Nhiều người trong cuộc sống đã từng bị nhiệt miệng, và thường tự giải thích là do "nóng trong người". Tuy nhiên, một nốt nhỏ tưởng chừng vô hại có thể đang âm thầm biến thành khối u ác tính nguy hiểm tính mạng.

Anh Trần, 41 tuổi, đã trải qua cơn ác mộng như vậy. Từ lúc tình cờ phát hiện nốt nhỏ ở mặt bên lưỡi khi đánh răng cho đến khi được chẩn đoán ung thư lưỡi, chỉ vỏn vẹn hai tháng. Câu chuyện của anh đáng để mọi người cảnh giác…

Hai tháng trước, anh Trần đang đánh răng thì vô tình phát hiện bên trái lưỡi có một nốt nhỏ. Ban đầu anh chỉ nghĩ là "nóng trong người". Ngày qua ngày, nốt nhỏ có vẻ to dần, không đau không ngứa, chỉ "hơi vướng" khi ăn. Anh đến trạm y tế, được điều trị như "nhiệt miệng" một thời gian nhưng không có hiệu quả.

Cho đến khi soi gương, anh nhận ra nốt nhỏ đã phát triển thành hình dạng "bông súp lơ nhỏ", sần sùi, bờ không rõ ràng. Tại khoa Hàm mặt của Bệnh viện Đại học Y Nam Phương Thâm Quyến (Trung Quốc), bác sĩ trưởng khoa Lâm Thành với kinh nghiệm lâm sàng phong phú nhìn qua đã thấy bất thường, và chỉ định sinh thiết dưới gây tê tại chỗ.

Kết quả là anh bị ung thư tế bào vảy biệt hóa cao!

Anh Trần được nhập viện ngay lập tức. Khối u bằng đồng xu, hình bông súp lơ ở bên trái lưỡi đã được chẩn đoán là ung thư lưỡi ác tính, đã lan sang mặt bụng lưỡi và sàn miệng, thuộc giai đoạn lâm sàng II. Dù rất sốc, anh không còn thời gian để do dự, chỉ hỏi một câu: "Lưỡi tôi còn dùng được không?".

Các bác sĩ cho biết khối u tuy nhìn không lớn nhưng xử lý rất phức tạp. Cắt ít thì không tiêu diệt hết tế bào ung thư, cắt nhiều thì lưỡi không còn nguyên vẹn, sau này nói chuyện và ăn uống ra sao? Khó hơn nữa là phần lưỡi đã cắt đi phải lấy gì để bù?

Sau hội chẩn, các chuyên gia thống nhất: ca phẫu thuật không chỉ phải cắt bỏ hoàn toàn khối u, mà còn phải bảo tồn tối đa khả năng nói và ăn uống của bệnh nhân, đồng thời lưỡi phải được tái tạo lành lặn.

Điều đó có nghĩa là ca mổ này sẽ kết hợp ba trong một: Cắt bỏ khối u, nạo vét hạch, và tái tạo chức năng.

Sau quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng, ca phẫu thuật được tiến hành đúng kế hoạch.

Tái khám sau hai tháng, anh Trần đã ăn uống bình thường. Phát âm tuy còn hơi ngọng nhưng giao tiếp hàng ngày không có vấn đề. Hiện anh đang tiếp tục điều trị theo dõi tại khoa Ung bướu.

Cảnh giác "kẻ giết người thầm lặng": Đừng bỏ qua dấu hiệu sớm của ung thư lưỡi

Nhiều người mặc định ung thư lưỡi là "bệnh của người già". Nhưng dữ liệu lâm sàng những năm gần đây đang phá vỡ quan niệm này: bệnh nhân ung thư lưỡi ở Trung Quốc đang trẻ hóa, người dưới 40 tuổi chiếm 8,9%, thậm chí có bệnh nhân ngoài 20 tuổi vì bỏ qua triệu chứng sớm mà đến lúc chẩn đoán đã bỏ lỡ thời điểm điều trị tốt nhất.

2 "cái bẫy" người trẻ hay vướng phải

Thuốc lá và rượu không rời tay: Kích thích kép đẩy nhanh ung thư hóa

Trong các hoạt động xã hội của người trẻ, hút thuốc và uống rượu thường được coi là "cách phá băng", nhưng tác hại kết hợp của cả hai lên niêm mạc lưỡi là "1+1 > 2". Nicotine và hắc ín trong thuốc lá trực tiếp làm tổn thương tế bào niêm mạc lưỡi, gây đột biến DNA; rượu đóng vai trò "dung môi", khiến các chất gây ung thư trong thuốc lá dễ bị cơ thể hấp thụ hơn. 

Nguy hiểm hơn, một số người trẻ dùng rượu để "trôi" trầu cau, tạo thành kích thích ba chiều "trầu cau + thuốc lá + rượu", khiến niêm mạc lưỡi liên tục trong trạng thái "căng thẳng", xác suất ung thư hóa cao hơn rõ rệt so với người không tiếp xúc.

Bỏ mặc vấn đề răng miệng: Nguy cơ nhỏ kéo dài thành rủi ro lớn

Nhiều người trẻ có răng không đều, có chân răng hoặc thân răng gãy vỡ, hay vệ sinh răng miệng kém, nghĩ rằng "không đau không ngứa thì không cần xử lý". Nhưng những đầu răng sắc nhọn, thân răng hỏng đó cứ như "những lưỡi dao nhỏ" liên tục cọ xát vào niêm mạc bờ lưỡi, tạo ra vết loét lâu lành. 

Vết loét miệng thông thường lành trong 1-2 tuần, còn vết loét bị răng kích thích liên tục sẽ duy trì trạng thái viêm, tế bào niêm mạc trong quá trình tái tạo phục hồi liên tục dễ xuất hiện đột biến gen, từ đó phát triển thành ung thư.

4 dấu hiệu sớm của ung thư lưỡi

Vết loét lâu không lành: Nếu lưỡi có vết loét kéo dài hơn 2 tuần chưa lành, bờ vết loét nổi gờ, mô cứng lại, chạm vào không đau rõ (thậm chí có cảm giác tê), hãy cảnh giác, đây có thể không phải nhiệt miệng thông thường mà là tổn thương dạng loét do tế bào ung thư tăng sinh.

Xuất hiện mảng bất thường trên lưỡi: Mặt lưỡi hoặc bờ lưỡi xuất hiện mảng trắng (bạch sản), mảng đỏ (hồng sản), hoặc mảng đỏ trắng xen lẫn, không thể lau sạch và ngày càng lan rộng, dày lên. Trong đó, mảng đỏ có nguy cơ ung thư hóa cao hơn mảng trắng, cần làm xét nghiệm mô bệnh học ngay khi phát hiện.

Lưỡi vận động bị hạn chế: Cảm thấy lưỡi không linh hoạt như trước, khi nói hoặc nuốt hay có cảm giác "bị kẹt", thậm chí phát âm không rõ, khó nuốt, có thể là tế bào ung thư đã xâm lấn cơ lưỡi, ảnh hưởng chức năng bình thường.

Hạch bạch huyết cổ sưng to: Nếu đột ngột xuất hiện nốt nhỏ không đau ở cổ (hạch bạch huyết), chất cứng, khó di động và ngày càng to hơn, hãy cảnh giác đây có thể là dấu hiệu di căn của ung thư lưỡi. Ung thư lưỡi dễ di căn sớm đến hạch bạch huyết cổ, và đây cũng là triệu chứng đầu tiên khiến nhiều bệnh nhân đi khám.