Trong nhiều gia đình châu Á, đặc biệt là những gia đình coi trọng thành tích học tập, trầm cảm ở tuổi vị thành niên thường bị nhầm lẫn với sự lười biếng, nổi loạn hoặc thiếu ý chí. Chỉ khi mọi thứ vượt khỏi tầm kiểm soát, nhiều bậc phụ huynh mới nhận ra vấn đề nghiêm trọng đến mức nào.

Đó cũng là câu chuyện của Trần Mặc, một nam sinh 16 tuổi ở thành phố Tô Châu, tỉnh Giang Tô (Trung Quốc). Trước đây, cậu luôn nằm trong nhóm 10 học sinh có thành tích tốt nhất lớp. Thế nhưng sau khi vào một trường trung học trọng điểm, áp lực học tập dày đặc cùng những mâu thuẫn trong môi trường nội trú khiến tâm trạng của cậu ngày càng suy sụp.

Bỏ hơn 1,3 tỷ đồng chữa bệnh cho con trai

Ban đầu, gia đình Trần Mặc cho rằng Trần Mặc chỉ đang trải qua giai đoạn nổi loạn tuổi mới lớn. Nhưng khi Trần Mặc gần như không thể tiếp tục đến trường, họ mới đưa cậu tới bệnh viện và nhận kết quả chẩn đoán mắc chứng trầm cảm nặng.

Cha của Trần Mặc là tài xế xe tải đường dài, còn mẹ làm công việc vệ sinh tại khu dân cư. Để chữa bệnh cho con, họ đã chi tới 350.000 NDT (khoảng 1,3 tỷ đồng) - toàn bộ số tiền dành dụm suốt 12 năm vốn dự định dùng làm tiền đặt cọc mua nhà mới. Trong suốt 1 năm điều trị, người cha liên tục tăng số chuyến xe đường dài để kiếm thêm thu nhập. Những loại thuốc nhập khẩu có giá hơn 2.000 NDT mỗi hộp (khoảng 7,2 triệu đồng), các buổi tư vấn tâm lý cá nhân có giá 800 NDT mỗi giờ (khoảng 2,9 triệu đồng), chưa kể chi phí điều trị tại trung tâm phục hồi chức năng khép kín.

Tiền bạc liên tục đổ vào việc chữa trị nhưng tình trạng của Trần Mặc không hề khá hơn. Cậu ngày càng ít nói, ánh mắt trống rỗng và thường ngồi hàng giờ nhìn xuống sàn nhà mà không có bất kỳ phản ứng nào.

Tiền bạc liên tục đổ vào việc chữa trị nhưng tình trạng của Trần Mặc không hề khá hơn

Câu nói của người cha khiến cậu bé lần đầu mỉm cười

Ngày 23/10/2025 trở thành bước ngoặt đối với gia đình này. Sau một chuyến vận chuyển dài từ Quảng Châu trở về, người cha vừa phải chi hơn 8.000 NDT để sửa xe (khoảng 31 triệu đồng). Chưa kịp nghỉ ngơi, ông lại nhận được cuộc gọi từ người thân với những lời bóng gió rằng con trai có thể đang giả bệnh để trốn học.

Mang theo sự mệt mỏi và áp lực tích tụ suốt nhiều tháng, ông bước vào phòng con trai. Trước mắt ông là bát cháo nguội lạnh chưa được động tới và những vỉ thuốc vẫn còn nguyên trên bàn.

Trong cơn nóng giận, ông đập mạnh vào thành giường rồi hét lên: "Con còn định giả vờ đến bao giờ nữa?".

Điều bất ngờ là Trần Mặc không khóc, cũng không phản ứng dữ dội. Cậu chỉ từ từ ngẩng đầu lên, khóe miệng nhếch thành một nụ cười rất nhẹ. Nước mắt lăn dài trên má nhưng cậu không lau.

Giọng nói khàn đặc của cậu khiến người cha chết lặng: "Cuối cùng thì bố cũng nói thật rồi. Con đã giả vờ suốt gần 1 năm nay, giả vờ mình đang tốt lên. Con mệt lắm rồi".

Khi cánh tay áo trượt xuống, những vết sẹo cũ trên cổ tay lộ ra. Đó là những vết thương do cậu tự gây ra trong những đêm mất ngủ, nhưng chưa bao giờ để cha mẹ nhìn thấy. Khoảnh khắc ấy, người cha mới nhận ra suốt thời gian qua ông chưa từng hỏi con mình thực sự cảm thấy thế nào. Điều ông quan tâm chỉ là: "Bao giờ con khỏi bệnh?", "Bao giờ con quay lại trường?"...

Ông đã xem việc chữa bệnh như một công việc cần hoàn thành, như một chuyến hàng cần giao đúng hẹn, mà quên mất rằng người đối diện là một đứa trẻ đang đau đớn từng ngày.

Sau sự việc, một bác sĩ tâm lý cộng đồng đã tới gặp gia đình và dành nhiều giờ giải thích về bệnh trầm cảm. Bác sĩ cho biết, ở những trường hợp trầm cảm nặng, sự rối loạn các chất dẫn truyền thần kinh trong não là vấn đề có thật. Đây không phải tình trạng có thể giải quyết chỉ bằng những lời khuyên như "nghĩ thoáng lên" hay "cố gắng lên".

Từ sau ngày hôm đó, người cha thay đổi hoàn toàn cách ứng xử với con. Ông không còn đếm từng ngày uống thuốc hay liên tục hỏi về tiến triển điều trị. Mỗi tối sau khi trở về nhà, ông chỉ ngồi trước cửa phòng con và kể những câu chuyện nhỏ trên đường đi làm: một chú mèo mới sinh ở trạm dừng chân, một cô nhân viên thu phí tặng ông viên kẹo, hay chuyến xe chở đầy cam thơm ngát suốt quãng đường...

Ban đầu Trần Mặc vẫn im lặng. Nhưng khoảng ba tuần sau, một đêm nọ cậu chủ động mở cửa phòng và nói nhỏ: "Ba ơi, con muốn xuống dưới đi dạo một lát". Đó là lần đầu tiên sau rất nhiều tháng, cậu chủ động muốn bước ra ngoài.

Chính từ những thay đổi rất nhỏ ấy, Trần Mặc mới dần mở lòng trở lại. Không phải những loại thuốc đắt tiền, cũng không phải những liệu trình điều trị tiêu tốn tiền bạc, mà chính cảm giác được thấu hiểu, được lắng nghe và không còn bị thúc ép phải "nhanh chóng khỏi bệnh" đã giúp cậu từng bước tìm lại kết nối với cuộc sống. Khoảnh khắc cậu chủ động mở cửa phòng và nói muốn xuống nhà đi dạo có lẽ là tín hiệu tích cực đầu tiên mà gia đình này chờ đợi suốt nhiều tháng trời.

Từ câu chuyện của Trần Mặc, có thể thấy những áp lực vô hình mà học sinh ngày nay đang phải đối mặt. Điểm số, các kỳ thi liên tiếp, kỳ vọng của gia đình, áp lực từ bạn bè đồng trang lứa hay nỗi lo về tương lai có thể âm thầm tích tụ từng ngày mà người lớn khó nhận ra. Không phải đứa trẻ nào học giỏi cũng đồng nghĩa với việc đang ổn, cũng không phải sự im lặng nào cũng đơn thuần là biểu hiện của tuổi mới lớn.

Trong môi trường giáo dục hiện đại, việc quan tâm đến sức khỏe tinh thần của học sinh ngày càng trở nên quan trọng không kém thành tích học tập. (Ảnh minh họa)

Trong môi trường giáo dục hiện đại, việc quan tâm đến sức khỏe tinh thần của học sinh ngày càng trở nên quan trọng không kém thành tích học tập. Bên cạnh sự hỗ trợ từ chuyên gia, điều các em cần đôi khi chỉ là một không gian an toàn để được chia sẻ những áp lực, thất bại và cảm xúc tiêu cực mà không sợ bị đánh giá hay trách móc.

Bởi khi một học sinh bắt đầu thu mình, mất hứng thú với việc học hoặc liên tục rơi vào trạng thái căng thẳng, điều cần thiết nhất không phải là những câu hỏi về điểm số hay thành tích, mà là sự lắng nghe và thấu hiểu từ gia đình, nhà trường. Nhiều khi, một cuộc trò chuyện chân thành đến đúng thời điểm có thể giúp một đứa trẻ cảm thấy mình không phải đơn độc trong cuộc chiến với những áp lực đang đè nặng lên vai.

 Theo Sohu