Mới đây, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển cá nước lạnh tỉnh Lâm Đồng Nguyễn Đình An đã đại diện cộng đồng nuôi cá tầm Việt Nam có văn bản kiến nghị Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc có ý kiến chỉ đạo Bộ Công thương, Bộ NN&PTNT, Bộ Công an kiểm tra, rà soát, làm rõ có hay không việc quản lý lỏng lẻo, lợi dụng kẽ hở pháp luật để nhập lậu cá tầm từ Trung Quốc. 

Ông An cho biết, thời gian vừa qua, cá tầm Trung Quốc nhập khẩu ồ ạt được bán với giá thấp làm ảnh hưởng đến giá cá tầm trong nước. Cụ thể giá cá tầm Trung Quốc trên thị trường chỉ 140.000 - 160.000 đồng/kg, trong khi giá trong nước 200.000 - 240.000 đồng/kg.

Cá tầm được nuôi tại Lâm Đồng - Ảnh: M.V.

Hiệp hội Phát triển cá nước lạnh Lâm Đồng ghi nhận sản lượng cá tầm ở Lâm Đồng năm 2020 đạt gần 3.000 tấn, tiêu thụ chủ yếu ở thị trường miền Nam, tuy nhiên đến cuối năm có khoảng 500 tấn cá tầm không xuất bán vì cá tầm Trung Quốc giá rẻ hơn. 

Các loại cá nhập về không có hình thái đồng nhất, thuộc nhiều dòng lai khác nhau của cá tầm Amur (Acipenser schrenckii), cá tầm Kaluga (Huso dauricus), dòng lai cá tầm Xibêri (Acipenser baerii)... Trong đó, cá tầm Kaluga không nằm trong danh mục được cấp phép nhập khẩu của Bộ NN-PTNT.

Tại thị xã Sa Pa (Lào Cai), mỗi năm đạt sản lượng 500 tấn cá nhưng hiện nhiều doanh nghiệp, cơ sở, người dân nuôi cá tầm đang lo lắng vì cá tầm Trung Quốc đang cạnh tranh khốc liệt. 

Ông Đỗ Tiến Thắng - phó chủ tịch Hội Cá nước lạnh tỉnh Lào Cai - cho biết hội này cũng đã có văn bản gửi Bộ NN&PTNT, Bộ Công thương, Tổng cục Hải quan về việc đề nghị tăng cường các biện pháp quản lý nhập khẩu cá tầm sống làm thực phẩm để giải quyết khó khăn cho các cơ sở nuôi trồng thủy sản nước lạnh.

TS Lê Thanh Lựu - Hiệp hội Nghề cá Việt Nam - cho biết sản lượng cá tầm năm 2019 của Việt Nam ước tính đạt 2.500 tấn, trong khi đó lượng cá tầm nhập khẩu từ Trung Quốc ước tính 4.500 tấn, chiếm khoảng 65% nhu cầu thị trường, nhưng số cá này nhập chủ yếu bằng con đường tiểu ngạch.

TS Lựu cảnh báo cá tầm Trung Quốc có chất lượng thấp, giá chỉ bằng 60 - 70% cá tầm nuôi tại Việt Nam là một thách thức lớn, cạnh tranh khốc liệt đối với cá tầm nuôi tại Việt Nam. Bởi giá cá tầm Trung Quốc trên thị trường tới người tiêu dùng chỉ 140.000 - 160.000 đồng/kg, trong lúc đó cá tầm nuôi tại Việt Nam giá xuất từ trang trại đã 150.000 - 170.000 đồng/kg và người tiêu dùng phải trả 200.000 - 240.000 đồng/kg.

“Theo nghiên cứu của chúng tôi, cá tầm Trung Quốc, đặc biệt là số lượng nhập qua đường tiểu ngạch có chất lượng kém hơn, kiểm soát chất lượng, kiểm soát dịch bệnh yếu, thậm chí là không có kiểm soát. Điều này vô cùng nguy hiểm, ảnh hưởng trước hết là người tiêu dùng bởi vì đem ra so sánh rõ ràng cá tầm Trung Quốc thịt nhão hơn rất nhiều so với cá tầm Việt Nam.

Thứ hai là nguy cơ lây lan dịch bệnh bởi vì cá tầm nhập qua đường tiểu ngạch thì không ai kiểm soát được, chưa kể khi vào đến thị trường Việt Nam là cá tầm sống, phải trải qua nhiều công đoạn thay nước, thậm chí phải trà trộn vào cá tầm Việt Nam nên chắc chắn gây ra những rủi ro về dịch bệnh”, Tiến sĩ Lê Thanh Lựu phân tích.