Chỉ sau khoảng 2 năm, Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai đã tạo nên một fandom có quy mô và mức độ ảnh hưởng đáng chú ý tại thị trường giải trí nội địa. Từ sức mua vé concert, khả năng tổ chức các dự án tiếp ứng đến độ phủ trên mạng xã hội, Gai Con được xem là một ví dụ cho sự phát triển của mô hình fan-economy tại Việt Nam.

Chiều 7/7, tại buổi gặp gỡ truyền thông, CEO Yeah1 Vân Hạnh đã chia sẻ về cách chương trình xây dựng và duy trì cộng đồng người hâm mộ suốt hai năm qua, đặc biệt trong giai đoạn chuyển giao giữa mùa đầu tiên và mùa tiếp theo của Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai.

Fandom có sức ảnh hưởng hàng đầu Việt Nam

Tên gọi "Gai Con" bắt đầu xuất hiện vào khoảng tháng 7 - 8/2024, ngay trong giai đoạn đầu mùa 1 của Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai lên sóng. Ban đầu, đây chỉ là cách cộng đồng mạng gọi vui dựa trên chữ "Chông Gai" trong tên chương trình. Khi các vòng Công diễn liên tiếp tạo được hiệu ứng tốt trên mạng xã hội, lượng người hâm mộ tăng dần. "Gai Con" trở thành danh xưng được sử dụng đồng loạt trên Threads, TikTok, Facebook trước khi được chính ban tổ chức và các Anh Tài nhắc đến trong những bài đăng, tâm thư hay các đêm concert với những lời chào quen thuộc như "Thương gửi Gai Con" hay "Cảm ơn các Gai Con".

Sau hai năm phát triển, "Gai Con" không còn đơn thuần là tên gọi của một fandom mà đã trở thành một thương hiệu cộng đồng có bản sắc riêng

Sau hai năm phát triển, "Gai Con" không còn đơn thuần là tên gọi của một fandom mà đã trở thành một cộng đồng có đặc điểm riêng. Điểm khác biệt lớn của cộng đồng này nằm ở tệp khán giả. Phần lớn người hâm mộ thuộc nhóm tuổi từ 20-45, bao gồm cả Millennials và Gen Z. Đây là những người có công việc ổn định, độc lập về tài chính và nhiều người từng đồng hành với các Anh Tài từ những năm đầu sự nghiệp.

Điều đó tạo nên mức sức mua khá tốt trên thị trường giải trí Việt Nam. Chuỗi 9 concert của mùa đầu tiên ghi nhận tình trạng hết vé trong thời gian ngắn mở bán, với quy mô hàng chục nghìn khán giả. Những hoạt động tiếp ứng nghệ sĩ cũng được tổ chức bài bản với các dự án quyên góp lớn, triển khai màn hình LED tại trung tâm thương mại, xe cà phê, xe hoa cùng các hoạt động cổ vũ.

Chuỗi 9 concert của mùa đầu tiên ghi nhận tình trạng hết vé trong thời gian ngắn mở bán, với quy mô hàng chục nghìn khán giả

Bên cạnh khả năng chi tiêu, "Gai Con" cũng duy trì mức độ thảo luận cao trên mạng xã hội. Các cộng đồng Facebook với đông đảo thành viên, cùng lượng nội dung phong phú trên TikTok và Threads giúp các chủ đề liên quan đến chương trình, từ âm nhạc, hậu trường cho đến những tranh luận xoay quanh nghệ sĩ hay nhà sản xuất được cập nhật liên tục.

Sự phát triển của "Gai Con" cũng phần nào tác động đến thói quen của người hâm mộ tại Việt Nam. Nếu trước đây, những hoạt động như booth check-in, photocard, banner, lightstick hay merchandise thường chỉ xuất hiện trong các fandom Kpop hoặc Cpop thì nay đã trở thành hình ảnh quen thuộc ở các concert của Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai. Người hâm mộ chủ động tổ chức các dự án tiếp ứng, góp phần đa dạng hóa trải nghiệm concert trong nước.

Người hâm mộ chủ động tổ chức các dự án tiếp ứng chuyên nghiệp, góp phần nâng cao trải nghiệm concert trong nước.

Bên cạnh đó, chương trình cũng mở rộng khái niệm về "thần tượng". Thay vì chủ yếu dành sự quan tâm cho những ca sĩ trẻ sở hữu ngoại hình, khán giả cũng sẵn sàng ủng hộ các nghệ sĩ kỳ cựu, rapper, rocker hay những gương mặt đã ngoài 30, 40 tuổi. Tiêu chí quan tâm dựa nhiều hơn vào thực lực, tư duy nghệ thuật, cách ứng xử và hành trình hoạt động của mỗi nghệ sĩ.

Sự bùng nổ của cộng đồng này cũng góp phần xóa bỏ quan điểm cho rằng fandom Việt chỉ mạnh ở việc "cày view" trên mạng. Người hâm mộ ngày càng sẵn sàng chi tiền cho các trải nghiệm trực tiếp như vé concert, album, merchandise chính hãng hay các sản phẩm thương mại có sự đồng hành của nghệ sĩ

Sự gia tăng của cộng đồng này cũng góp phần thay đổi quan điểm cho rằng fandom Việt chỉ tập trung vào việc "cày view" trên mạng. Người hâm mộ ngày càng sẵn sàng chi tiêu cho các trải nghiệm trực tiếp như vé concert, album, merchandise hay các sản phẩm thương mại có sự tham gia của nghệ sĩ. Đáng chú ý, thay vì hình thành những cuộc đối đầu gay gắt giữa các fandom cá nhân, cộng đồng của Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai phát triển theo mô hình "fan nhà chung". Các nhóm người hâm mộ của từng Anh Tài phối hợp với nhau trong các sự kiện quy mô lớn, góp phần duy trì môi trường fandom ôn hòa và hạn chế những cuộc tranh cãi trên mạng xã hội.

Đi đôi với sự gia tăng về số lượng và tầm ảnh hưởng, cộng đồng "Gai Con" cũng đặt ra bài toán khó về khâu quản trị rủi ro. Thực tế cho thấy, khi quy mô fandom càng lớn, sự khó khăn trong việc kiểm soát thông tin và định hướng dư luận cũng tăng theo tỷ lệ thuận. 

Với một cộng đồng lên tới hàng trăm nghìn người mang nhiều độ tuổi và bối cảnh khác nhau, các chủ đề bàn luận rất dễ xuất hiện những ý kiến trái chiều. Khi có quá nhiều góc nhìn đan xen, cộng thêm những sai sót phát sinh từ khâu vận hành hay truyền thông của chương trình, các vấn đề rất dễ trở thành tâm điểm tranh cãi. 

CEO Yeah1: Muốn giữ được fan thì phải có thời gian

Tại buổi gặp gỡ truyền thông chiều 7/7, CEO Yeah1 Vân Hạnh cho rằng yếu tố quan trọng nhất để duy trì một cộng đồng người hâm mộ lớn không nằm ở chiến lược truyền thông hay các hoạt động tương tác, mà là sự chân thành và những giá trị thực sự mà chương trình mang lại. Theo bà, khi quy mô fandom ngày càng lớn, việc xuất hiện những ý kiến trái chiều hay các thử thách là điều khó tránh khỏi.

CEO Yeah1 chia sẻ về cách chương trình xây dựng và duy trì cộng đồng người hâm mộ 

"Mọi chuyện cần phải chân thành. Mình phải cho khán giả thấy rằng mình đang làm những điều đúng đắn, xứng đáng để họ yêu, bảo vệ và cùng với mình đồng hành. Họ có những tiêu chí của họ khi theo dõi một nghệ sĩ hay một chương trình nào. Tôi tin là lớn thuyền thì lớn sóng. Nếu mà trong một cái vòng fan nhỏ thì có thể chúng ta dễ kiểm soát hơn, nhưng mà khi lớn ra, chúng ta lớn mạnh hơn, chúng ta có được những điều tuyệt vời hơn bởi vì chúng ta được nhiều người yêu hơn, thì cũng tương ứng với chuyện là chúng ta sẽ phải đối mặt với khó khăn và chúng ta phải giải quyết. Chỉ bằng một cách là mình chứng minh mình xứng đáng. Để chứng minh được điều đó thì tất cả ê-kíp, nghệ sĩ và những người đang đồng hành trong hành trình này đều luôn luôn có một quyết tâm, đó là làm điều tử tế nhất, chân thành nhất và nỗ lực nhất. Tôi tin rằng mình sẽ giữ được mọi người, nhưng mà phải có thời gian."

Theo bà Vân Hạnh, để giữ được một fandom lớn và bền vững, không có con đường nào khác ngoài việc liên tục chứng minh giá trị bằng sản phẩm, sự tử tế và thời gian đồng hành cùng khán giả

Phát biểu của CEO Yeah1 được đưa ra trong bối cảnh Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai bước sang mùa mới, đồng thời phải đối mặt với bài toán duy trì sức nóng của cộng đồng "Gai Con" sau thành công vang dội của mùa đầu tiên. Theo bà Vân Hạnh, để giữ được một fandom lớn và bền vững, không có con đường nào khác ngoài việc liên tục chứng minh giá trị bằng sản phẩm, sự tử tế và thời gian đồng hành cùng khán giả.

Ảnh: Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai