Những ngày gần đây chủ đề "ngày 16 gội đầu tập thể" đang trở nên rầm rộ trên các mạng xã hội tại Trung Quốc. Ngày 16 tháng 2 năm 2026 tới đây chính là ngày 29 Tết (Giao thừa). Theo quan niệm dân gian "gội đầu ngày mùng 1 sẽ rửa trôi tài lộc" nên rất đông người Trung Quốc đã lựa chọn ngày Giao thừa để "tổng vệ sinh thân thể" với ngụ ý gột rửa bụi bặm năm cũ và đón chào năm mới trong tư thế sảng khoái nhất.

Trên các nền tảng mạng xã hội Trung Quốc xuất hiện hiện tượng hiếm thấy mang tên "toàn quốc tập thể gội đầu" và chủ đề này đã nhanh chóng lọt vào danh sách tìm kiếm nóng (hot search). Hoạt động mang tính hài hước này thực chất lại chứa đựng những nét văn hóa sâu sắc. Do niềm tin dân gian cho rằng gội đầu vào mùng 1 Tết sẽ làm "trôi" mất vận may tài lộc và vì mùng 1, mùng 2 cũng trùng vào ngày "sinh nhật Thủy Thần" nên một lượng lớn người Trung Quốc chọn hoàn tất việc tắm rửa trước nửa đêm Giao thừa.

Ảnh minh hoạ

Làn sóng gội đầu tập thể được cư dân mạng gọi vui là "sự cứu rỗi vào phút chót" này có động cơ cốt lõi nằm ở việc người Hoa cực kỳ coi trọng "tài khí". Trong ngôn ngữ Hán thì từ "phát" trong tóc (tóc đọc là "fà") đồng âm với từ "phát" trong phát tài (fā). Mùng 1 Tết là ngày khởi đầu của một năm cũng là thời điểm then chốt để tài lộc nảy mầm.

Theo logic dân gian nếu dùng nước gội đầu vào đúng mùng 1 Tết thì cũng giống như đem cái sự "phát" vừa mới đến cửa nhà đi xối rửa sạch bách và điều này bị coi là cực kỳ không may mắn. Tâm lý này đặc biệt phổ biến tại các khu vực miền Nam Trung Quốc như Quảng Đông, nơi vốn rất chú trọng đến các yếu tố biểu tượng và điềm lành.

Ngoài việc chơi chữ đồng âm thì tập tục này còn có nguồn gốc từ các tín ngưỡng thần thoại cổ đại. Tương truyền mùng 1 và mùng 2 Tết là ngày sinh của "Thủy Thần". Người xưa để bày tỏ lòng kính trọng và tránh làm động đến thần linh nên trong hai ngày này sẽ hạn chế tối đa các hoạt động sử dụng nhiều nước bao gồm cả gội đầu và giặt giũ với hy vọng sự kiêng dè này sẽ đổi lấy một năm mưa thuận gió hòa và tài lộc dồi dào từ Thủy Thần.

Trong lịch sử, các điều kiêng kỵ liên quan đến việc "rửa" (tẩy rửa) còn có những sự né tránh sâu xa hơn. Do từ "tẩy" (rửa) trong một số âm cổ có cách đọc gần giống với từ "tử" (chết) nên vào ngày đầu năm mới vốn luôn mưu cầu sự đại cát đại lợi thì bất kỳ hành vi nào có khả năng chạm đến sự đồng âm tiêu cực đều bị cấm đoán nghiêm ngặt.

Bên cạnh kiêng gội đầu thì ngày mùng 1 thì người Trung Quốc còn có nhiều "lệnh bảo vệ tài vận" thú vị khác. Ví dụ như "kiêng ăn cháo" vì sợ cả năm tới sẽ sống trong cảnh nghèo túng hay "kiêng quét nhà" vì lo ngại sẽ quét sạch tài khí vừa vào cửa ra ngoài. Những điều kiêng kỵ này dù đã dần được tinh giản trong cuộc sống hiện đại nhưng vẫn là những di sản lịch sử vô cùng thú vị của dịp Tết Nguyên Đán tại Trung Quốc.

Nguồn: ETtoday