Trong cuộc sống hằng ngày, nhận thức của cộng đồng về bệnh viêm gan B vẫn tồn tại rất nhiều sai lầm tai hại. Có người chủ quan cho rằng người mang virus viêm gan B thể lành tính (người lành mang trùng), cơ thể không có triệu chứng thì không cần can thiệp y tế. Ngược lại, có người lại rơi vào trạng thái hoang mang, kỳ thị thái quá vì nỗi sợ lây nhiễm.

Thế nhưng, các số liệu lâm sàng thực tế đã gióng lên hồi chuông cảnh báo: Nếu không được kiểm soát tốt, viêm gan B hoàn toàn có thể dẫn đến ung thư gan theo 3 bước.

“Bản án tử” vạch sẵn: Tiến trình 3 bước từ viêm gan B thành ung thư gan

Bước 1: Nhiễm virus viêm gan B mạn tính

Sau khi xâm nhập vào cơ thể, virus viêm gan B sẽ âm thầm ký sinh và ẩn mình rất kỹ bên trong các tế bào gan. Ở giai đoạn đầu, đại đa số người bệnh không hề xuất hiện bất kỳ triệu chứng khó chịu nào, chỉ số men gan khi xét nghiệm nhìn qua vẫn ở mức bình thường nên rất dễ bị ngó lơ. 

Tuy nhiên, thực chất virus có thể âm thầm hủy hoại các tế bào gan và gây ra các ổ viêm mạn tính, đặt “quả bom nổ chậm” cho những biến chứng nguy hiểm sau này.

Bước 2: Xơ hóa gan tiến triển thành xơ gan

Khi gan rơi vào trạng thái viêm nhiễm kéo dài, các tế bào gan bị tổn thương sẽ liên tục trải qua chu kỳ “chết đi - tái tạo”. Quá trình tổn thương và sửa chữa lặp đi lặp lại này khiến các tổ chức xơ sẹo dần hình thành, dẫn đến tình trạng xơ hóa gan.

Nếu ở giai đoạn này, người bệnh vẫn không tiếp cận phác đồ điều trị chuẩn y khoa, lại cộng thêm lối sống buông thả như thức khuya, nghiện rượu bia, tình trạng xơ hóa sẽ chuyển biến rất nhanh. Gan sẽ bị xơ cứng, biến dạng cấu trúc và cuối cùng là dẫn đến xơ gan. Các số liệu thống kê chỉ ra rằng, nếu người mang virus viêm gan B không kịp thời điều trị để ngăn chặn tiến trình đổ bệnh, tỷ lệ biến chứng thành xơ gan lên tới 20%.

Bước 3: Từ xơ gan cán đích ung thư gan

Xơ gan là một tổn thương vĩnh viễn không thể đảo ngược, khiến chức năng gan bị suy giảm nghiêm trọng. Trong quá trình các tế bào gan liên tục bị tàn phá và tăng sinh bất thường để bù đắp, nguy cơ đột biến thành tế bào ung thư sẽ tăng lên gấp bội. 

Phần lớn bệnh nhân xơ gan sớm muộn gì cũng phải đối mặt với nguy cơ ung thư gan ở mức rất cao. Đây cũng chính là nguyên nhân cốt lõi giải thích vì sao viêm gan B được coi là tác nhân hàng đầu dẫn đến ung thư gan.

Viêm gan B có thực sự dễ lây nhiễm?

Cộng đồng hiện nay thường có cái nhìn cực đoan về tính truyền nhiễm của viêm gan B: Hoặc là quá hoảng sợ dẫn đến cô lập, kỳ thị người bệnh; hoặc là hoàn toàn thờ ơ, buông lỏng phòng hộ. Cả hai thái cực này đều sai lầm.

Thực tế, viêm gan B là bệnh truyền nhiễm và có khả năng lây lan mạnh hơn nhiều so với những gì chúng ta thường nghĩ. Tuy nhiên, con đường lây truyền của loại virus này rất rõ ràng và cố định, bao gồm: Đường máu, đường từ mẹ sang con và đường tình dục.

Các tiếp xúc thông thường trong cuộc sống hằng ngày như: Ăn chung mâm, làm việc cùng cơ quan, bắt tay, trò chuyện, hay dùng chung đồ dùng văn phòng... không làm lây nhiễm virus viêm gan B.

Những ai là “tầm ngắm” của ung thư gan?

Người mắc viêm gan virus: Viêm gan B và viêm gan C chính là những “thủ phạm” sừng sỏ nhất! Việc nhiễm virus HBV và HCV kéo dài sẽ dẫn đến viêm gan mạn tính, xơ gan và cuối cùng là ung thư gan. Tại các nước đang phát triển, có tới hơn 80% ca mắc ung thư gan có tiền sử nhiễm viêm gan B hoặc C.

Người lạm dụng rượu bia: Thói quen chìm trong men rượu dài ngày chắc chắn sẽ dẫn đến viêm gan do rượu, từ đó tiến triển thành xơ gan và làm tăng phi mã nguy cơ ung thư gan.

Người bị gan nhiễm mỡ: Cùng với sự gia tăng của tỷ lệ béo phì, bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) đang trở thành một nguyên nhân gây ung thư gan đáng báo động. Các yếu tố như béo phì, chế độ ăn giàu chất béo, bệnh tiểu đường... dễ kích hoạt chứng viêm gan nhiễm mỡ không do rượu (NASH). Nếu không được kiểm soát kịp thời, bệnh sẽ âm thầm chuyển mồi thành xơ gan, thậm chí là ung thư gan.

Người nhiễm độc độc tố nấm mốc (Aflatoxin): Trong các loại thực phẩm bị ẩm mốc như lạc (đậu phộng), gạo, ngô (bắp) có chứa hàm lượng lớn Aflatoxin B1. Đây là chất gây ung thư cực mạnh thuộc nhóm 1, việc ăn phải thực phẩm nhiễm mốc lâu ngày sẽ trực tiếp kích hoạt tế bào ung thư gan phát triển.Người lạm dụng thuốc và tiếp xúc hóa chất độc hại: Việc tự ý uống thuốc vô tội vạ (như các loại hormone, một số loại kháng sinh) trong thời gian dài, hoặc thường xuyên tiếp xúc với các hóa chất độc hại (như dioxin, thạch tín) sẽ khiến gan bị nhiễm độc và làm tăng nguy cơ ung thư.

4 “chốt chặn” giúp người bệnh viêm gan B bẻ gãy tiến trình ung thư hóa

Để không cho virus viêm gan B có cơ hội tàn phá lá gan, mỗi người cần chủ động thực hiện tốt các biện pháp sau:

Kiên trì tái khám định kỳ: Ngay cả khi là người mang virus không triệu chứng, bạn tuyệt đối không được chủ quan. Hãy duy trì thói quen đi khám định kỳ mỗi nửa năm một lần để kiểm tra chức năng gan, định lượng virus (HBV-DNA) và siêu âm ổ bụng nhằm theo dõi sát sao trạng thái của gan, phát hiện sớm các dấu hiệu viêm nhiễm hay xơ hóa.

Tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ: Một khi kết quả xét nghiệm cho thấy chức năng gan bất thường, virus đang trong giai đoạn nhân lên mạnh mẽ, người bệnh bắt buộc phải tiến hành điều trị kháng virus theo đúng chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc, ngắt quãng liều hay tự ý đổi thuốc. Việc ức chế hiệu quả sự phát triển của virus chính là cách duy nhất để chặn đứng tổn thương lan rộng ở gan.

Thiết lập lối sống “xanh” để bảo vệ gan: Kiên quyết nói không với rượu bia, hạn chế thức khuya, cắt giảm đồ ăn nhiều dầu mỡ để giảm bớt gánh nặng thải độc cho gan. Bên cạnh đó, việc duy trì giờ giấc sinh hoạt khoa học, tập thể dục điều độ sẽ giúp nâng cao hệ miễn dịch của cơ thể, từ đó hỗ trợ kìm hãm sự hoạt động của virus.

Chủ động tiêm phòng vaccine viêm gan B: Đối với những người chưa nhiễm bệnh, đặc biệt là các thành viên trong gia đình hoặc người thường xuyên tiếp xúc mật thiết với người bệnh, cần nhanh chóng đi tiêm phòng vaccine viêm gan B để cơ thể sản sinh kháng thể bảo vệ, ngăn chặn triệt để nguy cơ lây nhiễm từ gốc.

Theo Sohu