Những năm gần đây, củ dền đỏ không còn là loại rau củ "lạ lẫm" trên mâm cơm của người Việt. Chỉ với vài chục nghìn đồng mỗi kg, loại củ có màu đỏ tím nổi bật này xuất hiện phổ biến từ chợ truyền thống đến siêu thị, được nhiều người lựa chọn để ép nước, nấu canh, làm salad hay chế biến thành sinh tố.

Điều đáng nói là dù giá khá bình dân, củ dền lại sở hữu giá trị dinh dưỡng không hề thua kém nhiều loại thực phẩm đắt tiền. Đặc biệt với phụ nữ, đây được xem là nguồn cung cấp folate (vitamin B9), kali, chất chống oxy hóa và chất xơ rất dồi dào - những dưỡng chất đóng vai trò quan trọng đối với quá trình tạo máu, chuyển hóa và duy trì sức khỏe tim mạch.

Vì sao củ dền được nhiều chuyên gia đánh giá cao?

Không phải ngẫu nhiên mà củ dền thường xuyên xuất hiện trong thực đơn của những người theo đuổi lối sống lành mạnh. Theo các nghiên cứu dinh dưỡng, củ dền chứa hàm lượng folate khá cao - dưỡng chất cần thiết cho quá trình tạo tế bào mới và đặc biệt quan trọng với phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.

Bên cạnh đó, loại củ này còn giàu kali - khoáng chất giúp duy trì cân bằng điện giải, hỗ trợ hoạt động của tim mạch và cơ bắp. Ngoài ra, sắc đỏ đặc trưng của củ dền đến từ betalain - nhóm chất chống oxy hóa có khả năng hỗ trợ giảm stress oxy hóa trong cơ thể. Không chỉ vậy, lượng chất xơ phong phú còn giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn, tăng cảm giác no và góp phần kiểm soát cân nặng.

Hỗ trợ kiểm soát cân nặng theo cách tự nhiên

Không ít người nghĩ rằng muốn giảm cân phải tìm đến những loại thực phẩm "đắt đỏ" như hạt nhập khẩu hay các sản phẩm giảm cân chuyên biệt.

Thực tế, củ dền hoàn toàn có thể trở thành lựa chọn phù hợp nếu biết sử dụng hợp lý. Nhờ giàu chất xơ nhưng năng lượng không quá cao, củ dền giúp kéo dài cảm giác no, hạn chế việc ăn vặt và giảm tổng lượng calo nạp vào trong ngày.

Đây cũng là lý do nhiều người lựa chọn củ dền trong các bữa sáng hoặc bữa phụ. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý không nên xem củ dền là "thần dược giảm cân". Hiệu quả chỉ đạt được khi kết hợp cùng chế độ ăn cân đối và vận động thường xuyên.

Tốt cho tim mạch và tuần hoàn

Một trong những lợi ích nổi bật của củ dền là hàm lượng nitrat tự nhiên. Sau khi vào cơ thể, nitrat được chuyển hóa thành oxit nitric - hợp chất giúp giãn mạch máu, cải thiện lưu thông máu và hỗ trợ huyết áp.

Chính vì vậy, nhiều vận động viên trên thế giới sử dụng nước ép củ dền trước khi tập luyện nhằm tăng khả năng vận động và sức bền. Đối với người bình thường, việc bổ sung củ dền với lượng hợp lý cũng góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch nếu kết hợp với chế độ ăn lành mạnh.

Phụ nữ có thể hưởng lợi nhiều hơn

Phụ nữ là nhóm được khuyến khích bổ sung thực phẩm giàu folate trong chế độ ăn hằng ngày. Folate không chỉ tham gia quá trình tạo máu mà còn hỗ trợ tổng hợp DNA và hình thành tế bào mới.

Bên cạnh đó, kali trong củ dền cũng giúp hạn chế tình trạng giữ nước, góp phần giảm cảm giác nặng nề ở cơ thể. Đây là lý do nhiều chuyên gia dinh dưỡng gợi ý phụ nữ có thể bổ sung củ dền vào thực đơn mỗi tuần thay vì chỉ ăn theo sở thích.

Một số món đơn giản được nhiều người yêu thích gồm:

- Nước ép củ dền, táo và cà rốt: Sự kết hợp giữa táo và cà rốt giúp cân bằng vị đất đặc trưng của củ dền, đồng thời bổ sung thêm vitamin và chất chống oxy hóa.

- Sinh tố củ dền với chuối và yến mạch: Đây là lựa chọn phù hợp cho bữa sáng hoặc bữa phụ nhờ giàu chất xơ và tạo cảm giác no lâu.

- Salad củ dền: Kết hợp cùng rau xanh, hạt và dầu ô liu giúp tăng lượng vitamin và chất béo tốt.

- Canh củ dền nấu thịt hoặc hầm rau củ: Vừa dễ ăn vừa giữ được nhiều dưỡng chất.

Có phải ăn càng nhiều càng tốt? Câu trả lời là không. Mặc dù giàu dinh dưỡng, củ dền vẫn chứa lượng carbohydrate và đường tự nhiên nhất định. Người mắc đái tháo đường hoặc đang cần kiểm soát đường huyết vẫn có thể ăn nhưng nên chú ý khẩu phần. Ngoài ra, do giàu oxalat, người có tiền sử sỏi thận cũng nên trao đổi với bác sĩ trước khi bổ sung thường xuyên. Hiện tượng nhiều người lo lắng nhưng thực ra vô hại

Không ít người giật mình khi thấy nước tiểu hoặc phân chuyển sang màu đỏ sau khi ăn củ dền. Đây là hiện tượng gọi là beeturia, xảy ra do sắc tố tự nhiên trong củ dền chưa được chuyển hóa hoàn toàn. Trong đa số trường hợp, đây hoàn toàn không phải dấu hiệu bệnh lý và sẽ biến mất sau một thời gian ngắn.

Từng chia sẻ trên Báo Sức khỏe & Đời sống, TS.BS Trương Tuyết Mai - Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết rau củ nhiều màu sắc, trong đó có củ dền, cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất, chất chống oxy hóa và chất xơ có lợi cho sức khỏe. Bà khuyến cáo người dân nên đa dạng hóa nguồn rau củ trong khẩu phần ăn hằng ngày thay vì chỉ tập trung vào một loại thực phẩm.

Theo các chuyên gia, điều quan trọng không nằm ở việc ăn thật nhiều củ dền mà là xây dựng chế độ ăn đa dạng, cân bằng và phù hợp với từng tình trạng sức khỏe.

Đừng bỏ qua loại củ "giá mềm" này

Giữa rất nhiều thực phẩm được quảng bá là "siêu thực phẩm", củ dền đỏ vẫn là một lựa chọn đáng cân nhắc bởi giá thành dễ tiếp cận, dễ chế biến và giàu dưỡng chất.

Nếu được sử dụng đúng cách, loại củ quen thuộc này không chỉ giúp bổ sung vitamin và khoáng chất mà còn góp phần hỗ trợ hệ tim mạch, tiêu hóa, quá trình chuyển hóa và xây dựng chế độ ăn lành mạnh lâu dài.

Điều quan trọng nhất vẫn là ăn vừa đủ, kết hợp cùng nhiều nhóm thực phẩm khác và duy trì lối sống khoa học để cơ thể nhận được lợi ích tối ưu.