Tối Chủ nhật, một học sinh lớp 6 mở cặp và phát hiện mình còn bài Toán, một đoạn văn chưa viết xong và cả phần thuyết trình phải chuẩn bị cho thứ Tư. Em chọn trang trí slide trước vì việc này vui hơn. Đến lúc nhìn đồng hồ, đã gần 10 giờ mà bài nộp sáng mai vẫn còn nguyên.

Những buổi tối như thế dễ khiến bố mẹ nghĩ con lười hoặc thiếu tập trung. Nhưng có khi con đã ngồi ở bàn suốt hai tiếng, chỉ là chưa biết việc nào cần làm trước. Khi lên lớp cao hơn, bài vở nhiều dần, trẻ cũng phải tự đưa ra nhiều quyết định hơn. Ba kỹ năng dưới đây có thể giúp con bớt lúng túng.

1. Biết tối nay cần làm gì trước

“Con lên học bài đi” là lời nhắc quen thuộc. Nhưng với một đứa trẻ đang có năm việc trong đầu, câu ấy vẫn chưa giúp con biết nên mở quyển vở nào.

Bố mẹ có thể cùng con dành vài phút đầu buổi để xem việc nào phải nộp sớm nhất, việc nào cần nhiều thời gian và việc nào có thể chia ra làm trong vài ngày. Chẳng hạn, bài Toán nộp sáng mai làm trước. Bài thuyết trình thứ Tư thì tối nay tìm tài liệu, ngày mai viết ý chính, sau đó mới làm slide.

Lịch học cũng cần chừa thời gian ăn tối, nghỉ ngơi và đi ngủ. Nếu tối nào con cũng phải làm bài tới khuya, hai mẹ con có thể xem lại việc nào đang ngốn nhiều thời gian. Có thể con dành nửa tiếng để chép lại một trang vở cho đẹp, hoặc mất quá lâu ở một câu mà đáng ra có thể đánh dấu để hỏi sau.

Ban đầu, bố mẹ có thể ngồi cạnh để cùng xếp thứ tự. Sau vài lần, hãy để con tự lên kế hoạch rồi kể lại vì sao mình chọn làm việc đó trước. Như vậy, kể cả hôm bố mẹ về muộn, con vẫn biết bắt đầu từ đâu.

2. Biết tìm chỗ để hỏi khi gặp bài khó

“Mẹ ơi, bài này làm thế nào?” Có lúc chỉ cho con ngay sẽ tiết kiệm được mười phút. Nhưng nếu lần nào vừa gặp bài khó con cũng chờ người lớn làm mẫu, con ít có dịp tập tìm đường khi bí.

Bố mẹ có thể hỏi: “Con hiểu đề đến đoạn nào rồi?”. Nếu con chưa biết bắt đầu, hãy gợi ý mở lại một ví dụ tương tự, gạch dưới dữ kiện hoặc thử vẽ sơ đồ. Một gợi ý vừa đủ có thể giúp con tự làm thêm được vài bước.

Tự học còn thể hiện ở cách con nhờ giúp đỡ. Từ câu “Con chẳng hiểu bài này”, con có thể tập nói cụ thể hơn: “Con hiểu cách quy đồng, nhưng chưa biết tại sao ở bước này lại phải đổi dấu”. Khi chỉ được đúng chỗ mình vướng, con cũng dễ hiểu lời giải thích hơn.

Thói quen ấy có thể tập ngoài giờ học. Khi con muốn lắp một bộ đồ chơi mới, bố mẹ có thể để con tự xem hình hướng dẫn và tìm mảnh ghép đầu tiên. Nếu lắp ngược, hãy cho con một chút thời gian đối chiếu lại trước khi đưa tay sửa hộ.

3. Biết xem lại bài để lần sau bớt sai

Có trẻ nhận bài kiểm tra, nhìn điểm rồi cất luôn. Lần sau, em lại mất điểm đúng ở dạng câu ấy. Cũng có em học thêm rất nhiều nhưng chưa từng ngồi xuống xem mình thường sai vì lý do gì.

Một câu làm sai có thể do con chưa hiểu kiến thức, đọc sót yêu cầu hoặc làm đúng đến bước cuối rồi chép nhầm số. Mỗi lỗi cần một cách sửa khác nhau. Nếu chưa hiểu, con cần xem lại phần kiến thức đó. Nếu hay bỏ sót ý, con có thể tập gạch chân yêu cầu. Nếu thường chép nhầm, hãy dành vài phút cuối để đối chiếu kết quả.

Sau một bài kiểm tra, bố mẹ có thể cùng con chọn một hoặc hai lỗi hay lặp lại để xem trước. Câu hỏi “Lần tới gặp dạng này, con sẽ làm khác đi ở bước nào?” giúp cuộc nói chuyện đi xa hơn lời nhắc “Lần sau cẩn thận nhé”.

Có khi điểm số chưa thay đổi ngay, nhưng bố mẹ đã thấy một khác biệt trong buổi tối ở nhà. Con tự mở đúng quyển vở cần làm trước. Gặp câu khó, con đánh dấu và biết mình cần hỏi gì. Đến lúc nhận bài, con nhìn cả những chỗ cô gạch đỏ, rồi tự sửa một câu từng làm sai.