Nhiều bậc cha mẹ thường vô tình áp đặt tiêu chuẩn "ngoan ngoãn, hiểu chuyện" để đong đếm tình cảm của con cái, mà quên rằng tình yêu của trẻ nhỏ không nằm ở những lời hứa hẹn, mà ẩn chứa ngay trong những hành vi đời thường nhất.

Một khảo sát nhỏ từng gây chú ý khi yêu cầu các cặp mẹ con chấm điểm cho nhau. Trong khi người mẹ đắn đo và chỉ cho con 8/10 điểm vì "đôi khi bướng bỉnh", thì đứa trẻ lại ngay lập tức cho mẹ điểm tuyệt đối, thậm chí là 12/10 điểm kèm theo lời khẳng định: "Mẹ là người tuyệt vời nhất thế giới".

Thực tế, trẻ nhỏ yêu thương cha mẹ theo cách thuần khiết và sâu sắc hơn chúng ta tưởng. Dưới đây là 4 dấu hiệu hành vi cho thấy tình cảm đặc biệt đó dưới góc nhìn của các chuyên gia tâm lý.

1. Nhu cầu tiếp xúc cơ thể: Ngôn ngữ biểu đạt trực tiếp

Nhiều phụ huynh lo ngại việc con cái quá bám bố mẹ (đòi ôm hôn, ngủ cùng) là biểu hiện của sự thiếu tự lập và thường tìm cách từ chối khi trẻ lớn dần. Tuy nhiên, các nhà tâm lý học khẳng định, tiếp xúc cử chỉ là cách trực tiếp nhất để trẻ thể hiện tình cảm và tìm kiếm cảm giác an toàn.

Lý thuyết "An ủi qua tiếp xúc" (Contact Comfort) của nhà tâm lý học người Mỹ Harry Harlow chỉ ra rằng: Tiếp xúc vật lý là chìa khóa để xây dựng mối liên kết cảm xúc. Những đứa trẻ thường xuyên nhận được những cái ôm, hôn từ cha mẹ có xu hướng phát triển tâm lý lành mạnh, ổn định và tự tin biểu đạt cảm xúc hơn khi trưởng thành.

Ảnh minh họa

Sự "bám mẹ" của trẻ, dù ở lứa tuổi mầm non hay khi đã là những cô cậu học sinh trung học, không đơn thuần là sự ỷ lại, mà là nhu cầu bản năng nhằm duy trì kết nối định hình tâm lý vững chắc.

2. Hành vi sẻ chia: Bản năng dành điều tốt đẹp nhất cho cha mẹ

Đối với trẻ em, việc chia sẻ đồ ăn, đồ chơi cho cha mẹ không phải là một "đức tính" được gượng ép bằng giáo dục, mà là một phản xạ tự nhiên.

Nhiều cha mẹ từng xúc động khi thấy con mang về nhà một chiếc bánh ăn dở ở trường, một món đồ chơi nhỏ nhặt nhặt được bên đường, hay một vài chiếc kẹo được bọc cẩn thận trong túi áo.

Các nghiên cứu về tâm lý học phát triển chỉ ra rằng, những tương tác nhịp nhàng giữa cha mẹ và con cái (như cùng chơi đùa, trò chuyện) giúp tăng cường mong muốn chia sẻ của trẻ. Thông qua các hoạt động này, trẻ mặc định xếp cha mẹ vào vị trí ưu tiên hàng đầu trong "vùng an toàn" của mình. Việc trẻ muốn chia sẻ mọi thứ chính là minh chứng cho thấy cha mẹ là người chiếm vị trí quan trọng nhất trong thế giới của chúng.

3. Tìm kiếm sự che chở khi gặp bất ổn: Cha mẹ là "vùng đệm" cảm xúc

Có một hiện tượng phổ biến: Nhiều đứa trẻ tỏ ra rất kiên cường, không khóc lóc trước mặt người ngoài khi gặp ức chế, nhưng ngay khi nhìn thấy cha mẹ, chúng lập tức òa khóc.

Đây không phải là biểu hiện của sự yếu đuối hay vòi vĩnh, mà là dấu hiệu của sự tin tưởng tuyệt đối.

- Nhà tâm lý học người Anh Donald Winnicott đã đưa ra khái niệm "Môi trường ôm holding environment": Cha mẹ giống như một không gian an toàn, có thể tiếp nhận mọi tầng cảm xúc của đứa trẻ mà không phán xét hay chế giễu.

- Nhà phân tâm học Wilfred Bion phát triển thêm "Lý thuyết container" (Vật chứa): Chức năng của cha mẹ là giúp trẻ chuyển hóa những cảm xúc tiêu cực khó tự giải tỏa (như sợ hãi, tức giận, đau buồn) thành những trải nghiệm có thể hiểu và chấp nhận được.

Khi đứa trẻ khóc trong lòng bạn, đó là lúc chúng đang thực hiện một quá trình chuyển hóa cảm xúc quan trọng dưới sự bảo bọc mà chúng tin tưởng nhất.

4. Sự quan tâm từ những chi tiết nhỏ

Tình cảm của trẻ không đao to búa lớn mà thể hiện qua sự nhạy cảm trước những thay đổi của cha mẹ. Đó là khi trẻ lo lắng đi tìm băng gạc khi thấy tay mẹ bị xước, hỏi han khi bố mẹ mệt mỏi, hay chủ động nhường phần thức ăn ngon hơn cho phụ huynh.

Trẻ em không phải là những chiếc bình cần được lấp đầy, mà là những ngọn lửa cần được thắp sáng. Và tình yêu của trẻ dành cho cha mẹ chính là thứ ánh sáng tự nhiên nhất, không cần thúc ép mà luôn tự khắc ấm áp.

Cha mẹ thường loay hoay với áp lực nuôi dạy con, đôi khi lo lắng bản thân chưa đủ tốt hoặc áp lực vì con chưa đủ xuất sắc. Thế nhưng, tình yêu thương vốn là một dòng chảy hai chiều. Trong khi chúng ta nỗ lực bảo vệ con, thì những đứa trẻ cũng đang dùng cách riêng của mình: thuần khiết, đơn giản và không toan tính để yêu thương chúng ta mỗi ngày.