Có một câu nói: “Đàn ông đến chết vẫn là thiếu niên”. Ban đầu, câu này dùng để chỉ sự hồn nhiên, giữ được tâm thế trẻ trung. Nhưng dần dần, nó lại bị dùng như một cách mỉa mai những người đàn ông không biết gánh vác trách nhiệm. Bởi lẽ, theo năm tháng, thiếu niên rồi cũng phải trở thành người trung niên; tuổi tác thay đổi thì vai trò và trách nhiệm cũng phải thay đổi theo.

Khi còn là con trai trong gia đình, việc vô tư làm “thiếu niên” có thể được chấp nhận. Nhưng nếu đã trở thành người chồng, thậm chí là người cha, mà vẫn xem mình như một đứa trẻ, thì đó không còn là “tâm hồn thiếu niên đáng yêu”, mà là sự thiếu trách nhiệm. Trong thế giới của người trưởng thành, một người đàn ông không gánh nổi trách nhiệm trên vai, có lẽ khó có cô gái nào thật sự ngưỡng mộ.

Trên mạng xã hội Trung Quốc mới đây xuất hiện một người phụ nữ chia sẻ cuộc sống hôn nhân ngọt ngào của mình. Cô quay lại những khoảnh khắc thường ngày của người chồng là tiến sĩ và cảm thán: chồng cô có thể giải quyết những bài toán nghiên cứu khoa học phức tạp, nhưng lại không biết mặc quần cho đúng.

Mỗi ngày, anh đều dùng ánh mắt ngơ ngác nhất để hỏi những câu hỏi nghiêm túc nhất. Chủ đề của video là “cậu bé to xác của tôi”. Câu nói “chồng tiến sĩ của tôi không biết mặc quần” nhanh chóng lan truyền trên mạng. Có lẽ sự đối lập quá lớn giữa “trình độ tiến sĩ” và “không biết mặc quần” đã tạo nên hiệu ứng mạnh, khiến video này nhận về hơn 40.000 bình luận.

Câu nói “chồng tiến sĩ của tôi không biết mặc quần” nhanh chóng lan truyền trên mạng.

Trong nhận thức chung, học vấn cao thường đi liền với trí tuệ cao, và người thông minh thì ít khi gặp vấn đề lớn trong sinh hoạt hàng ngày. Phần lớn những người có học vấn cao vừa học giỏi, vừa có thể cân bằng tốt sự nghiệp và gia đình.

Thế nhưng người tiến sĩ trong video lại không tự xoay xở nổi việc mặc quần. Điều này khiến nhiều cư dân mạng không thể hiểu nổi, thậm chí còn tỏ ra “thương” cho người vợ. Có người châm biếm: “Cô đúng là tự tìm cho mình một đứa con trai, không hiểu đáng yêu ở chỗ nào".

Cũng có ý kiến cho rằng xã hội này thật bất công. Nếu là một nữ tiến sĩ không biết mặc quần, chắc chắn sẽ bị chỉ trích không thương tiếc. Thế nhưng khi nhân vật chính là nam giới, lại có rất nhiều người tìm cách bao biện. Thậm chí trong phần bình luận, không ít cô gái cho rằng kiểu “học bá kỹ thuật” như vậy lại rất thích hợp để làm chồng.

Lý do được đưa ra là: tâm tính đơn giản, thu nhập cao. Người vợ chỉ cần chăm lo chuyện ăn mặc, sinh hoạt hàng ngày là có thể đổi lấy một người chồng học vấn cao, nhiều tiền và chung thủy, đúng là “một công đôi việc”.

“Điểm cao nhưng năng lực thấp”

Quả thật, học vấn cao thường đại diện cho trí tuệ cao, nhưng thành tựu trong giáo dục và khả năng tự lập trong cuộc sống rất nhiều khi không thể đặt dấu bằng. Chỉ khi phá bỏ sự bao dung mù quáng với “học vấn cao” mới tránh được việc đào tạo ra thêm những người “điểm cao nhưng năng lực thấp”.

Liên hệ với cách nhiều bậc cha mẹ nuông chiều con cái hiện nay: từ nhỏ đã “ăn sẵn mặc sẵn”, lên cấp ba thì cha mẹ đi theo chăm sóc, lên đại học cũng thuê nhà gần trường để lo toan mọi thứ. Với cách nuôi dạy đó, e rằng trong tương lai, nhiều người có học vấn cao nhưng khả năng tự lập trong sinh hoạt sẽ ngày càng thấp.

Mô hình giáo dục “coi trọng trí tuệ, xem nhẹ kỹ năng và nhân cách” này chắc chắn sẽ sản sinh ra ngày càng nhiều người “trình độ cao nhưng năng lực sống thấp”. Trong khi đó, giá trị cuối cùng của giáo dục không phải chỉ là đào tạo tinh hoa tri thức, mà là hình thành những con người hoàn chỉnh có khả năng tự lập và biết gánh vác trách nhiệm xã hội.

Sự trưởng thành thực sự của một con người không nên được đo bằng bằng cấp cao hay thấp, mà là ở việc người đó có độc lập, chín chắn hay không, có đảm đương được vai trò và nghĩa vụ tương ứng với thân phận của mình hay không. Hãy thử tưởng tượng: một nam tiến sĩ đến việc mặc quần còn không làm được, vậy khi trở thành người cha, liệu anh ta có thể gánh vác trách nhiệm làm cha hay không?

Việc xã hội quá bao dung với người có học vấn cao, quá đề cao “nhãn mác bằng cấp”, cũng là một nguyên nhân dẫn đến hiện tượng này. Từ phụ huynh đến giáo viên, việc nhấn mạnh thành tích học tập đã vượt lên trên mọi yếu tố khác, vô hình trung khiến học sinh hình thành nhận thức sai lầm rằng: “Chỉ cần học giỏi, những thứ khác đều không quan trọng.”

Muốn thay đổi thực trạng này, cần phá bỏ ngộ nhận “học giỏi là toàn năng”, đưa kỹ năng sống và ý thức trách nhiệm trở thành một phần của giáo dục. Chỉ khi giúp học sinh có khả năng tự lập, tự chăm sóc bản thân và hiểu rõ ý nghĩa của trách nhiệm, chúng ta mới có thể tránh việc tạo ra thêm những người “điểm cao nhưng năng lực thấp”.

Bảo Tín