Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định về phòng, chống tội phạm mạng và tội phạm sử dụng công nghệ cao. Trong đó, cơ quan soạn thảo đề xuất nhiều quy định mới liên quan đến trách nhiệm của chủ quản, người kiểm duyệt nội dung hội, nhóm trên không gian mạng cũng như nhà cung cấp dịch vụ.

Định danh chủ quản và trách nhiệm của nhà cung cấp dịch vụ

Tại Điều 7 của dự thảo, cơ quan soạn thảo yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ mạng xã hội, viễn thông và Internet phải thực hiện định danh và xác thực điện tử thông tin của chủ quản (Admin) các hội, nhóm. Quy định này được đưa ra nhằm minh bạch hóa danh tính người điều hành, ngăn chặn tình trạng ẩn danh để lập các nhóm kín phục vụ mục đích phạm pháp.

Đi liền với đó, các nền tảng cung cấp dịch vụ phải thiết lập cơ chế giám sát bằng biện pháp kỹ thuật để chủ động phát hiện, cảnh báo và xử lý các cộng đồng có dấu hiệu vi phạm. Đặc biệt, dự thảo quy định thời hạn phối hợp xử lý tố giác và cung cấp dữ liệu cho cơ quan chức năng rất nghiêm ngặt: nền tảng phải đáp ứng trong vòng 24 giờ đối với yêu cầu thông thường và không quá 3 giờ đối với những trường hợp khẩn cấp đe dọa an ninh quốc gia hoặc tính mạng con người.

Quản trị viên và người dùng không thể đứng ngoài cuộc

Dự thảo cũng vạch rõ ranh giới trách nhiệm pháp lý đối với đội ngũ quản lý cộng đồng. Cụ thể, chủ quản và người kiểm duyệt nội dung phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về mọi hoạt động của hội, nhóm do mình điều hành. Ban quản trị có nghĩa vụ xây dựng nội quy tuân thủ pháp luật và thuần phong mỹ tục; chủ động kiểm soát thành viên, gỡ bỏ thông tin độc hại, đồng thời phải tố giác ngay tới cơ quan chức năng hoặc nền tảng khi phát hiện dấu hiệu tội phạm.

Không chỉ dừng lại ở ban quản trị, từng cá nhân khi tham gia mạng xã hội cũng bị ràng buộc trách nhiệm. Người dùng bị nghiêm cấm đăng tải, chia sẻ hay bình luận các nội dung trái phép trong hội, nhóm. Thay vào đó, mỗi cá nhân được khuyến khích tích cực tố giác các hành vi sai phạm và có trách nhiệm phối hợp, cung cấp thông tin khi cơ quan chức năng yêu cầu xác minh.

Theo đánh giá của Bộ Công an, tội phạm sử dụng công nghệ cao đang là mối đe dọa trực tiếp đến an ninh quốc gia và trật tự xã hội. Vì vậy, văn bản lần này được thiết kế toàn diện, không chỉ siết chặt quản lý hội nhóm mà còn đề xuất hàng loạt biện pháp mạnh như thu thập dữ liệu điện tử, phong tỏa giao dịch, quản lý tài khoản và tài sản số.

Dù áp dụng các biện pháp quản lý quyết liệt, cơ quan soạn thảo vẫn khẳng định một nguyên tắc xuyên suốt: việc làm sạch không gian mạng phải luôn đảm bảo sự hài hòa, tôn trọng quyền tự do ngôn luận, quyền riêng tư cũng như các quyền và lợi ích hợp pháp khác của mọi tổ chức, cá nhân.