Danh mục tạp chí đạt tiêu chuẩn khoa học Việt Nam năm 2026

Vừa qua, Bộ Khoa học và Công nghệ chính thức công bố Danh mục tạp chí đạt tiêu chuẩn khoa học Việt Nam năm 2026. Đây là lần đầu tiên một hệ thống tiêu chí được áp dụng đồng bộ để đánh giá và công nhận các tạp chí khoa học trong nước, qua đó thiết lập một mặt bằng chuẩn mực mới cho hoạt động công bố nghiên cứu.

Các ấn phẩm của Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam nằm trong Danh mục tạp chí đạt tiêu chuẩn khoa học năm 2026. Ảnh: VJST

Theo danh sách được công bố, có tổng cộng 341 tạp chí đáp ứng các tiêu chí, bao gồm cả những tạp chí đã được chỉ mục trong các cơ sở dữ liệu quốc tế uy tín như SCOPUS và Web of Science (WoS), cùng với các tạp chí khoa học trong nước. Việc phân loại này phản ánh bức tranh tương đối toàn diện của hệ sinh thái xuất bản khoa học Việt Nam, từ các ấn phẩm có mức độ hội nhập quốc tế cao đến các tạp chí phục vụ cộng đồng nghiên cứu trong nước.

Đáng chú ý, trong nhóm tạp chí đạt chỉ mục quốc tế có 16 tạp chí thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và nhiều trường đại học lớn. Những tạp chí này được xem là các “điểm kết nối” quan trọng, góp phần đưa kết quả nghiên cứu của Việt Nam tiếp cận rộng rãi hơn với cộng đồng khoa học toàn cầu, đồng thời thu hút sự tham gia của các nhà khoa học quốc tế vào các diễn đàn học thuật trong nước.

Phần lớn các tạp chí còn lại trong danh mục thuộc quản lý của các bộ, ngành, viện nghiên cứu, hội chuyên ngành và các cơ sở giáo dục đại học. Đây là lực lượng nòng cốt duy trì hoạt động công bố khoa học trong nước, đóng vai trò phổ biến tri thức, chia sẻ kết quả nghiên cứu và hỗ trợ hoạch định chính sách trong nhiều lĩnh vực.

Danh mục tạp chí đạt tiêu chuẩn khoa học Việt Nam năm 2026

Trong bối cảnh khoa học và công nghệ ngày càng trở thành động lực then chốt của tăng trưởng kinh tế - xã hội, yêu cầu đối với chất lượng công bố khoa học cũng ngày một khắt khe. Các tiêu chí như đạo đức học thuật, quy trình phản biện kín, tính minh bạch và chuẩn hóa quy trình xuất bản đang trở thành yêu cầu bắt buộc đối với các tạp chí nếu muốn khẳng định uy tín.

Việc công bố danh mục lần này không chỉ là sự ghi nhận những nỗ lực nâng cao chất lượng của các tạp chí trong nước, mà còn tạo ra một công cụ tham chiếu quan trọng cho cộng đồng nghiên cứu. Đối với các nhà khoa học, đây là cơ sở để lựa chọn kênh công bố phù hợp, đảm bảo giá trị học thuật của công trình. Đồng thời, việc được đưa vào danh mục đạt chuẩn cũng giúp gia tăng khả năng lan tỏa của các nghiên cứu, thúc đẩy quá trình hội nhập quốc tế của khoa học Việt Nam.

Danh mục này được kỳ vọng sẽ góp phần gắn kết chặt chẽ hơn giữa nghiên cứu khoa học với thực tiễn phát triển, khi các kết quả nghiên cứu chất lượng cao có thêm điều kiện để được ứng dụng và chuyển giao vào đời sống.

Tiêu chí, phương pháp đánh giá, xếp loại tạp chí

Theo quy định mới, tạp chí khoa học được chấm tối đa 100 điểm, dựa trên các tiêu chí tại Nghị định 262/2025/NĐ-CP, tập trung vào sáu nhóm nội dung cốt lõi.

Trọng số lớn nhất thuộc về nội dung học thuật (25 điểm). Một tạp chí phải bảo đảm trên 75% bài đăng là nghiên cứu, tổng quan hoặc trao đổi học thuật mới đạt điểm tối đa cho tiêu chí này. Việc áp dụng chuẩn trích dẫn quốc tế (như APA, IEEE, Chicago, Vancouver) và yêu cầu bài viết có tiêu đề, tóm tắt, từ khóa bằng tiếng Anh cũng là điều kiện bắt buộc để nâng chuẩn hội nhập.

Ở Hội đồng biên tập (15 điểm), yếu tố độc lập và năng lực chuyên môn được đặt lên hàng đầu. Tối thiểu một nửa thành viên phải đến từ ngoài cơ quan chủ quản; đồng thời cần công khai danh sách, bảo đảm phù hợp chuyên môn và có sự tham gia của chuyên gia quốc tế.

Quy trình bình duyệt (20 điểm) là “xương sống” của chất lượng xuất bản. Tạp chí phải công khai toàn bộ quy trình từ tiếp nhận đến xuất bản, minh bạch về phí (nếu có), và đặc biệt áp dụng phản biện kín với ít nhất hai chuyên gia độc lập cho mỗi bài.

Bên cạnh đó, chuẩn mực xuất bản (10 điểm) yêu cầu duy trì định kỳ, có mã ISSN hợp lệ và chính sách rõ ràng về đạo văn, rút bài, xung đột lợi ích. Những hành vi như gian lận dữ liệu, vi phạm bản quyền hay trích dẫn sai lệch đều bị loại trừ.

Hai tiêu chí còn lại gồm minh bạch và khả năng truy cập (10 điểm) yêu cầu website cập nhật đầy đủ thông tin, đăng tải toàn văn bài báo kèm DOI (nếu có) và chỉ mục (20 điểm), trong đó tạp chí phải được đưa vào hệ thống dữ liệu khoa học quốc gia hoặc các cơ sở dữ liệu quốc tế.

Một tạp chí được công nhận đạt chuẩn khi đạt từ 75 điểm trở lên, đồng thời đáp ứng các tiêu chí bắt buộc về nội dung, quy trình phản biện và minh bạch thông tin.

Sau khi được công nhận đạt chuẩn khoa học, các tạp chí sẽ được xếp loại trong cùng lĩnh vực chuyên ngành. Việc xếp hạng không dựa trên đánh giá định tính mà chủ yếu căn cứ vào các chỉ số trích dẫn thước đo mức độ ảnh hưởng học thuật.

Chỉ số phổ biến nhất là Impact Factor (IF), phản ánh tần suất bài báo của một tạp chí được trích dẫn trong cộng đồng khoa học. IF được tính bằng tổng số trích dẫn trong một năm đối với các bài xuất bản trong hai năm trước đó, chia cho tổng số bài báo trong cùng giai đoạn.

Bên cạnh IF, hệ thống còn tham chiếu CiteScore số lượt trích dẫn trung bình trên mỗi bài trong vòng bốn năm và FWCI (Field-Weighted Citation Impact), cho biết mức độ trích dẫn của bài báo so với mặt bằng chung của lĩnh vực. Trong đó, FWCI = 1 là mức trung bình; lớn hơn 1 cho thấy ảnh hưởng cao hơn kỳ vọng.

Các chỉ số này giúp chuẩn hóa việc so sánh giữa các tạp chí, hạn chế yếu tố cảm tính và phản ánh sát hơn tác động học thuật thực tế.

Kết quả xếp hạng là căn cứ để phân loại tạp chí thành bốn nhóm, từ Loại 1 đến Loại 4. Đáng chú ý, những tạp chí đã được lập chỉ mục trong các cơ sở dữ liệu quốc tế uy tín như Scopus hoặc Web of Science mặc nhiên được xếp Loại 1 mức cao nhất.

Cách tiếp cận này cho thấy xu hướng hội nhập rõ rệt: chất lượng tạp chí không chỉ được đánh giá trong phạm vi quốc gia mà còn đặt trong tương quan với chuẩn mực toàn cầu.