Câu chuyện của Noelia Castillo được định nghĩa bởi nỗi đau, cả về thể chất lẫn tinh thần. Đến mức cái chết không còn là nỗi sợ, mà là sự giải thoát. "Tôi muốn được ra đi trong thanh thản, chấm dứt mọi khổ đau, chấm hết", Noelia nói trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình, vài ngày trước khi qua đời. 

Cái chết của Noelia châm ngòi cho một cuộc tranh cãi gay gắt ở Tây Ban Nha, giữa những người ủng hộ quyết định của cô và những người phản đối phương pháp an tử. 

"Thế giới của tôi rất tối tăm, không có mục tiêu, không có định hướng, không gì cả"

Noelia Castillo Ramos sinh ngày 14/11/2000. Khi cô mới 13 tuổi, cha mẹ ly hôn và gia đình mất nhà, khiến cô phải vào sống trong trung tâm bảo trợ xã hội. Tại đây, cô được chẩn đoán mắc chứng Rối loạn Ám ảnh Cưỡng chế (OCD) và Rối loạn Nhân cách Ranh giới (BPD). Cô sống trong các cơ sở bảo trợ từ tháng 7/2015 đến tháng 2/2019, khi đủ tuổi thành niên và tự nguyện rời đi.

Nhưng đời sống tự lập cũng không mang lại bình yên mà cô khao khát.

Trong cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình Antena 3 trước khi qua đời, Castillo kể lại ba lần bị xâm hại tình dục: một lần bởi người tình cũ, một lần bởi hai người đàn ông tại một hộp đêm, và một lần nữa tại một quán bar với ba kẻ tấn công. Cô nói cô không trình báo với cảnh sát lần nào.

Tháng 10/2022, Noelia nhảy qua cửa sổ tầng năm của một tòa nhà căn hộ trong nỗ lực tự kết liễu cuộc đời mình. Và đây không phải lần đầu tiên cô thử điều đó. Cô đã từng cố dùng thuốc quá liều. Cú ngã để lại hậu quả nghiêm trọng và vĩnh viễn, cô bị liệt từ thắt lưng trở xuống và gắn chặt với chiếc xe lăn từ đó.

Cha của Castillo, ông Gerónimo đã tận mắt chứng kiến con gái nhảy lầu năm 2022. Về sau, khi được hỏi, Noelia nói: "Cha tôi đã nhìn thấy tôi ngã và không làm gì được". Kể từ khi gia đình tan vỡ, Noelia cũng không nhận được sự quan tâm của cha. "Sau tất cả những gì ông ấy đã làm, tôi không còn thấy thương ông nữa", cô nói thêm.

Trong cuộc phỏng vấn cuối đời, Castillo mô tả cả nỗi đau thể xác lẫn tinh thần đang dày vò cô. "Tôi không thể ngủ nổi. Lưng và chân tôi thường xuyên đau nhức", cô nói. Nhưng cô nhấn mạnh rằng đây không chỉ đơn thuần là đau đớn thể chất. Trước khi yêu cầu an tử, cô chia sẻ: "Thế giới của tôi rất tối tăm... Tôi không có mục tiêu, không có định hướng, không có gì cả".

Vào tháng 4/2024, Castillo chính thức nộp đơn yêu cầu an tử lên Ủy ban Bảo đảm và Đánh giá Catalonia - một cơ quan độc lập gồm các bác sĩ, luật sư và chuyên gia đạo đức sinh học chuyên xem xét áp dụng Luật an tử của Tây Ban Nha. Ủy ban phê duyệt yêu cầu vào ngày 18/7/2024 sau khi xác nhận cô đang trong "tình trạng lâm sàng không thể phục hồi" gây ra "sự phụ thuộc nghiêm trọng, đau đớn và khổ sở mãn tính, gây suy nhược" - tất cả đã ngăn cản cô sống tự lập và ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống hàng ngày.

20 tháng ròng rã giành quyền được chết

Tuy nhiên, phán quyết của Ủy ban chỉ là khởi đầu của một cuộc chiến dài hơn và đau đớn hơn.

Tháng 8/2024, cha của Noelia - được tư vấn bởi nhóm luật sư Công giáo mang tên "Luật sư Kitô giáo" - bắt đầu tiến hành khởi kiện pháp lý để ngăn chặn quá trình an tử, với lý do con gái ông không đủ năng lực để tự đưa ra quyết định này.

Từ đó, vụ kiện đi qua năm cấp tòa án: tòa án Barcelona, Tòa án Tư pháp Tối cao Catalonia, Tòa án Tối cao, Tòa án Hiến pháp, và cuối cùng là Tòa án Nhân quyền Châu Âu. Không một cơ quan nào trong số này phản đối quyết định của người phụ nữ trẻ. Tất cả đều xác nhận rằng cô đáp ứng đủ điều kiện và hoàn toàn đủ năng lực để tự quyết định cái chết của mình. Kháng cáo của ông Gerónimo cuối cùng bị Tòa án Nhân quyền Châu Âu bác bỏ vào 10/3/2026.

Cha cô - người Noelia nói đã bỏ rơi cô, cuối cùng lại chính là người cố giữ cô lại với cuộc sống mà cô không thể tìm ra lối thoát. 

Trong cuộc phỏng vấn trước khi qua đời, Noelia nói về cha. "Tôi hiểu ông ấy là một người cha, không muốn mất đi đứa con gái", cô nói nhưng thêm rằng cô cảm thấy khó hiểu với những gì cha cô làm bởi 2 cha con vốn không gần gũi. "Ông ấy bỏ mặc tôi. Vậy tại sao ông ấy muốn tôi sống? Để giữ tôi trong bệnh viện suốt phần đời còn lại?".

Tranh cãi chưa có hồi kết

Một giờ trước khi ca an tử được thực hiện, một người bạn cũ tên Carla Rodríguez đã đến bệnh viện cố gắng thuyết phục Noelia thay đổi quyết định, nhưng cảnh sát không cho cô vào. Trước đó, nghệ sĩ piano người Anh James Rhodes cũng nhắn tin qua mạng xã hội, đề nghị trả toàn bộ chi phí điều trị cho cô. Nhưng tất cả đều vô vọng.

Noelia nói lời tạm biệt với toàn bộ gia đình, nhưng yêu cầu rằng trong những giây phút cuối cùng, cô được ở một mình. "Tôi không muốn ai ở trong phòng", cô nói. "Tôi không muốn họ nhìn thấy tôi nhắm mắt".

Trước khi qua đời, cô nói với phóng viên Antena 3: "Cuối cùng tôi đã làm được rồi, vậy hãy xem liệu tôi có thể được nghỉ ngơi không. Tôi thực sự không thể tiếp tục nữa". 

Cái chết của Noelia đã làm bùng lên cuộc tranh luận dữ dội tại Tây Ban Nha cũng như trên thế giới. Đại diện pháp lý của cha cô, bà Polonia Castellanos, Chủ tịch tổ chức Luật sư Kitô giáo, tuyên bố rằng gia đình "vô cùng thất vọng" và tin rằng chính phủ Tây Ban Nha đã "bỏ rơi và phản bội" cô gái khi cho phép cô chết. Bà gọi vụ việc là bằng chứng cho thấy Luật an tử năm 2021 cần phải được bãi bỏ.

Ngược lại, những người ủng hộ cho rằng Noelia đã thực thi quyền tự quyết tối thượng, quyền được kết thúc nỗi khổ đau của chính mình.

Trong cuộc phỏng vấn cuối đời phát sóng ngày 25/3/2026, Castillo nhấn mạnh rằng quyết định của cô hoàn toàn là cá nhân và cô không muốn người khác coi đó là lý do để lựa chọn an tử cho bản thân họ.

Cô chỉ muốn được ra đi. Và cuối cùng, cô đã được phép làm điều đó.

Tây Ban Nha là một trong 9 quốc gia châu Âu có luật cho phép những người trải qua những đau khổ không thể chịu đựng được tiếp cận với việc hỗ trợ tử vong - theo Dignity in Dying, một nhóm nhân quyền có trụ sở tại Vương quốc Anh ủng hộ trợ tử và hỗ trợ tự tử được hỗ trợ y tế. Các tiêu chí khác nhau tùy theo quốc gia.

Theo Bộ Y tế Tây Ban Nha, kể từ khi Luật an tử được thông qua năm 2021, đã có 1.123 người được điều trị bằng thuốc kết liễu sự sống (tính đến cuối năm 2024).

Theo CNN, AP