Phòng khách luôn được xem là bộ mặt của mỗi ngôi nhà, là không gian chung để cả gia đình thư giãn, tiếp khách và gắn kết tình cảm sau một ngày làm việc mệt mỏi. Thông thường, khu vực này sẽ được bài trí với một bộ sofa êm ái, chiếc bàn trà nhỏ và chiếc TV lớn để cả nhà cùng xem các chương trình giải trí. 

Tuy nhiên, định nghĩa về một phòng khách tiêu chuẩn đang dần thay đổi theo tư duy giáo dục hiện đại của nhiều bậc phụ huynh. Mới đây, một bức ảnh chụp lại khung cảnh sinh hoạt lúc 8h tối tại phòng khách của một gia đình ở Trung Quốc được chia sẻ trên mạng xã hội đã lập tức trở thành tâm điểm bàn tán với nhiều luồng ý kiến trái chiều sâu sắc.

Nhìn vào bức ảnh, điều khiến người xem bất ngờ đầu tiên chính là sự biến mất hoàn toàn của bàn ghế sofa tiếp khách truyền thống. Ngay cạnh chiếc TV màn hình lớn treo trên tường, gia chủ đã thay thế bằng một chiếc bàn làm việc dáng dài màu trắng, trên mặt bàn xếp đầy sách vở, tài liệu, giá sách mini và đèn học chuyên dụng. 

Hình ảnh đang viral

Khung cảnh ghi lại vào lúc 8h tối, thời điểm mà ở các gia đình khác, mọi người đã ăn tối xong và đang quây quần xem phim, trò chuyện vui vẻ hoặc ai nấy đều đã rút về phòng riêng để lướt điện thoại, giải trí. Thế nhưng tại ngôi nhà này, cả 4 thành viên bao gồm bố, mẹ và hai con nhỏ lại đang ngồi an vị tại "hệ thống" bàn dài ở phòng khách. 

Trong khi hai đứa trẻ đang vô cùng tập trung làm bài tập về nhà, thì hai người lớn cũng cắm cúi giải quyết công việc, giấy tờ của riêng mình. Trên trang cá nhân, người mẹ cũng là chủ nhân video chia sẻ một dòng trạng thái đầy tính tự trào về việc bản thân ban ngày đi làm, buổi tối về nhà vẫn tiếp tục tăng ca và ngồi vào "vị trí công tác" quen thuộc để vừa làm việc vừa đồng hành cùng con học bài.

Ngay sau khi bức ảnh được lan truyền, cư dân mạng đã chia thành hai phe tranh luận vô cùng nảy lửa với những quan điểm rất rõ ràng.

Phe ủng hộ đánh giá rất cao tinh thần tự giác và không khí học tập của gia đình này, cho rằng đây là phương pháp làm gương tốt nhất cho con cái. Một cư dân mạng phân tích: "Trước hết, điều mà mọi người thường ghét là kiểu phụ huynh ép con học nhưng bản thân lại nằm một bên lướt điện thoại đúng không? Nếu cả hai bố mẹ đều tập trung làm việc của mình, bầu không khí gia đình sẽ được định hình như vậy. Đứa trẻ sẽ không cảm thấy việc chơi điện thoại, chơi game mới là bình thường. Cảm giác mọi người cùng nhau nỗ lực thực chất không hề đau khổ, các bạn nhỏ cũng rất nghiêm túc".

Nhiều người đồng tình rằng môi trường xung quanh quyết định rất lớn đến sự tập trung của trẻ: "Nói thật là ở trong bầu không khí như thế này mới học vào được. Thử nghĩ xem nếu những người khác trong nhà đều đang lướt TikTok với âm lượng mở hết cỡ, chỉ có mỗi đứa trẻ phải học thì liệu có học nổi không? Vốn dĩ khả năng tự chủ của trẻ con đã kém rồi".

Một ông bố khác cũng chia sẻ câu chuyện tương tự của nhà mình: "Rất tốt, nhà ba người chúng tôi buổi tối cũng ở trạng thái này. Tôi viết tiểu thuyết, vợ luyện chữ, con thì làm bài tập, gặp câu nào không biết thì giảng cho con. Nhiều người cứ bảo không cho con chơi điện thoại, hạn chế tiếp xúc đồ điện tử, nhưng người lớn nhất định phải lấy mình làm gương trước đã".

Thậm chí, có ý kiến khẳng định mô hình này mang lại giá trị lâu dài cho tương lai của đứa trẻ: "Bầu không khí gia đình này đỉnh thật sự. Hồi nhỏ nhà tôi cũng thế, ăn cơm xong dọn sạch bàn ăn là cả nhà bắt đầu học. Bố tôi là giáo viên cấp ba, mẹ là công chức, tôi và em trai là học sinh tiểu học. Cả nhà ngay ngắn chỉnh tề cùng học. Sau này em trai tôi tốt nghiệp thạc sĩ, tôi kém hơn một chút không thi thạc sĩ nhưng đều học trường đại học danh tiếng. Bây giờ đều đã lập gia đình lập nghiệp rồi, đi qua chặng đường này mới thấy rất xứng đáng".

Nhiều người cho rằng, có cha mẹ đồng hành, làm việc, con cái sẽ tích cực học tập hơn

Ngược lại, phe phản đối lại cảm thấy rùng mình và bày tỏ sự lo ngại trước áp lực vô hình mà hai đứa trẻ phải gánh chịu khi ngôi nhà không còn đúng nghĩa là nơi để nghỉ ngơi. Họ để lại những bình luận thể hiện sự mệt mỏi: "Đi học cả ngày đã rất mệt rồi. Về đến nhà, trời như sụp đổ, ngập tràn cảm giác ngột ngạt".

Một số người cho rằng việc biến phòng khách thành văn phòng làm việc khiến ranh giới giữa học tập, công việc và nghỉ ngơi bị xóa nhòa: "Đi làm về nhà mà như bước vào một văn phòng khác. Đi học về nhà lại như quay lại lớp học, hãy cho cuộc sống một không gian để thả lỏng đi chứ". Thậm chí, có người còn cảnh báo về mặt sức khỏe thể chất của các bé: "Nên cho trẻ đi vận động nhiều vào, nếu không lại giống tôi, mới 20 tuổi đầu trẻ măng đã bị thoát vị đĩa đệm".

Từ câu chuyện phòng khách biến thành "phòng làm việc chung" gây bão mạng kể trên, vấn đề về cách xây dựng môi trường giáo dục gia đình và tạo động lực học tập cho con cái lại một lần nữa được đặt ra. Để giúp trẻ phát triển toàn diện mà không bị quá tải, các bậc phụ huynh có thể rút ra những bài học cốt lõi sau:

Tạo lập môi trường đồng hành thay vì thúc ép, ra lệnh

Thay vì chỉ đứng ngoài giám sát và buông những lời cằn nhằn, việc cha mẹ cùng ngồi vào bàn, làm việc hoặc đọc một cuốn sách bên cạnh con sẽ tạo ra một hiệu ứng tâm lý tích cực mạnh mẽ. Trẻ con có xu hướng bắt chước hành vi của người lớn. Khi thấy cha mẹ tập trung lao động trí óc, trẻ sẽ cảm thấy việc học tập là một hoạt động bình thường, tất yếu của cuộc sống chứ không phải là một hình phạt hay nhiệm vụ nặng nề bị áp đặt lên con.

Cân bằng giữa không gian học tập và không gian thư giãn, tái tạo năng lượng

Mặc dù việc tạo không khí học tập là tốt, nhưng ngôi nhà vẫn cần giữ đúng công năng là tổ ấm, là nơi để các thành viên tìm thấy sự thoải mái và giải tỏa áp lực. Phụ huynh cần khéo léo sắp xếp thời gian biểu hợp lý, có những khoảng thời gian cố định cho việc học và cũng có những giờ phút cả nhà cùng nhau hoàn toàn thư giãn, trò chuyện hoặc tham gia các hoạt động thể chất ngoài trời. Sự căng thẳng kéo dài trong một không gian quá nghiêm túc dễ khiến trẻ bị chai sạn cảm xúc và nảy sinh tâm lý chán ghét việc học.

Tôn trọng cá tính và khả năng tự chủ của từng đứa trẻ

Mỗi đứa trẻ có một nhịp sinh học, khả năng tập trung và phương pháp tiếp thu kiến thức khác nhau. Mô hình "cả nhà cùng học" có thể rất hiệu quả với đứa trẻ này nhưng lại gây áp lực tâm lý nặng nề với đứa trẻ khác. 

Thay vì áp dụng rập khuôn một công thức của nhà người ta, cha mẹ cần quan sát biểu hiện, lắng nghe mong muốn của con để điều chỉnh không gian và phương pháp đồng hành sao cho phù hợp nhất, giúp con tự giác học tập trong sự vui vẻ chứ không phải vì sợ hãi hay đối phó.