Em bé còn nhỏ ngồi trên yên sau xe máy, tay đặt xuống yên, không thấy ôm người phía trước cũng chẳng có thiết bị hỗ trợ an toàn nào. Giữa những phương tiện đứng sát nhau, hình ảnh ấy khiến người xem lo lắng về sự an toàn của trẻ trên mỗi chuyến đi.

Một bức ảnh chụp từ người đi đường ghi lại cảnh người phụ nữ ngồi ở vị trí điều khiển chiếc xe máy màu đỏ, phía sau là một em bé. Từ góc chụp, có thể thấy bàn tay của bé chống ra phía sau yên xe, chân buông xuống bên hông xe, không có điểm tựa nào. Không thấy bé đang ôm hoặc bám vào người phía trước, cũng không thấy có người lớn ngồi phía sau hỗ trợ con, lại càng chẳng có đai, địu hay thiết bị an toàn nào.

Xung quanh chiếc xe là nhiều ô tô, xe máy đứng sát nhau. Bức ảnh không cho biết xe đang dừng hay di chuyển. Phần đầu của người phụ nữ và em bé đã được che bằng biểu tượng nên cũng không thể xác định việc đội mũ bảo hiểm. Dù vậy, hình ảnh một đứa trẻ còn nhỏ ngồi phía sau như thế vẫn đủ khiến người xem bất an.

“Các mẹ ơi, có mẹ nào còn ‘vô tư’ cỡ này không? Chứ tôi xem là rùng mình rồi”, người chia sẻ bức ảnh bày tỏ, đồng thời nhắc các phụ huynh đừng vì tất bật với công việc, cuộc sống mà bỏ qua sự an toàn của con.

Đó là lời nhắc đáng để mỗi gia đình nhìn lại cách đưa đón trẻ hằng ngày.

Sự an toàn của con trẻ, sao có thể phiên phiến như vậy?

Với nhiều gia đình, xe máy là phương tiện đưa đón con quen thuộc. Buổi sáng đến trường, buổi chiều về nhà, cuối tuần sang thăm ông bà - những chuyến đi lặp lại đến mức người lớn có thể xem đó là việc chẳng cần suy nghĩ nhiều.

Nhưng nhìn vào bức ảnh, câu hỏi khiến người xem băn khoăn là: Nếu chiếc xe bất ngờ chao đảo, em bé sẽ giữ thăng bằng bằng cách nào?

Một bàn tay đặt trên yên không cho thấy bé có điểm bám chắc. Người phía trước đang cầm lái, phải quan sát đường và xử lý những tình huống xung quanh, khó có thể đồng thời theo dõi từng cử động của con phía sau.

Ngay cả khi chiếc xe đang dừng ở thời điểm chụp, người lớn vẫn cần bảo đảm con ngồi ổn định trước khi tiếp tục di chuyển. Không thể chờ đến lúc xe đã chạy mới nhắc con bám vào, chỉnh lại chỗ ngồi hay phát hiện con đang buồn ngủ.

Trẻ nhỏ chưa biết đánh giá nguy cơ. Con có thể ngồi rất bình thản, nhìn ngó xung quanh hoặc mải mê với điều gì đó mà không hiểu rằng mình cần giữ tư thế ra sao. Chính sự bình thản ấy đôi khi khiến cha mẹ tưởng con đã ngồi vững và có thể tự lo được.

Nhưng việc con không khóc, không đòi xuống xe không đồng nghĩa với việc cách bố trí chỗ ngồi đã phù hợp.

Có lẽ nhiều phụ huynh từng ít nhất một lần nghĩ: Nhà cách trường vài trăm mét, đi chậm một chút là được. Hoặc đường này ngày nào cũng qua, có gì đâu mà lo.

Sự chủ quan thường bắt đầu từ những suy nghĩ rất nhỏ như thế.

Cha mẹ có thể kiểm soát tốc độ của mình, nhưng không kiểm soát được mọi phương tiện xung quanh. Một xe phía trước phanh bất ngờ, một người chuyển hướng, một đoạn đường gồ ghề đều có thể buộc người lái phải phản ứng.

Khi chở trẻ, mỗi tình huống ấy còn đi kèm một việc phải lo: Con phía sau có giữ được tư thế hay không?

“Chưa từng xảy ra chuyện gì” chỉ nói về những chuyến đi đã qua. Nó không phải bảo đảm cho chuyến đi tiếp theo. Càng đưa đón con thường xuyên, người lớn càng cần duy trì sự cẩn thận, thay vì để thói quen làm mình mất cảnh giác.

Điều đáng sợ là nhiều hành động thiếu an toàn trông rất bình thường cho đến khi có sự cố. Một em bé ngồi phía sau, người lớn cho xe chạy, cả hai hòa vào dòng phương tiện - cảnh ấy quen mắt đến mức đôi khi chúng ta quên dừng lại để kiểm tra.

Chẳng có lý do nào bao biện cho sự bất cẩn và coi thường an toàn của trẻ

Những gia đình có con nhỏ đều hiểu sự vội vàng của buổi sáng. Con chưa ăn xong, bố mẹ sắp muộn làm, cặp sách còn thiếu đồ, điện thoại lại liên tục có cuộc gọi. Có hôm, chỉ riêng việc đưa được con ra khỏi nhà đã khiến người lớn thở phào.

Không ai phủ nhận những áp lực ấy. Nhưng bước kiểm tra sự an toàn của con cần được tính vào lịch trình, giống như chuẩn bị cặp sách hay khóa cửa nhà.

Trước khi khởi hành, cha mẹ cần xem con đã ngồi ổn định chưa, mũ bảo hiểm có phù hợp và được cài quai đúng cách không, quần áo hoặc đồ mang theo có gây vướng víu không. Nếu con còn quá nhỏ, chưa thể duy trì tư thế ngồi vững và làm theo hướng dẫn, cần cân nhắc phương án đưa đón phù hợp hơn với điều kiện gia đình.

Trên đường đi, nếu nhận thấy con buồn ngủ, quấy khóc hoặc thay đổi tư thế, người lái cần tìm nơi an toàn để dừng lại xử lý. Việc cố đi thêm vì “sắp tới rồi” có thể khiến người lớn bỏ qua một nguy cơ ngay trước mắt.

Một vài phút đến muộn có thể gây bất tiện. Nhưng đó vẫn là điều có thể giải quyết, và không nên trở thành lý do để đánh đổi sự an toàn của trẻ.

Ngay kể cả khi có phụ kiện hỗ trợ cũng không nên mặc định là đã an toàn

Trong lời chia sẻ đi kèm bức ảnh, người viết kể về việc đổi sang chiếc xe dễ điều khiển hơn và sử dụng đai hỗ trợ khi chở con. Mong muốn bảo vệ trẻ là điều đáng ghi nhận, nhưng kinh nghiệm cá nhân không nên được xem là công thức chung cho mọi gia đình.

Đổi sang một mẫu xe cụ thể không tự bảo đảm an toàn. Cho trẻ ngồi phía trước cũng không mặc nhiên tốt hơn, nhất là khi vị trí của con gây vướng hoặc ảnh hưởng đến thao tác điều khiển xe.

Tương tự, một sản phẩm được quảng cáo là “đai an toàn” không có nghĩa nó bảo vệ được trẻ trong mọi tình huống. Cha mẹ cần tìm hiểu công dụng, giới hạn và hướng dẫn sử dụng của sản phẩm, thay vì chỉ dựa vào lời giới thiệu “tiện, thoáng, dễ dùng”. Phụ kiện hỗ trợ không thay thế mũ bảo hiểm, cũng không thể khiến người lớn bỏ qua việc đánh giá khả năng ngồi vững của con.

Với mũ bảo hiểm, chất lượng, kích cỡ phù hợp và việc cài quai đúng cách đều cần được chú ý. Tổ chức Y tế Thế giới nhấn mạnh rằng mũ bảo hiểm chất lượng, được cài quai đúng, có vai trò quan trọng trong việc giảm chấn thương đầu và tử vong do tai nạn xe máy; trẻ em cũng cần được bảo vệ.

Một bức ảnh không đủ để kết luận người phụ nữ trong hình chăm sóc con ra sao, càng không phải lý do để truy tìm danh tính hay công kích cá nhân. Điều cần bàn là tình huống khiến người xem lo lắng và những điều mỗi phụ huynh có thể điều chỉnh trong chính gia đình mình.

Có khi nào vì gần nhà mà chúng ta làm qua loa? Có khi nào con chưa ngồi ổn định nhưng xe đã chạy? Có khi nào thấy con ngủ gật mà vẫn cố đi tiếp vì muốn nhanh chóng về nhà?

Những câu hỏi ấy có ích hơn việc chỉ trách một người xa lạ trong ảnh.

Cha mẹ chăm chút cho con từng bữa ăn, giấc ngủ, lo con ốm, lo con buồn, mong con lớn lên khỏe mạnh. Sự chăm chút ấy cũng cần có mặt trên mỗi quãng đường đưa đón.

Trẻ nhỏ chưa biết tự bảo vệ mình và thường tin hoàn toàn vào người lớn. Khi ngồi lên xe cùng bố mẹ, con không biết tính toán những rủi ro ngoài đường. Con chỉ biết mình đang được đưa đến nơi cần đến.

Bởi vậy, trước khi vặn ga, hãy dành một phút nhìn lại chỗ ngồi của con, kiểm tra những gì cần kiểm tra. Đừng để một chuyến đi quen thuộc trở thành chuyến đi mà sau này người lớn chỉ còn biết ước: Giá như lúc ấy mình cẩn thận hơn.