Trong nền kinh tế thị trường, ngành dịch vụ luôn vận hành theo một nguyên tắc bất di bất dịch: Người tiêu dùng bỏ tiền để mua sự thoải mái, thư giãn và đổi lấy quyền lợi được phục vụ. Tư tưởng "khách hàng là thượng đế" từ lâu đã trở thành kim chỉ nam cho mọi hoạt động kinh doanh, từ bình dân cho đến cao cấp. Thế nhưng, tại một cửa hàng trị liệu chân ở tỉnh Hà Nam, Trung Quốc, tư duy truyền thống này đã hoàn toàn bị lật đổ bởi một chiêu trò kinh doanh có một không hai: Khách hàng phải bỏ tiền túi để phục vụ ngược lại cho nhân viên.

Theo nguồn tin, câu chuyện về gói "dịch vụ đảo ngược" này làm bùng nổ mạng xã hội. Chủ đề liên quan nhanh chóng cán mốc 400 triệu lượt xem chỉ trong vòng 3 ngày, biến khung chat thành diễn đàn tranh cãi dữ dội. 

Sự việc được một cư dân mạng tại Hà Nam đăng tải bài viết bóc trần gói dịch vụ kỳ lạ tại một tiệm làm móng và mát xa chân tại địa phương.

Gói dịch vụ này được đặt một cái tên khá văn hoa là "Thời gian chạy hướng ngược". Ban đầu, nghe qua cái tên, hầu hết khách hàng đều lầm tưởng đây là một gói liệu trình chăm sóc sức khỏe cao cấp giúp trẻ hóa cơ thể. Thế nhưng, khi đi sâu vào chi tiết dịch vụ, ai nấy đều phải kinh ngạc.

Mức giá của gói này được niêm yết rõ ràng là hơn 200 nhân dân tệ (gần 800.000 đồng) cho 70 phút, một mức giá tương đương với các dịch vụ chăm sóc chân phân khúc trung và cao cấp tại địa phương. Điều khác biệt duy nhất và cũng là điều gây sốc nhất là khách hàng không được nằm xuống nghỉ ngơi, mà phải tự mình làm việc.

Suốt 70 phút của liệu trình, khách hàng phải tự đi lấy chậu, hứng nước nóng, sau đó ngồi xổm dưới sàn nhà để chà chân, rửa chân, xả nước và bấm huyệt cho các nữ kỹ thuật viên của cửa hàng. Trong khi khách hàng mệt mỏi đổ mồ hôi hột, đau lưng mỏi gối dưới đất thì các nữ kỹ thuật viên lại thảnh thơi ngồi trên ghế cao, bắt chéo chân, thong thả lướt điện thoại di động mà không mảy may quan tâm đến "thượng đế" đang phục vụ dưới chân mình.

Đáng chú ý hơn, cửa hàng này còn đưa ra quy định tuyển dụng vô cùng khắt khe cho vị trí kỹ thuật viên của gói dịch vụ này. Họ phải là những cô gái trẻ trong độ tuổi từ 18 đến 23, sở hữu ngoại hình xinh đẹp, thanh tú. Nếu dung mạo tầm thường thì hoàn toàn không có cửa để nhận việc. Nói một cách thẳng thắn, đây là mô hình mà khách hàng bỏ tiền ra để có quyền được "lao động chân tay" phục vụ cho các cô gái trẻ đẹp.

Trải nghiệm mới lạ hay bài truyền thông bẩn?

Ngay sau khi thông tin về tiệm trị liệu chân này lọt vào danh sách tìm kiếm nóng, cộng đồng mạng đã lập tức chia thành hai luồng ý kiến trái ngược nhau với những lập luận vô cùng gay gắt.

Đại đa số người tiêu dùng đều đứng về phía phản đối, thẳng thừng lên án mô hình này là một sự quái thai, một hành vi chi tiền để mua dây buộc mình. Nhiều cư dân mạng bức xúc để lại bình luận rằng đi làm cả ngày mệt mỏi, vào tiệm massage chỉ muốn nằm xuống tận hưởng, đằng này lại phải ngồi xổm rửa chân cho người khác thì chỉ khi đầu óc có vấn đề mới lựa chọn gói này. Có người lại làm phép tính kinh tế và mỉa mai rằng chi hơn 200 tệ để làm việc cật lực trong 70 phút thì tính ra tiền thuê nhân công này còn rẻ hơn cả tiền thuê bảo mẫu, chủ tiệm đã tính toán quá khôn ngoan. Bên cạnh đó, luồng ý kiến này cũng bày tỏ sự lo ngại sâu sắc về việc mô hình này rất dễ biến tướng, dung túng cho các hành vi tục tĩu hoặc khuất tất nhạy cảm.

Tuy nhiên, ở một góc nhìn thiểu số khác, một vài người lại tỏ ra vô cùng hào hứng, thậm chí nửa đùa nửa thật xin địa chỉ để đến trải nghiệm. Họ lập luận rằng nếu kỹ thuật viên có nhan sắc đỉnh cao như các ngôi sao điện ảnh thì việc bỏ ra 200 tệ, thậm chí thêm một số không nữa để được phục vụ người đẹp cũng là xứng đáng. Một số người lại coi đây là một hình thức đổi gió, giải tỏa tâm lý, thỉnh thoảng bỏ tiền ra đóng vai người phục vụ để trải nghiệm cảm giác mới cũng là một cách giải trí độc lạ.

Tại sao một cửa hàng trị liệu chân vốn cần sự chỉn chu lại phải áp dụng đến loại hoạt động phản logic này?

Câu trả lời nằm ở áp lực cạnh tranh khốc liệt của thị trường.

Để sinh tồn, nhiều thương nhân đã bất chấp tất cả, lựa chọn con đường tạo ra kỳ quặc để kích thích sự tò mò và câu kéo lưu lượng truy cập. Dự án càng thái quá thì càng dễ tạo ra các chủ đề tranh luận trên mạng xã hội. Đây bản chất là một hình thức quảng cáo miễn phí, giúp cửa hàng thu hút một lượng lớn khách hàng hiếu kỳ tìm đến để kiểm tra và check-in dù phải nhận về không ít lời mắng chửi.

Thực tế, hiện tượng này không chỉ xuất hiện ở Hà Nam. Tại Dương Châu, một cửa hàng massage cũng từng gây chấn động khi tung ra gói massage ngược tương tự trị giá 585 nhân dân tệ cho 60 phút. Trong đó, 30 phút đầu nhân viên phục vụ khách và 30 phút sau khách phải massage ngược lại cho nhân viên. Rõ ràng, sự cạnh tranh nội bộ của ngành dịch vụ đã bị biến tướng một cách lệch lạc, dịch chuyển từ việc chạy đua về chất lượng tay nghề sang việc chạy đua về mức độ độc dị nhằm thu hút  sự chú ý của công chúng.

Dù có thể mang lại nguồn doanh thu ngắn hạn nhờ vào tính hiếu kỳ của đám đông, nhưng mô hình dịch vụ đảo ngược này chắc chắn không phải là một chiến lược kinh doanh lâu dài. Nó vi phạm nghiêm trọng logic cơ bản của kinh tế học tiêu dùng và xa rời nhu cầu cốt lõi của khách hàng khi đến với tiệm trị liệu chân là tìm kiếm sự thư giãn và phục hồi sức khỏe. Sau khi sự tò mò ban đầu qua đi, sẽ không một ai dại dột quay lại để tiếp tục bỏ tiền mua mệt vào thân.

Hơn thế nữa, mô hình này tiềm ẩn những rủi ro lớn. Việc tuyển dụng các cô gái trẻ đẹp từ 18 đến 23 tuổi để khách hàng ngồi xổm phục vụ dưới chân rất dễ chạm vào ranh giới đỏ của các hành vi vi phạm thuần phong mỹ tục hoặc quấy rối. Chỉ cần một chút sơ sẩy trong quá trình tương tác, cửa hàng có thể đối mặt với việc bị đình chỉ kinh doanh hoặc bị truy tố trước pháp luật.

Đến thời điểm hiện tại, làn sóng tranh cãi của dư luận vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.