Tây Âu đang hứng chịu đợt nắng nóng gay gắt, gây gián đoạn cuộc sống ở nhiều nước. Pháp ngày 23/6 ghi nhận nhiệt độ trung bình toàn quốc cao kỷ lục, một số khu vực thậm chí vượt 44 độ C. Cơ quan thời tiết Tây Ban Nha AEMET cho biết nhiệt độ tại vùng Andujar ở miền nam nước này cùng ngày đã vượt 45 độ C.

Hàng trăm trường học ở Anh phải đóng cửa hoặc rút ngắn thời gian học. 23 nước ban hành cảnh báo khẩn cấp về nguy cơ đối với sức khỏe, trong đó Đức, Pháp, Tây Ban Nha, Thụy Sĩ và Luxembourg ở mức nghiêm trọng nhất. Tại Pháp, ít nhất 40 người đã thiệt mạng do đuối nước khi ra sông hồ giải nhiệt.

Nhiệt độ tại các nước Tây Âu ngày 23/6. Đồ họa: Guardian

"Châu Âu nóng lên nhanh nhất thế giới, với tốc độ tăng nhiệt gấp 2-3 lần trung bình toàn cầu, nhưng lại chưa chuẩn bị tương xứng cho thực tế mới này. Phần lớn cơ sở hạ tầng của khu vực không được thiết kế để đối phó với các đợt nắng nóng cực đoan", Laura Paddison, cây viết chuyên về khí hậu của CNN, cho biết.

Đặc biệt, điều hòa không khí là thứ rất hiếm hoi trong các ngôi nhà ở châu Âu, chỉ khoảng 20% các hộ gia đình sở hữu. Nhiều cư dân phải chống chọi với cái nóng thiêu đốt bằng sự trợ giúp của quạt điện, túi đá và tắm nước lạnh.

Một phần lớn nguyên nhân là do nhiều quốc gia châu Âu trong lịch sử ít có nhu cầu làm mát, đặc biệt là ở phía bắc. Các đợt nắng nóng vẫn luôn xảy ra nhưng hiếm khi đạt đến mức nhiệt độ cao kéo dài như hiện nay.

Điều hòa là thứ xa xỉ ở châu Âu

“Tại châu Âu, chúng tôi đơn giản là không có truyền thống dùng điều hòa bởi vì cho đến thời gian tương đối gần đây, nó chưa phải là một nhu cầu lớn”, Brian Motherway, người đứng đầu Văn phòng Hiệu quả Năng lượng và Chuyển dịch Toàn diện tại Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), cho biết.

Điều này có nghĩa là điều hòa nhiệt độ theo truyền thống được coi là một thứ xa xỉ hơn là một nhu cầu thiết yếu, đặc biệt là khi việc lắp đặt và vận hành nó có thể rất tốn kém. Chi phí năng lượng ở nhiều nước châu Âu cao hơn ở Mỹ, trong khi thu nhập có xu hướng thấp hơn.

Chi phí để chạy một điều hòa có thể vẫn vượt quá khả năng chi trả của nhiều người dân châu Âu.

Bảng thông báo nhiệt độ bên ngoài một nhà thuốc tại Toulouse, Pháp ngày 22/6 - Ảnh: AFP

Đôi khi vấn đề lớn hơn lại là thủ tục hành chính rườm rà. Chính quyền Anh thường từ chối các đơn xin lắp đặt điều hòa dựa trên hình thức bên ngoài của cục nóng ngoài trời, đặc biệt là ở các khu bảo tồn hoặc trên các tòa nhà được xếp hạng di tích. Ngoài ra còn có khía cạnh chính sách. Châu Âu đã cam kết trở thành "trung hòa khí hậu" vào năm 2050 và sự gia tăng mạnh mẽ việc sử dụng máy lạnh sẽ khiến các cam kết về khí hậu càng khó đạt được hơn. Máy lạnh không chỉ tiêu thụ nhiều năng lượng mà còn đẩy nhiệt ra ngoài.

Một số quốc gia đã áp đặt các biện pháp để hạn chế sử dụng máy lạnh. Năm 2022, Tây Ban Nha đã ban hành các quy định quy định rằng máy lạnh ở những nơi công cộng không được đặt thấp hơn 27 độ C để tiết kiệm năng lượng.

Ở thời điểm hiện tại, châu Âu đang thay đổi, khi lục địa này trở thành điểm nóng về khí hậu, ấm lên với tốc độ gấp đôi so với phần còn lại của thế giới.

Châu Âu đang đối mặt với một tình thế khó xử: chấp nhận việc sử dụng máy lạnh tiêu tốn nhiều năng lượng, với những tác động tiêu cực đến khí hậu mà nó mang lại, hay tìm ra những cách thức thay thế để đối phó với tương lai ngày càng nóng hơn.