Hằng năm, trước khi bước sang năm mới, các gia đình Việt thường có một nghi thức rất quan trọng đó là lễ sửa bát hương, theo Phật giáo gọi là lễ bao sái. Đây là dịp để gia chủ lau dọn bàn thờ, chuẩn bị đón năm mới.

Bài viết dưới đây hướng dẫn cách bao sái ban thờ theo đúng phong tục cổ truyền không phạm tâm linh.

Bao sái ban thờ vào lúc nào

Theo các chuyên gia văn hóa, người dân có thể chọn một ngày lành bất kỳ để lau dọn ban thờ. Thời gian được nhiều người chọn nhất là vào dịp cuối năm để chuẩn bị đón năm mới.

Chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà (Công ty kiến trúc phong thủy Song Hà) cho rằng, từ ngày 23 tháng Chạp, sau khi tiễn ông Công ông Táo lên chầu trời, các gia đình có thể tiến hành lau dọn ban thờ và phòng thờ.

Khi tỉa chân hương, gia chủ cần một tay giữ bát hương, một tay dọn dẹp và rút chân nhang. Nếu trạch chủ là nam nhân nên giữ lại 7, 17, 27, 37 chân nhang, không được giữ lại 47 chân nhang vì đó là số tử thần. Trạch chủ là nữ, gia đình mẹ góa con côi… nên giữ lại 9, 19, 29, 39 chân nhang, không được giữ lại 49 chân nhang.

Sắm lễ bao sái ban thờ, tỉa chân nhang

- 1 đĩa xôi
- 1 miếng thịt luộc
- 1 dĩa trái cây theo mùa
- 1 ấm trà và bộ 5 chén nhỏ
- 3 chén rượu nhỏ
- 1 tách nước sôi để nguội
- 3 lễ tiền vàng
- 2 lọ hoa

Bài khấn xin bao sái ban thờ

Văn khấn xin phép bao sái lau dọn (trích từ Văn khấn cổ truyền - Nhà xuất bản Văn hóa thông tin):

Con nam mô A Di Đà Phật (3 lần)

Tín chủ tên là:..........................................

Cư ngụ tại địa chỉ:........................................

Hôm nay ngày ... tháng ... năm ... xét thấy bản thân mình chưa chu toàn nên để hương án bị bụi, xin thành tâm sám hối.

Tín chủ xin kính cáo với các chư vị (tùy theo bàn thờ đó thờ thần linh, hộ pháp, hay gia tiên…), chọn được ngày lành tháng tốt hôm nay xin cho phép tín chủ được sái tịnh để cho bàn thờ được trang nghiêm thanh tịnh, kính mong các chư vị chứng minh và gia hộ.

Mong các vị độ cho con lau dọn được khang trang mỹ hảo, cho hương án được an chính vị, cho âm phần được an yên, cho gia cư được lạc thổ.

Chúng con người trần mắt thịt, tội lỗi đầy thân, chỉ biết kính cẩn tâm thành nếu có gì si mê lầm lỡ kính xin được tha thứ bỏ quá đại xá cho.

(Xong vái 3 vái).

Cách bao sái ban thờ 

Sau khi đọc bài khấn, đợi hương tàn thì bắt đầu lau dọn ban thờ.

Trước tiên, hạ các đồ muốn lau dọn xuống (lưu ý: Tuyệt đối không hạ hoặc di chuyển bát hương. Theo dân gian, nếu bát hương bị di chuyển sang hướng xấu, thậm chí có thể gây ra xui xẻo cho gia chủ).

Cần chuẩn bị bàn to và cao, phủ vải hoặc giấy đỏ, hạ đồ thờ cúng (bài vị, di ảnh, bình hoa, chén nước... xuống rồi để ngay ngắn toàn bộ đồ thờ cúng lên bàn). Nếu ban thờ có đặt chung bài vị gia tiên với các thần thì phải để ra hai chỗ khác nhau. Không lau đồ trực tiếp trên ban thờ.

Dùng khăn sạch đã ngâm nước ấm hoặc nước ngũ vị hương pha rượu gừng lau toàn bộ các đồ thờ. Sau đó dùng khăn khô lau lại.

Sau khi lau bài vị xong mới đến phần dọn bát hương. Dân gian quan niệm, nên dùng chiếc thìa nhỏ xúc từng thìa tro đổ ra ngoài rồi mới lau sạch bát hương. Không nên cầm bát hương đổ hết tro ra ngoài, theo người xưa như vậy rất dễ gây “tán tài”.

Cuối cùng, đặt lại đồ thờ cúng đúng vị trí, thay nước, thay chum gạo muối (nếu có), khấn xin thỉnh các Ngài về, báo cáo đã xong việc lau dọn ban thờ.

Văn khấn sau khi bao sái ban thờ

Bài khấn xin thỉnh các Vị các Ngài về (sau khi lau dọn xong)

Sắp xếp đồ cúng đã chuẩn bị lên.

Thắp 9 nén hương khấn:

Con lạy 9 phương trời

Con lạy 10 phương đất

Con kính lạy chư Phật 10 phương

Con kính lạy 10 phương chư Phật

Con kính lạy quan đương niên, đương cảnh, quan hành khiển, thần binh.

Con kính lạy các Ngài ngũ phương, ngũ mạch, tài thần, táo quân.

Tín chủ con là:.....................................................

Cư trú tại:.............................................................

Hôm nay tân niên xuân tiết, ngày lành tháng tốt. Con chọn được thời hoan khắc hỉ để sái tịnh lại hương án.

Nay việc dương đã tròn, cung thỉnh các vị các ngài hồi vị hương án cho con được tiếp tục phát tâm thờ phụng cốt vị.

Năm cũ lộc tài con xin tạ

Năm mới lộc mới con mong cầu.

Xin các vị các ngài độ cho tấm lòng thành, phù cho gia chủ con được an bình, thuận lợi. Xuất hành đi đến nơi về đến chốn.

Cuộc sống duyên lành mang tới, duyên dữ mang đi.

Tài lộc đủ đầy, việc dương thăng tiến.

Tâm trần con có.

Lễ trần con dâng.

Nếu âm điều con có thiếu sót, kính xin được tha thứ, chở che.

Mong các vị các ngài linh thiêng giáng hạ, chúng con xin kính thành cẩn cáo.

Con Nam Mô A Di Đà Phật (3 lần)

*Lưu ý: Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, chiêm nghiệm!

Nguồn: Nâng cao chất lượng công tác chăm sóc sức khoẻ cán bộ Trung ương