Trong một thử nghiệm kéo dài 32 tuần, do Viện Dinh dưỡng và Nghiên cứu Chuyển hóa (NUTRIM) thuộc Trung tâm Y khoa Đại học Maastricht (Hà Lan) thực hiện, 31 người tham gia khỏe mạnh trong độ tuổi từ 60 đến 75 được lần lượt trải qua 2 giai đoạn.

Ở 16 tuần đầu tiên, họ được yêu cầu ăn 60g lạc rang nguyên vỏ, không muối mỗi ngày. Vào 16 tuần tiếp theo, họ dừng việc ăn lạc để làm đối chứng. Với cách thiết kế này, các nhà khoa học có thể so sánh những thay đổi giữa 2 chế độ ăn ở trên cùng một người.

Để đánh giá phản ứng của não bộ, nhóm nghiên cứu đã đưa insulin qua đường mũi, đồng thời sử dụng phương pháp chụp cộng hưởng từ để theo dõi sự thay đổi lưu lượng máu tại các vùng não.

Kết quả cho thấy chế độ ăn có lạc giúp cải thiện khả năng đáp ứng insulin tại một số khu vực ở bán cầu não phải, trong đó có hồi hải mã, hồi lưỡi, hồi cạnh hải mã và hồi đai sau. Đây là những vùng não tham gia vào quá trình ghi nhớ và xử lý thông tin.

Theo Phó Giáo sư Peter Joris, tác giả chính của nghiên cứu thuộc NUTRIM, insulin không chỉ có vai trò điều hòa đường huyết mà còn tham gia vào hoạt động của não bộ, đặc biệt là các quá trình liên quan đến trí nhớ và nhận thức. Tuy nhiên, khi tuổi tác tăng lên, não bộ có xu hướng giảm khả năng đáp ứng với hormone này. Sự thay đổi đó có liên quan đến tình trạng suy giảm nhận thức ở người cao tuổi.

Các nhà nghiên cứu cho rằng những thành phần dinh dưỡng trong lạc có thể góp phần mang lại lợi ích cho não bộ. Loại thực phẩm này chứa chất béo không bão hòa, chất xơ hòa tan, vitamin, khoáng chất và nhiều hợp chất có lợi từ thực vật. Lạc cũng giàu L-arginine, một axit amin tham gia vào quá trình sản xuất nitric oxide, hợp chất có vai trò hỗ trợ hoạt động của hệ thần kinh.

“Việc cải thiện khả năng đáp ứng insulin tại những vùng não liên quan đến trí nhớ có thể là một trong những yếu tố góp phần lý giải lợi ích nhận thức của việc thường xuyên ăn lạc nguyên vỏ, không muối”, nhóm nghiên cứu cho biết.

Kết quả nghiên cứu mới lần này bổ sung cho những phát hiện trước đó của nhóm khoa học. Trong một nghiên cứu được công bố năm 2025 trên tạp chí Clinical Nutrition, các nhà khoa học đã ghi nhận việc ăn lạc trong 16 tuần giúp tăng 3,6% lưu lượng máu toàn não và cải thiện 5,8% khả năng ghi nhớ ngôn ngữ.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cho biết sẽ cần thêm các nghiên cứu quy mô lớn hơn để có thể xác định rõ tác động lâu dài của việc ăn lạc đối với trí nhớ và khả năng nhận thức ở người cao tuổi.

Kết quả được công bố trên tạp chí Food & Function.