“Làm thế nào bây giờ? Con đi mẫu giáo nửa tháng rồi mà sáng nào cũng phản đối. Cứ đến cổng trường là con lại khóc.”

Sau khi đưa con đến lớp, một người bạn không giấu được sự lo lắng và kể với tôi như vậy.

Vậy trẻ thường cần bao lâu để thích nghi với việc đi mẫu giáo?

Những trẻ có thể vui vẻ đến lớp sau khoảng hai tuần được xem là thích nghi tương đối nhanh. Phần lớn trẻ cần từ 2–4 tuần, trong khi một số bé nhút nhát hoặc chậm làm quen có thể mất từ 1–2 tháng.

Vì vậy, nếu trẻ đã đi học nửa tháng nhưng vẫn khóc, chưa muốn rời cha mẹ thì đây chưa hẳn là dấu hiệu bất thường.

Ba giai đoạn trẻ thường trải qua khi mới đi học

Giai đoạn 1: Tò mò và hào hứng

Trong vài ngày đầu, môi trường mới, đồ chơi mới và những người bạn mới có thể khiến trẻ cảm thấy tò mò. Một số bé không khóc nhiều, thậm chí còn tỏ ra hào hứng khi được đến lớp.

Điều này dễ khiến cha mẹ nghĩ rằng con đã thích nghi rất nhanh. Tuy nhiên, cảm giác mới lạ thường chỉ kéo dài trong một khoảng thời gian ngắn.

Giai đoạn 2: Bắt đầu phản ứng

Sau khoảng ba ngày hoặc bước sang tuần học thứ hai, cảm giác mới mẻ giảm dần. Trẻ nhận ra việc đến trường sẽ lặp lại mỗi ngày và mình phải xa cha mẹ trong nhiều giờ.

Lúc này, một số trẻ mới bắt đầu khóc, bám chặt lấy người thân hoặc phản đối việc đi học. Đây cũng là lý do có những bé những ngày đầu không khóc nhưng sau vài buổi lại trở nên chống đối dữ dội.

Giai đoạn 3: Dần ổn định và thích nghi

Khoảng tuần thứ ba hoặc thứ tư, sau khi trải qua cảm giác tò mò, nhớ nhà và phản kháng, nhiều trẻ bắt đầu quen với nếp sinh hoạt ở trường.

Trẻ dần tin tưởng giáo viên, làm quen với bạn bè và hiểu rằng cha mẹ sẽ quay lại đón mình. Tình trạng khóc lóc, phản đối cũng nhờ đó mà giảm xuống.

Thời gian thích nghi của mỗi trẻ không giống nhau. Tuy nhiên, một số khó khăn trong sinh hoạt hằng ngày có thể làm tăng cảm giác bất an và khiến quá trình hòa nhập kéo dài hơn.

1. Khả năng tự phục vụ còn hạn chế

Trước khi trẻ đi mẫu giáo, cha mẹ nên từng bước rèn cho con những kỹ năng cơ bản như tự xúc ăn, mặc và cởi quần áo, đi giày hoặc cất đồ dùng cá nhân.

Giáo viên mầm non vẫn hỗ trợ trẻ trong các hoạt động hằng ngày. Tuy nhiên, nếu trẻ không thể tự làm những việc mà nhiều bạn khác đã hoàn thành được, con có thể cảm thấy thất vọng hoặc tự ti.

Một số trẻ lo mình bị bạn cười, sợ làm sai hoặc không biết cách nhờ giáo viên giúp đỡ. Khi cảm giác bất lực xuất hiện, con càng muốn trở về nhà để tìm sự hỗ trợ từ cha mẹ.

Khi có thể tự ăn, tự đi giày hoặc thay một số loại quần áo đơn giản, trẻ sẽ tự tin hơn và bớt phụ thuộc vào người lớn. Sự chủ động này cũng góp phần làm giảm nỗi lo khi phải xa cha mẹ.

2. Không quen sử dụng nhà vệ sinh ở trường

Đối với người lớn, đi vệ sinh là chuyện rất bình thường. Nhưng với một đứa trẻ mới đi học, đây có thể là nguyên nhân khiến con sợ đến lớp.

Có trẻ chỉ quen sử dụng bồn cầu ngồi ở nhà, trong khi nhà vệ sinh tại trường lại dùng kiểu ngồi xổm. Vì chưa từng sử dụng, trẻ có thể lo bị ngã, không biết cởi quần áo hoặc không tự vệ sinh được.

Một số bé không dám nói với cô giáo nên cố nhịn trong nhiều giờ. Cảm giác khó chịu và xấu hổ khiến trẻ càng phản đối việc đi học.

Trước khi nhập học, cha mẹ nên tìm hiểu điều kiện nhà vệ sinh tại trường và hướng dẫn con làm quen nếu cần. Ở nhà, hãy khuyến khích trẻ tự thực hiện từng bước phù hợp với độ tuổi, đồng thời dạy con cách nói với giáo viên khi cần hỗ trợ.

Cha mẹ cũng nên chuẩn bị quần áo dự phòng cho trẻ và nói rõ rằng nếu chẳng may tè dầm hoặc làm bẩn quần áo, con không cần quá sợ hãi.

3. Trẻ thiếu ngủ và khó thức dậy vào buổi sáng

Khi còn ở nhà, giờ giấc sinh hoạt của trẻ có thể khá tự do. Nhưng khi đi mẫu giáo, con phải thức dậy và đến trường đúng giờ.

Nếu ngủ muộn, trẻ thường khó thức dậy, cáu gắt hoặc khóc lóc vào buổi sáng. Cha mẹ càng liên tục thúc giục, không khí trong gia đình càng căng thẳng. Từ cảm xúc khó chịu khi vừa ngủ dậy, trẻ dễ chuyển sang phản đối việc đến trường.

Duy trì thói quen ngủ sớm, thức dậy đúng giờ không chỉ tốt cho sức khỏe mà còn giúp trẻ thích nghi với lịch sinh hoạt ở lớp.

Cha mẹ có thể chuẩn bị quần áo, balô và những vật dụng cần thiết từ tối hôm trước. Buổi sáng nên dành đủ thời gian để trẻ ăn uống, vệ sinh cá nhân và ra khỏi nhà mà không bị hối thúc quá mức.

Khi thức dậy trong trạng thái tỉnh táo và thoải mái, trẻ cũng dễ hợp tác hơn trong việc đến trường.

Cha mẹ nên đồng hành với con như thế nào?

Để trẻ thích nghi với mẫu giáo, sự chuẩn bị trước ngày nhập học là chưa đủ. Cha mẹ cần tiếp tục quan sát những thay đổi của con sau mỗi ngày đến lớp.

Thay vì chỉ hỏi: “Hôm nay con có khóc không?” hoặc “Có bạn nào bắt nạt con không?”, cha mẹ có thể đưa ra những câu hỏi nhẹ nhàng và cụ thể hơn:

Hôm nay con thích trò chơi nào nhất? Lúc ăn cơm, con ngồi cạnh bạn nào? Cô giáo đã kể câu chuyện gì? Có việc gì khiến con cảm thấy không vui?

Cha mẹ cũng có thể cùng con đọc những cuốn sách tranh về trường mẫu giáo. Qua các câu chuyện, trẻ sẽ hình dung rõ hơn về việc ăn, ngủ, vui chơi, đi vệ sinh và giao tiếp với giáo viên tại trường.

Điều quan trọng là không dùng nhà trường hoặc cô giáo để dọa trẻ. Những câu như “Không ngoan mẹ sẽ bảo cô phạt” có thể khiến con hình thành cảm giác trường học là một nơi đáng sợ.

Khi đưa trẻ đến lớp, cha mẹ nên chào tạm biệt rõ ràng, ngắn gọn và giữ lời hứa về thời điểm quay lại đón. Không nên lén bỏ đi, kéo dài màn chia tay hoặc nhiều lần quay lại nhìn con, bởi những hành động này có thể làm trẻ thêm bất an.

Đi mẫu giáo là một thay đổi lớn đối với trẻ nhỏ. Nếu con vẫn khóc sau nửa tháng, cha mẹ chưa cần quá sốt ruột. Hãy cho trẻ thêm thời gian, đồng thời tìm hiểu xem con đang gặp khó khăn ở kỹ năng tự phục vụ, chuyện đi vệ sinh, giấc ngủ hay mối quan hệ tại lớp.

Khi nhận được sự chuẩn bị phù hợp và cách đồng hành bình tĩnh từ gia đình, phần lớn trẻ sẽ từng bước vượt qua nỗi lo xa cha mẹ và dần tìm thấy niềm vui trong những ngày đến trường.