Mực là loại hải sản quen thuộc, được nhiều người Việt yêu thích dù trên mâm cơm hàng ngày hay khi tụ tập bạn bè, đi du lịch. Bên cạnh hương vị thơm ngon thì đây cũng là thực phẩm chưa hàm lượng dinh dưỡng cao. Mực cung cấp lượng protein dồi dào, giàu selen, B12 và các khoáng chất thiết yếu hỗ trợ hệ miễn dịch. Tuy nhiên, nếu chọn nhầm mực hỏng hay bị tẩm ướp hóa chất, món ăn bổ dưỡng này có thể biến thành "độc dược" gây hại nghiêm trọng cho hệ tiêu hóa.

Để giúp người tiêu dùng tránh bẫy thực phẩm bẩn, vợ chồng ông Hứa (hơn 50 tuổi, sống tại Chiết Giang, Trung Quốc) là những người đã gắn bó với sạp hải sản hơn 20 năm qua đã chỉ ra 5 nhóm mực tuyệt đối không nên ăn. Thậm chí, họ còn nhấn mạnh rằng chỉ người "dại" mới bỏ tiền mua, ăn vào đã không ngon còn dễ mang bệnh tật!

Mực thịt nhão, bóp vào bị lõm và chảy nước

Khi đi chợ, kiểm tra độ đàn hồi của thịt là bước quan trọng nhất để đánh giá độ tươi của mực. Tôm hay mực tươi sống luôn có cấu trúc cơ thịt săn chắc và độ co giãn rất tốt.

Ảnh minh họa

Ông Hứa chia sẻ: "Mực tươi khi ấn nhẹ ngón tay vào thân thịt sẽ lập tức đàn hồi trở lại hình dáng ban đầu. Ngược lại, những con mực có phần thân mềm nhũn, khi ấn vào tạo thành vết lõm sâu, lâu hồi phục hoặc chảy ra chất dịch bất thường là dấu hiệu tế bào thịt đã bị phân hủy hoàn toàn".

Dưới góc độ y khoa, sau khi mực chết lâu ngày, hệ vi sinh vật tự nhiên và enzyme nội sinh sẽ nhanh chóng phân giải protein trong thịt mực. Việc ăn phải mực nhão thiu dễ khiến vi khuẩn xâm nhập vào đường ruột, gây ra các phản ứng ngộ độc thực phẩm cấp tính như rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy và nôn mửa. 

Mực trắng phau, căng mọng bất thường

Nhiều người đi chợ thường bị thu hút bởi những khay mực có thân to tròn, da trắng phau và bóng bẩy. Tuy nhiên, ông Hứa khẳng định đây chính là loại mực nguy hiểm nhất mà các tiểu thương bất lương hay dùng để "bẫy" khách hàng kém kinh nghiệm.

Vợ ông Hứa thừa nhận: "Để tăng trọng lượng và biến mực ươn thành mực tươi, một số nơi có thể ngâm mực vào nước đá pha hóa chất hoặc dung dịch tẩy trắng oxy già, thậm chí là formaldehyde. Quá trình này khiến tế bào thịt mực hút nước cưỡng bức, trương phồng và mất đi màu sắc tự nhiên". 

Ảnh minh họa

Hóa chất bảo quản khi đi vào cơ thể sẽ gây áp lực nặng nề lên gan và thận, chính là hai cơ quan đóng vai trò giải độc chính. Việc tích tụ các hóa chất công nghiệp lâu ngày có thể bào mòn niêm mạc dạ dày, làm suy giảm hệ miễn dịch và tiềm ẩn nguy cơ gây tổn thương tế bào diện rộng.

Mực bốc mùi hôi nồng hoặc mùi hăng hắc lạ

Mực tươi nguyên bản chỉ sở hữu mùi tanh mặn mòi đặc trưng của biển cả, tanh nhưng không gây cảm giác khó chịu khi ngửi. Vợ chồng ông Hứa cảnh báo người tiêu dùng nên đặc biệt cảnh giác nếu nhận thấy bất kỳ mùi lạ nào phát ra từ khay hải sản tươi sống chư không riêng gì mực.

Theo ông Hứa: "Tôi tim hiểu thì thấy loại mực đã để qua nhiều ngày thường bốc mùi ôi thiu nồng nặc hoặc tanh đến mức khó ngửi, gây buồn nôn nhẹ do quá trình phân hủy đạm sản sinh ra khí amoniac và hydro sulfide. Đáng sợ hơn, một số con mực bị ngâm qua hóa chất tẩy rửa lại có mùi hăng hắc giống như thuốc tẩy hoặc mùi chua nồng tẩm ướp". 

Sự biến chất của protein trong mực hỏng còn tạo ra histamine, một hợp chất gây dị ứng mạnh. Người có cơ địa nhạy cảm khi ăn phải loại mực này có thể bị nổi mề đai, sưng môi, khó thở, chóng mặt hoặc ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng. Ông Hứa nhấn mạnh: "Dù loại mực này có được giảm giá sâu đến đâu, chúng tôi cũng không bao giờ nhận để bán hay mang về ăn". 

Mực có đầu đứt rời, râu lỏng lẻo và mắt đục ngầu

Hình thức bên ngoài phản ánh chính xác thời gian mực rời khỏi môi trường nước. Vợ ông Hứa cầm một con mực trong cửa hàng lên tay và mô tả: "Với mực lá, mực ống hay mực trứng chất lượng, phần đầu và râu mực luôn dính chặt vào thân, các xúc tu ôm sát chắc chắn và phần mắt trong suốt nhìn rõ con ngươi. Ngược lại, nếu quan sát thấy đầu mực lỏng lẻo, râu và xúc tu dễ dàng rơi rớt, da bị trầy xước bợt bạt thì đó là dấu hiệu mực đã ươn hỏng nặng do vận chuyển kéo dài và bảo quản kém. Mắt mực chuyển sang màu trắng đục ngầu cũng chứng tỏ các mô mắt đã bị hoại tử". 

Ảnh minh họa

Chưa kể, khoảng hở ở phần cổ bị đứt gãy là con đường ngắn nhất để vi khuẩn xâm nhập sâu vào túi mực và phần nội tạng bên trong. Việc chế biến loại mực này không chỉ làm món ăn bị đắng, bở rạc mà còn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn Salmonella hoặc Vibrio parahaemolyticus vô cùng cao, rất nguy hiểm mà nhiều người lại tưởng rằng càng dễ chế biến, không ảnh hưởng gì. 

Mực đổi màu bất thường, da sẫm đỏ hoặc xám bệch

Màu sắc của lớp vỏ ngoài là tiêu chí cuối cùng nhưng vô cùng quan trọng theo vợ chồng ông Hứa. Mực tươi ngon luôn giữ được màu sắc tự nhiên thậm chí hơi bóng nhẹ, các chấm nhỏ trên da hiện rõ, lớp màng bao quanh thân còn nguyên vẹn.

Những con mực có phần da chuyển sang màu vàng sẫm, đỏ rực bất thường hoặc xám bệch loang lổ là minh chứng cho thấy chất lượng thịt đã suy giảm trầm trọng. Sự thay đổi màu sắc này xuất hiện khi các enzyme nội sinh tự phân hủy tế bào, kết hợp với sự phát triển mạnh mẽ của vi sinh vật bám trên bề mặt da.

Bên cạnh đó, ông Hứa tiết lộ: "Màu sắc loang lổ bất thường cũng có thể do hải sản được đánh bắt tại các vùng nước ô nhiễm, tích tụ nhiều kim loại nặng và chất thải hữu cơ". Tiêu thụ các loại hải sản biến chất này làm gia tăng nguy cơ tích tụ độc tố trong cơ thể, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe dài lâu.

Ảnh minh họa

Để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình, ngoài tránh 5 loại mực trên, người tiêu dùng nên tìm đến các cửa hàng thủy hải sản hoặc siêu thị uy tín, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Ưu tiên mua mực tươi thay vì mực đông lạnh hay mực khô. Khi mua về nên chế biến và ăn càng sớm càng tốt, tuyệt đối không cấp đông rồi rã đông nhiều lần, cũng không để mực nấu chín qua đêm (dù trong tủ lạnh) hay hâm nóng nhiều lần, nên ăn tới đâu nấu đủ tới đó!

Tổng hợp