Vào mùa nắng nóng, điều hoà gần như phải hoạt động liên tục trong nhiều gia đình. Cũng vì vậy, không ít người bắt đầu để ý thấy cục nóng đặt ngoài ban công, sân thượng hoặc mặt ngoài căn hộ phát ra tiếng ù, rung, lạch cạch, thậm chí kêu to hơn hẳn so với trước.

Theo các nhà sản xuất và đơn vị chuyên sửa chữa, bảo dưỡng điều hòa, tiếng ồn từ cục nóng cần được phân biệt rõ. Có âm thanh thuộc về quá trình vận hành thông thường, nhưng cũng có những tiếng kêu là dấu hiệu cảnh báo hệ thống đang gặp vấn đề.

Không phải tiếng kêu nào cũng đáng lo

Theo Daikin, điều hoà không phải thiết bị vận hành hoàn toàn im lặng. Khi hoạt động, cục nóng có thể phát ra tiếng quạt quay, tiếng máy nén, tiếng gió hoặc tiếng ù nhẹ. Sau một thời gian sử dụng, người dùng thường sẽ quen với “mức ồn nền” của thiết bị.

LG cũng cho biết, với các mẫu điều hoà inverter, cục nóng có thể phát ra tiếng ù hoặc tiếng thay đổi cường độ do máy nén điều chỉnh tần số hoạt động theo nhiệt độ trong phòng và ngoài trời. Nói cách khác, có lúc máy chạy rất êm, có lúc tiếng rõ hơn, nhất là khi vừa khởi động hoặc khi phòng cần làm lạnh nhanh.

Điểm mấu chốt nằm ở sự bất thường. Nếu âm thanh đều, không quá chói tai, không tăng đột ngột và điều hoà vẫn làm lạnh bình thường, đó có thể chỉ là tiếng vận hành. Ngược lại, nếu cục nóng bỗng kêu to, rung mạnh, phát ra tiếng lạ hoặc đi kèm mùi khét, máy tự ngắt, kém lạnh, người dùng nên kiểm tra sớm.

Vì sao cục nóng kêu lớn bất thường?

Một nguyên nhân khá phổ biến là cục nóng có dị vật hoặc bụi bẩn bên trong. Lá cây, cành khô, túi nylon, sỏi nhỏ hoặc rác có thể lọt vào dàn nóng, va vào cánh quạt khi máy hoạt động và tạo tiếng lạch cạch, rung hoặc va đập. Tình trạng này dễ xảy ra với cục nóng đặt ngoài trời, gần cây xanh hoặc khu vực nhiều bụi.

Bên cạnh đó, ốc vít, tấm vỏ, chân đế hoặc giá treo bị lỏng cũng có thể khiến máy kêu to hơn. Sau thời gian dài vận hành, rung động tự nhiên của thiết bị có thể làm các chi tiết cơ khí xê dịch, khiến cục nóng phát ra tiếng rung hoặc tiếng gõ theo nhịp máy chạy.

Carrier cho biết, nếu dàn nóng phát ra tiếng bất thường, nguyên nhân cũng có thể đến từ quạt, cánh quạt bị cong, nứt, gãy, mất cân bằng hoặc mô-tơ quạt trục trặc. Khi cánh quạt quay không ổn định, tiếng ồn có thể lớn hơn rõ rệt, thậm chí làm rung cả cụm máy.

Đáng chú ý hơn là các lỗi liên quan đến điện, tụ điện hoặc máy nén. Một số tiếng ù lớn, tiếng buzzing kéo dài có thể liên quan đến tụ điện yếu, dây điện lỏng hoặc hệ thống khởi động gặp vấn đề. Trong khi đó, tiếng gõ mạnh, tiếng nghiến, tiếng va đập kim loại hoặc âm thanh nặng bất thường có thể là dấu hiệu máy nén hoặc cụm quạt đang gặp sự cố.

Ngoài ra, tiếng xì, rít hoặc huýt sáo gần cục nóng cũng không nên xem nhẹ. Trane lưu ý, âm thanh dạng này có thể liên quan đến rò rỉ môi chất lạnh, nhất là khi đi kèm tình trạng điều hoà kém lạnh, máy chạy lâu nhưng phòng không mát hoặc xuất hiện đóng băng ở dàn lạnh.

Một nguyên nhân khác ít được chú ý là cục nóng bị bí gió. Bộ Năng lượng Mỹ khuyến cáo cần giữ khu vực quanh dàn nóng sạch, thông thoáng, tránh lá cây, bụi bẩn và vật cản. Khi dàn trao đổi nhiệt bẩn hoặc bị che chắn, máy phải làm việc nặng hơn, dễ ồn hơn, đồng thời tiêu tốn nhiều điện hơn.

Nếu cục nóng chỉ có tiếng ù nhẹ, tiếng quạt đều và máy vẫn làm lạnh bình thường, người dùng có thể tiếp tục theo dõi. Tuy nhiên, nếu tiếng kêu đột ngột lớn hơn thường ngày, kéo dài hoặc lặp lại liên tục, tốt nhất nên tắt máy để kiểm tra.

Các dấu hiệu cần chú ý gồm cục nóng rung mạnh, phát ra tiếng lạch cạch, tiếng gõ, tiếng nghiến, tiếng rít hoặc tiếng xì; quạt không quay; máy tự ngắt; điều hoà làm lạnh kém; có mùi khét hoặc aptomat nhảy. Đây đều là những dấu hiệu cho thấy hệ thống có thể không còn vận hành bình thường.

Việc tiếp tục sử dụng điều hoà khi cục nóng kêu lớn bất thường có thể khiến lỗi nhỏ trở thành hỏng nặng. Một con ốc lỏng, cánh quạt lệch hoặc vật cản nhỏ ban đầu có thể làm hỏng mô-tơ, cánh quạt, máy nén hoặc các linh kiện liên quan.