Một năm trước, trong một lần đi khám sức khỏe định kỳ, ông Trương (62 tuổi, sống ở Trung Quốc) được chẩn đoán mắc mỡ máu cao và xơ vữa động mạch. Ông Trương được chỉ định dùng thuốc giảm mỡ máu dài hạn và điều chỉnh chế độ ăn uống. Sau một thời gian điều trị, bệnh tình của ông Trương ổn định.

Tuy nhiên, khoảng 6 tháng trước, ông Trương vô tình đọc được một bài chia sẻ về việc hạ mỡ máu hiệu quả bằng cách nhịn ăn tối. Ông Trương cũng bắt đầu nhịn ăn tối với mong muốn hạ mỡ máu và điều trị bệnh. Thói quen nhịn ăn tối kéo dài trong nửa năm.

Người đàn ông 62 tuổi "sốc nặng" khi biết mỡ máu tăng sau nửa năm bỏ bữa tối (Ảnh minh họa)

Thế nhưng, kết quả lần kiểm tra sức khỏe gần đây lại khiến ông Trương thấy thất vọng. Bác sĩ cho biết tình trạng xơ vữa động mạch của ông không cải thiện, chỉ số mỡ máu của ông Trương cũng không giảm xuống. Ngoài ra, ông Trương còn có thêm vài vết loét ở dạ dày.

Bác sĩ giải thích rằng việc nhịn ăn tối có thể gây ảnh hưởng tới lịch trình dùng thuốc của bệnh nhân và làm giảm hiệu quả điều trị bệnh. Ông Trương nghe xong đột nhiên không cầm được nước mắt, lời ông nói khiến bác sĩ vừa giận lại vừa thương: "Càng hy vọng thì càng thất vọng, tôi đã rất khổ sở mới rèn được thói quen bỏ bữa tối mà". 

Cảnh báo những nguy cơ sức khỏe khi bỏ bữa tối 

Nhóm các nhà khoa học đến từ Đại học Iowa và Đại học Tennessee ở Hoa Kỳ đã thực hiện nghiên cứu để tìm ra mối liên hệ giữa các bữa ăn trong ngày với nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân và nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch.

Kết quả, phát hiện ra rằng việc thiếu bất kỳ bữa ăn nào trong ngày đều có thể làm tăng nguy cơ tử vong. Theo đó, nếu bạn bỏ bữa sáng, nguy cơ tử vong do bệnh lý tim mạch sẽ tăng lên. Nếu bạn bỏ bữa trưa hoặc bữa tối, nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân sẽ tăng lên.

Một nghiên cứu khác của Nhật Bản được đăng tải trên tạp chí Nutrients cũng chỉ ra nguy cơ tăng cân trở lại khi bỏ bữa tối. Các nhà nghiên cứu ở Đại học Osaka, Nhật Bản đã xem xét dữ liệu của hơn 25.000 sinh viên đại học và đánh giá tác động của việc bỏ bữa tối. Sau 3 năm quan sát, các nhà nghiên cứu nhận thấy việc bỏ bữa tối là yếu tố góp phần gây tăng cân và béo phì ở cả nam và nữ giới.

Bỏ bữa tối kèo dài ngoài tăng tích tụ mỡ trong mạch máu, còn gây hại nhiều cơ quan khác (Ảnh minh họa)

Tác giả nghiên cứu là GS.TS Toshiki Moriyama, làm việc tại Trung tâm Tư vấn Sức khỏe của Đại học Osaka cho biết khi bỏ bữa tối, mọi người có xu hướng ăn tăng lượng calo vào ngày hôm sau. Ngoài ra, những người bỏ bữa tối có xu hướng ăn những bữa ăn kém lành mạnh hơn vào bữa sáng hoặc bữa trưa.

Điều này có thể gây ra tình trạng dư thừa calo và khiến mỡ thừa tích tụ trong cơ thể, từ đó dẫn đến thừa cân, béo phì, gây ảnh hưởng tới chỉ số mỡ máu, cũng như các bệnh lý tim mạch đang mắc sẵn. Ngoài ra, việc nhịn ăn tối còn gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới dạ dày. Các chuyên gia y tế cho biết, khi nhịn ăn tối dạ dày sẽ phải duy trì tình trạng trống rỗng trong thời gian dài.

Trong khoảng thời gian này, hệ tiêu hóa vẫn tiếp tục hoạt động và tiết ra axit dạ dày. Axit dạ dày sẽ kích thích niêm mạc dạ dày, lâu ngày điều này có thể gây ra tình trạng đau dạ dày, viêm loét dạ dày-tá tràng, thậm chí có thể gây xuất huyết, thủng dạ dày.

Ăn tối thế nào mới giúp hạ mỡ máu?

Bữa tối đóng vai trò quan trọng đối với quá trình chuyển hóa lipid. Thiết lập thói quen ăn tối khoa học sẽ giúp kiểm soát mỡ máu hiệu quả và bảo vệ hệ tim mạch. Thay vì mắc sai lầm chí mạng là bỏ bữa tối như ông Trương, có 3 điều quan trọng bạn nên làm khi ăn tối để kiểm soát mỡ máu dù có đang bị mỡ máu cao hay không:

1. Lựa chọn thực phẩm lành mạnh và cắt giảm chất béo xấu

Bữa tối nên ưu tiên các loại rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt và cá béo dồi dào omega 3. Nhờ khả năng cản trở hấp thụ cholesterol tại đường ruột, nhóm thực phẩm này giúp hạ mỡ máu tự nhiên và bảo vệ thành mạch.

Ngược lại, bạn cần hạn chế đồ chiên rán, bánh ngọt chứa nhiều chất béo bão hòa khiến cholesterol xấu LDL tăng cao. Nghiên cứu từ Trường Y tế Công cộng thuộc Đại học Y Cáp Nhĩ Tân cho thấy tiêu thụ quá nhiều thịt đỏ hay thịt chế biến sẵn vào buổi tối làm tăng nguy cơ đau thắt ngực và bệnh tim lên tới 44%.

Thay vì bỏ bữa, hãy chọn thực phẩm phù hợp cho từng bữa và ăn đúng giờ (Ảnh minh họa)

2. Thay đổi phương pháp chế biến 

Cách thức chế biến ảnh hưởng trực tiếp đến lượng mỡ nạp vào cơ thể. Các chuyên gia khuyến khích ưu tiên phương pháp hấp hoặc luộc cho bữa tối nhằm giữ trọn vitamin, khoáng chất mà không làm phát sinh thêm calo dư thừa.

Nên hạn chế tối đa các món chiên rán ngập dầu vì nhiệt độ cao làm biến tính chất béo lành mạnh. Việc nạp nhiều mỡ thừa vào buổi tối khiến gan phải làm việc quá tải, lâu dần dẫn đến dư thừa lipid trong máu và làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch.

3. Điều chỉnh thời điểm ăn tối sớm hơn 

Thời gian lý tưởng nhất để ăn tối là từ 18 giờ đến 19 giờ. Khoảng thời gian này giúp dạ dày có đủ 3 đến 4 tiếng để tiêu hóa hoàn toàn thức ăn và hấp thụ dưỡng chất trước khi cơ thể đi vào giấc ngủ.

Ăn tối muộn sau 20 giờ khiến quá trình trao đổi chất chậm lại, calo dư thừa dễ tích tụ thành mỡ. Thói quen này không chỉ gây đầy hơi, khó ngủ mà còn làm rối loạn cơ chế tự điều hòa cholesterol của gan trong đêm. 

Ngoài ra, GS.TS Toshiki Moriyama khuyến nghị thêm rằng, bữa tối để bảo vệ mạch máu và kiểm soát mỡ máu chỉ nên ăn no tối đa 80%. Khi ăn, hãy ưu tiên theo thứ tự rau củ trước rồi tới protein rồi mới tới tinh bột. Bữa ăn nên có các món canh và vẫn cần uống đủ nước suốt cả ngày, không uống nước trong 30 phút trước khi đi ngủ. Nhai kỹ, nuốt chậm, tập trung vào việc ăn thay vì xem vô tuyến cũng được ông cho là thói quen tốt cho mạch máu và sức khỏe tổng thể.

Nguồn và ảnh: Health UDN, Meishichina