc cắt bỏ phần hỏng rồi tiếp tục sử dụng phần còn lại không phải là giải pháp an toàn. Chuyên gia khuyến cáo người dân nên loại bỏ hoàn toàn thực phẩm đã bị mốc để tránh nguy cơ ảnh hưởng tới sức khỏe. Đây cũng là lý do các chuyên gia luôn nhấn mạnh rằng thực phẩm mốc mới là yếu tố cần được cảnh giác hơn những tin đồn lan truyền trên mạng.

Loại bỏ trái cây khỏi thực đơn có thể gây tác dụng ngược

Việc quá tin vào các thông tin chưa được kiểm chứng đôi khi khiến nhiều người tự làm mất đi nguồn dinh dưỡng quan trọng. Chuối cung cấp kali và chất xơ. Táo chứa nhiều chất chống oxy hóa và pectin. Cà chua bi giàu vitamin cùng các hợp chất thực vật có lợi.

Nếu loại bỏ hoàn toàn những thực phẩm này trong thời gian dài mà không có lý do y khoa cụ thể, chế độ ăn có thể trở nên mất cân đối.

Không ít người sau khi nghe tin đồn đã hạn chế nhiều loại trái cây quen thuộc, khiến lượng chất xơ và vitamin nạp vào cơ thể giảm đáng kể. Điều này có thể ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, khả năng miễn dịch và sức khỏe tổng thể.

Ăn trái cây thế nào mới đúng?

Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị người trưởng thành nên duy trì lượng trái cây khoảng 200 - 350g mỗi ngày, kết hợp đa dạng nhiều loại khác nhau.

Bên cạnh đó, cần lưu ý một số nguyên tắc:

- Không ăn trái cây đã mốc, dập nát hoặc có mùi lạ.

- Rửa sạch trái cây dưới vòi nước chảy trước khi sử dụng.

- Không tích trữ quá nhiều khiến trái cây hư hỏng.

- Ưu tiên mua sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng.

- Đa dạng các loại trái cây thay vì chỉ tập trung vào một loại.

Người mắc tiểu đường hoặc có bệnh lý chuyển hóa nên tham khảo tư vấn của bác sĩ về lượng trái cây phù hợp.

Trên thực tế, đa số các cảnh báo về chuối chín ép, táo phủ sáp hay cà chua bi gây ung thư đều không có cơ sở khoa học rõ ràng. Điều đáng lo hơn không nằm ở bản thân những loại trái cây này mà ở cách bảo quản, sử dụng và thói quen tin vào các thông tin chưa được kiểm chứng.

Thay vì loại bỏ những thực phẩm giàu dinh dưỡng khỏi bữa ăn chỉ vì tin đồn, người tiêu dùng nên trang bị kiến thức khoa học, lựa chọn thực phẩm an toàn và duy trì chế độ ăn cân bằng. Đó mới là cách bảo vệ sức khỏe hiệu quả và bền vững nhất.