Những ngày gần đây, thông tin nhiều quốc gia khuyến nghị người dân chuẩn bị nhu yếu phẩm đủ dùng trong 72 giờ đầu khi xảy ra tình huống khẩn cấp thu hút sự chú ý trên mạng xã hội. Bên cạnh những ý kiến đồng tình với việc chủ động phòng ngừa rủi ro, một số nội dung chia sẻ thiếu bối cảnh lại suy diễn khuyến nghị này thành dấu hiệu cho thấy chiến tranh hoặc thảm họa sắp xảy ra.

Trước tình hình trên, Cục An ninh mạng đưa ra khuyến cáo, nhấn mạnh người dân cần hiểu đúng bản chất của việc chuẩn bị nhu yếu phẩm, không để những thông tin suy diễn dẫn đến tâm lý lo lắng, mua gom hàng hóa không cần thiết, gây ảnh hưởng đến sinh hoạt và trật tự thị trường.

Khuyến cáo 72 giờ ở nước ngoài không đồng nghĩa thảm họa sắp xảy ra

Ngày 3/11/2026, Ủy ban châu Âu công bố hướng dẫn nhằm nâng cao khả năng chuẩn bị và ứng phó với các tình huống khủng hoảng. Một trong những nội dung đáng chú ý là khuyến khích người dân chuẩn bị để có thể tự đáp ứng các nhu cầu thiết yếu trong ít nhất 72 giờ đầu khi khủng hoảng xảy ra, trong thời gian lực lượng và cơ quan chức năng huy động nguồn lực hỗ trợ.

Các hướng dẫn đề cập đến việc chuẩn bị nước uống, thực phẩm, thuốc men, phương tiện liên lạc và những vật dụng cần thiết khác. Đây là một phần trong chiến lược tăng cường khả năng sẵn sàng ứng phó của Liên minh châu Âu trước những rủi ro ngày càng phức tạp.

Tại Thái Lan, Cơ quan Phòng chống và giảm nhẹ thiên tai cũng đăng tải hướng dẫn chuẩn bị túi khẩn cấp đủ dùng trong 72 giờ. Những khuyến nghị tương tự được duy trì ở nhiều quốc gia nhằm giúp người dân chủ động trước các tình huống như thiên tai, mất điện, gián đoạn nguồn nước sạch, thông tin liên lạc hoặc các dịch vụ thiết yếu.

Điều cần nhấn mạnh là việc chuẩn bị này mang tính phòng ngừa, không phải thông báo rằng một cuộc chiến tranh hay thảm họa cụ thể đã được xác định sẽ xảy ra.

Tại họp báo thường kỳ ngày 5/11/2026, trả lời câu hỏi của phóng viên về việc một số quốc gia khuyến khích người dân chuẩn bị nhu yếu phẩm để ứng phó với các tình huống khẩn cấp, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng cho biết các cơ quan chức năng Việt Nam đang theo dõi sát những diễn biến liên quan.

Theo bà Phạm Thu Hằng, các cơ quan chức năng sẽ phối hợp đánh giá nguy cơ, nghiên cứu biện pháp phù hợp với điều kiện thực tế, trong đó có việc nâng cao nhận thức, hướng dẫn người dân chủ động phòng ngừa và ứng phó khi xảy ra sự cố, không để phát sinh tâm lý hoang mang trong xã hội.

Như vậy, cần phân biệt giữa khuyến nghị của các quốc gia khác với những hướng dẫn, chỉ đạo áp dụng tại Việt Nam. Phát biểu của Bộ Ngoại giao không đồng nghĩa Việt Nam đã ban hành yêu cầu người dân phải dự trữ nhu yếu phẩm bắt buộc trong 72 giờ.

Cục An ninh mạng khuyến cáo 5 nội dung

Để tiếp nhận thông tin đúng đắn, chủ động bảo đảm an toàn cho gia đình và không bị dẫn dắt bởi những luồng tin thất thiệt trên không gian mạng, Cục An ninh mạng khuyến cáo người dân thực hiện 5 nội dung.

Thứ nhất, cần hiểu đúng bản chất của khuyến cáo 72 giờ. Việc chuẩn bị những nhu yếu phẩm cơ bản như nước uống, thực phẩm khô, đèn pin, pin dự phòng và thuốc thiết yếu nên được xem là thói quen sinh hoạt an toàn, chủ động phòng ngừa các rủi ro thường ngày. Người dân cần giữ tâm lý bình tĩnh, không suy diễn thành dấu hiệu thảm họa sắp xảy ra, không thu gom hoặc tích trữ hàng hóa quá mức cần thiết.

Thứ hai, kiểm chứng thông tin qua các kênh chính thống. Người dân nên theo dõi bản tin dự báo thời tiết, cảnh báo thiên tai và hướng dẫn phòng vệ dân sự từ Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, Bộ Công an, Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia và các cơ quan báo chí chính thống.

Thứ ba, không chia sẻ, bình luận những thông tin giật gân, suy diễn. Người dân cần thận trọng trước các bài viết, video cắt ghép, nội dung đồn đoán về những tình huống như chiến tranh, thảm họa sắp xảy ra, tránh vô tình tiếp tay lan truyền thông tin gây hoang mang dư luận.

Thứ tư, cảnh giác trước các chiêu trò trục lợi và lừa đảo trực tuyến. Không mua sắm theo tâm lý đám đông trước những lời rao bán hàng hóa dự trữ với giá cao bất thường trên mạng xã hội; không nhấp vào đường link lạ mạo danh thông báo khẩn cấp hoặc yêu cầu cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc.

Thứ năm, chủ động phản ánh các hành vi vi phạm. Khi phát hiện tài khoản, trang mạng cố tình tung tin giả, bịa đặt về thiên tai, thảm họa để câu tương tác hoặc lừa đảo, người dân cần lưu giữ hình ảnh, đường dẫn liên quan và thông báo cho cơ quan Công an gần nhất để được tiếp nhận, xử lý.

Đăng tải thông tin sai sự thật gây hoang mang có thể bị phạt đến 50 triệu đồng

Bên cạnh những khuyến cáo về việc tiếp nhận và chia sẻ thông tin, người dân cũng cần lưu ý các quy định pháp luật liên quan đến hành vi lợi dụng mạng xã hội để phát tán thông tin sai sự thật.

Theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 95 Nghị định số 174/2026/NĐ-CP, hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật gây hoang mang trong Nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế - xã hội, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, khi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, có thể bị xử phạt vi phạm hành chính từ 30 triệu đồng đến 50 triệu đồng đối với tổ chức (từ 15 triệu đồng đến 25 triệu đồng đối với cá nhân); đồng thời bị buộc gỡ bỏ thông tin vi phạm, khóa tài khoản, trang hoặc nhóm cộng đồng theo quy định.

Trường hợp hành vi có đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 288 Bộ luật Hình sự hiện hành.

Mỗi người dân cần chủ động kiểm chứng thông tin từ các nguồn chính thống, không đăng tải, chia sẻ hoặc tiếp tay lan truyền thông tin sai sự thật; nâng cao ý thức trách nhiệm, góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh.