Tiếng "chát" khô khốc vang lên giữa hành lang Bệnh viện Nam Kinh (Giang Tô, Trung Quốc) khiến tất cả những người xung quanh sững sờ. Người mẹ run rẩy, giận dữ tát cô con gái 17 tuổi ngay trước mặt bác sĩ sau khi nghe chẩn đoán ung thư cổ tử cung giai đoạn 3.

Trong suy nghĩ của bà, căn bệnh này là "vết nhơ", là bằng chứng của việc ăn chơi trác táng bởi bà tin rằng chỉ khi làm "chuyện ấy" mới lây nhiễm HPV. Giữa nỗi đau xác thịt và sự uất ức tột cùng, Tiểu Mễ - một nữ sinh mới 17 tuổi oà khóc bám lấy tay bác sĩ cầu cứu. Cô nói: “Con ngoài giờ học chỉ ở ký túc xá nữ, chưa từng có bạn trai, con không làm gì sai cả!”.

Tiểu Mễ đến bệnh viện khám với những cơn đau vùng chậu kéo dài và tình trạng hành kinh bất thường tới 3, 4 lần mỗi tháng.

Nữ sinh 17 phát hiện ung thư cổ tử cung giai đoạn 3 dù chưa từng làm "chuyện ấy" (Ảnh minh hoạ)

Lúc đầu cả cô và gia đình đều chỉ đơn giản nghĩ rằng đó là rối loạn tuổi dậy thì do áp lực học tập. Đau lưng là do ngồi học nhiều, ngồi sai tư thế. Thế nhưng kết quả chẩn đoán đã đưa ra một bản án nghiệt ngã: Khối u đã xâm lấn ra ngoài cổ tử cung, chèn ép bàng quang, trực tràng và di căn vào hạch bạch huyết. Tiên lượng xấu hơn những bệnh nhân khác cùng giai đoạn. 

Phải đến khi các y tá cùng bác sĩ giải thích, người mẹ mới dần bình tĩnh lại. Bởi nguyên nhân gây ung thư cổ tử cung ở Tiểu Mễ là nhiễm HPV và nó có thể xảy ra ở độ tuổi rất trẻ, ngay cả khi chưa từng quan hệ tình dục. 

Tại sao chưa làm "chuyện ấy" vẫn nhiễm HPV, mắc ung thư cổ tử cung?

Cú tát của người mẹ trong câu chuyện trên là hiện thân của một định kiến tai hại đang "giết chết" nhiều phụ nữ trẻ. Theo số liệu mới nhất từ GLOBOCAN 2022, thế giới ghi nhận hơn 660.000 ca mắc mới ung thư cổ tử cung mỗi năm. Đồng thời bệnh này đang trẻ hóa một cách đáng báo động.

Bàn luận về trường hợp của Tiểu Mễ, Giáo sư Qiao Youlin, thuộc Bệnh viện Nhân dân Đại học Bắc Kinh (Trung Quốc) nhấn mạnh chuyện tương tự hoá ra không hề hiếm gặp. HPV là nhóm virus gồm hơn 200 chủng, trong đó HPV 16 và 18 là "thủ phạm" chính. Đáng sợ ở chỗ, dù quan hệ tình dục là con đường phổ biến nhất, virus HPV vẫn có thể âm thầm xâm nhập qua những tiếp xúc da kề da ở vùng nhạy cảm mà không cần một lần làm "chuyện ấy" thực sự.

Giáo sư Qiao giải thích rõ, HPV còn có những "lối đi" khác đầy bất ngờ. Virus có thể lây qua việc tiếp xúc trực tiếp với vùng da tổn thương hoặc lây truyền gián tiếp qua các vật dụng cá nhân dùng chung như khăn tắm, đồ lót, thậm chí là bàn chải đánh răng.

Làm "chuyện ấy" không phải con đường duy nhất lây nhiễm HPV (Ảnh minh hoạ)

Bên cạnh đó, môi trường không vệ sinh như bể bơi công cộng hay phòng tắm chung cũng tiềm ẩn nguy cơ, dù ít phổ biến hơn. Với Tiểu Mễ, dù chưa xác định được nguồn lây chính xác, nhưng bác sĩ khẳng định em đã nhiễm HPV từ nhiều năm trước. Những tổn thương tiền ung thư vốn đã âm thầm diễn tiến nhưng bị ngó lơ, để rồi khi phát hiện thì khối u đã di căn, khiến việc điều trị trở nên vô cùng bế tắc.

Cẩn trọng với HPV: Kẻ sát nhân giấu mặt và 10 năm "vàng" bị bỏ lỡ

Cũng theo Giáo sư Qiao, ung thư cổ tử cung không hình thành sau một đêm. Từ lúc nhiễm HPV đến khi xuất hiện ung thư xâm lấn thường kéo dài từ 10 đến 20 năm. Đây chính là khoảng thời gian "vàng" để cứu vãn tương lai, nhưng lại thường bị các bậc phụ huynh bỏ qua vì tâm lý "con còn nhỏ" hoặc "con ngoan nên không thể mắc bệnh xã hội". Chính những phụ nữ trẻ cũng chủ quan, xấu hổ với những thay đổi là dấu hiệu quan trọng để phát hiện bệnh của mình. 

Sự chủ quan và định kiến đã khiến những thiếu nữ như Tiểu Mễ phải đánh đổi cả mùa thanh xuân trên giường bệnh.

Hiện nay, dù y học đã có những tiến bộ giúp điều trị tổn thương tiền ung thư mà không cần phẫu thuật xâm lấn, nhưng với giai đoạn muộn của Tiểu Mễ, mọi nỗ lực giờ đây chỉ là cuộc đua giành giật sự sống. Giấc mơ giảng đường đại học của em phải nhường chỗ cho những đợt hóa trị đau đớn và nỗi lo sợ về một tương lai không thể làm mẹ.

Làm gì để phòng ngừa ung thư cổ tử cung?

Để phòng ngừa ung thư cổ tử cung hiệu quả, biện pháp cốt lõi là tiêm vắc xin HPV càng sớm càng tốt, lý tưởng nhất trong độ tuổi từ 9 đến 26 để xây dựng hàng rào miễn dịch bền vững.

Tiêm vắc xin HPV là một trong những cách hiệu quả nhất để phòng ung thư cổ tử cung (Ảnh minh hoạ)

Song song đó, hãy duy trì lối sống lành mạnh với chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây tươi, nghỉ ngơi điều độ và vệ sinh vùng kín đúng cách để hệ miễn dịch luôn ở trạng thái tốt nhất nhằm tự đào thải các tác nhân gây hại. Việc tránh lạm dụng hóa chất tẩy rửa mạnh và không hút thuốc lá cũng là yếu tố then chốt giúp ngăn ngừa viêm nhiễm mãn tính, giảm thiểu nguy cơ biến đổi ác tính tại niêm mạc.

Bên cạnh đó, phụ nữ cần chủ động thực hiện tầm soát định kỳ qua xét nghiệm HPV và tế bào học ít nhất mỗi năm một lần để phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư. Xây dựng thói quen quan hệ tình dục an toàn và tuân thủ nghiêm ngặt lịch sàng lọc định kỳ chính là cách tốt nhất để bảo vệ toàn vẹn sức khỏe sinh sản. 

Nguồn và ảnh: QQ, China Daily, Jimu News