Yoshihiko Ueda là một "gã khổng lồ" trong làng nhiếp ảnh thế giới, người từng khiến những thương hiệu xa xỉ nhất phải xếp hàng để được hợp tác. Thế nhưng, đằng sau những giải thưởng quốc tế danh giá và những bộ ảnh "biết nói", ông lại chọn cho mình một cuộc đời bình lặng đến ngạc nhiên. 

Tại thị trấn Hayama yên bình, Ueda cùng người vợ Karen đã dành ra 25 năm để sửa sang một ngôi nhà cổ 150 tuổi, biến nó thành một bảo tàng của ký ức và tình yêu. Câu chuyện của họ không chỉ là về kiến trúc hay nghệ thuật, mà là bài học về cách lắng nghe trực giác để tìm thấy hạnh phúc đích thực giữa cuộc đời đầy biến động.

Ngôi nhà cổ 150 tuổi và hành trình 25 năm vun đắp từ những điều dang dở

Nằm lặng lẽ tại thị trấn ven biển Hayama, ngôi nhà của vợ chồng Ueda không phải một biệt thự hào nhoáng, mà là một ngôi nhà cổ có tuổi đời từ thời Minh Trị, được chuyển vần từ Kyoto về đây. Khi họ mua lại, nó chỉ là một bộ khung cũ kỹ, nhưng bằng một niềm tin vô hình, họ đã dành suốt 25 năm để tu bổ. Đó là một quá trình không có điểm kết thúc, bởi với họ, nhà không phải là một công trình xong xuôi để vào ở, mà là một thực thể sống, lớn lên cùng tình yêu của gia đình.

 

Bước vào bên trong, người ta không thấy sự phô trương của một đại gia, mà thấy tâm hồn của một người lữ hành. Ở đó, chiếc tủ cổ Trung Quốc đặt cạnh những bức sơn mài Myanmar, thảm Morocco trải dưới những chiếc giỏ mây Thái Lan. Đặc biệt, ngôi nhà là một "bảo tàng" của những chiếc ghế danh tiếng thế giới, từ ghế Barcelona đến ghế Flag Halyard, nhưng chúng không được trưng bày trong tủ kính. 

Chúng nằm ở đó, giữa phòng khách, trong hiệu sách hay góc bếp, để mỗi ngày cả gia đình cùng ngồi lên, cùng tựa vào và cùng già đi. Ueda tin rằng, những món đồ chỉ thực sự đẹp khi chúng được sử dụng và thấm đẫm hơi thở của con người. Góc yêu thích nhất của ông là ô cửa sổ nhìn ra biển, nơi ông có thể ngồi hàng giờ chỉ để ngắm nhìn ánh sáng chuyển động, một sức mạnh kỳ diệu mà ông gọi là "nguồn sống của vạn vật".

 

Tình yêu chớm nở từ một cái chớp mắt và những bức ảnh "vô thức"

Câu chuyện tình yêu của Ueda và Karen cũng đặc biệt như chính cách ông nhấn máy ảnh. Họ gặp nhau trong công việc, khi Karen là người mẫu đứng trước ống kính của ông. Chỉ sau vài tấm hình đầu tiên, một cảm giác chắc chắn đến kỳ lạ nảy ra trong lòng Ueda: "Có lẽ mình sẽ kết hôn với người này". Trực giác ấy đã đúng. Bức ảnh đầu tiên của họ sau khi về chung một nhà là cảnh Karen ngồi bên chiếc bàn duy nhất trong căn nhà trống huếch, không đồ đạc. Đối với Ueda, đó là khoảnh khắc đẹp nhất, chân thật nhất về sự bắt đầu.

 

Suốt nhiều thập kỷ, Ueda bí mật chụp ảnh vợ con bằng những chiếc máy ảnh phim đen trắng đặt rải rác khắp nhà. Ông chụp khi họ đang ngủ, khi đang nô đùa hay đơn giản là khi họ ngoái đầu nhìn lại. Có một kỷ niệm vừa buồn cười vừa xúc động, đó là khi Karen "mắng" chồng vì lấy nhau bao năm mà album ảnh gia đình chẳng có lấy một tấm hình ông chụp. 

Lúc đó, Ueda mới bừng tỉnh, ông nhốt mình trong buồng tối suốt một năm rưỡi để tráng rửa hàng nghìn cuộn phim tích tụ suốt mười mấy năm. Khi những hình ảnh của quá khứ dần hiện lên trên mặt giấy, ông hiểu rằng những khoảnh khắc bình thường, không chuẩn bị ấy chính là những bức ảnh quan trọng nhất đời mình. Chúng là bằng chứng của tình yêu, là sự vĩnh cửu hóa của những giây phút "không bao giờ lặp lại".

 

Ánh mắt nhìn về phía xa và triết lý "đừng suy nghĩ, hãy cảm nhận"

Nhìn vào những tác phẩm của Ueda, từ những gương mặt minh tinh như Trương Chấn, Chương Tử Di đến những người bình dị trên chuyến tàu từ Quảng Châu đi Thượng Hải, người ta luôn thấy một sự tĩnh lặng đến lạ kỳ. Ông không bao giờ bắt người mẫu phải tạo dáng hay làm đẹp theo khuôn mẫu. Ông chờ đợi một "khoảng lặng", một ánh mắt nhìn về phía chân trời. Ueda tâm sự rằng ông đặc biệt thích khoảnh khắc con người nhìn về phía xa, bởi khi đó, mọi lo âu, tạp niệm của đời thường sẽ lùi lại phía sau, chỉ còn lại sự thuần khiết của tâm hồn.

 

Triết lý này không chỉ áp dụng trong nhiếp ảnh mà còn là kim chỉ nam cho cuộc sống của ông. Ueda luôn khuyên những người trẻ rằng: Đừng quá phụ thuộc vào những "quyết định đúng đắn" theo tiêu chuẩn của số đông. Khi bạn cảm thấy "A!" – một sự rung động đột ngột trong lồng ngực, đó chính là lúc trực giác lên tiếng. Đừng chần chừ, đừng đi hỏi ý kiến khắp nơi để rồi bỏ lỡ khoảnh khắc, hãy dồn toàn bộ năng lượng và lao về phía đó.

Ở tuổi 68, sau khi đã đi qua những cánh rừng già Washington hay những thảo nguyên Tây Tạng, Ueda trở về với ngôi nhà ven biển, cùng vợ dắt chó đi dạo dưới ánh hoàng hôn nhuộm hồng mặt biển. Một ngày của ông trôi qua giản đơn: Đuổi theo ánh sáng buổi sớm, ngắm hoa nở trong vườn, chụp ảnh vợ con và cảm nhận cuộc sống bằng mọi giác quan. Hạnh phúc, theo cách giải mã của một bậc thầy, hóa ra không phải là thứ gì đó xa xôi, mà là việc ta đủ dũng cảm để tin vào cảm giác của chính mình, để sống một cuộc đời thật "tĩnh", thật "chân" giữa thế gian vội vã.