Mỗi khi vào hè, mướp đắng lại xuất hiện dày đặc ở chợ dân sinh và siêu thị. Loại quả xanh sần sùi này từ lâu được xem là món ăn thanh mát, giúp giải nhiệt và hỗ trợ kiểm soát đường huyết. Không ít người trung niên, đặc biệt là người mắc huyết áp cao, còn coi mướp đắng như một “thực phẩm tự nhiên giúp hạ áp”.

Thế nhưng, theo các chuyên gia dinh dưỡng, việc ăn mướp đắng với suy nghĩ “càng nhiều càng tốt” lại tiềm ẩn không ít rủi ro.

Mướp đắng không phải “thuốc hạ huyết áp tự nhiên”

Nhiều nghiên cứu cho thấy mướp đắng chứa các hợp chất thực vật có lợi như charantin, vicine hay polypeptide-P - những thành phần được cho là có khả năng hỗ trợ chuyển hóa đường huyết và chống oxy hóa. Vì vậy, không ít người cho rằng loại quả này cũng có tác dụng kiểm soát huyết áp.

Tuy nhiên, giới chuyên môn nhấn mạnh rằng mướp đắng không phải thuốc điều trị tăng huyết áp. Từng chia sẻ trên báo Sức khỏe & Đời sống, PGS.TS Nguyễn Thị Lâm - nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia - cho biết người bị tăng huyết áp hoàn toàn có thể ăn mướp đắng, nhưng cần sử dụng với lượng hợp lý và không nên thần thánh hóa công dụng của loại thực phẩm này.

Theo chuyên gia, kiểm soát huyết áp là quá trình lâu dài, phụ thuộc vào tổng thể chế độ ăn, sinh hoạt, giấc ngủ, cân nặng và việc tuân thủ thuốc điều trị chứ không nằm ở riêng một loại thực phẩm.

Người huyết áp cao cần đặc biệt lưu ý 5 điều này khi ăn mướp đắng

Không ăn quá nhiều trong thời gian ngắn

Không ít người vì tin vào công dụng “thanh nhiệt, hạ áp” nên liên tục ăn mướp đắng nhiều ngày liền, thậm chí uống nước ép mỗi sáng.

Tuy nhiên, việc nạp quá nhiều mướp đắng có thể khiến cơ thể bị hạ đường huyết nhẹ, chóng mặt hoặc mệt mỏi, đặc biệt ở người lớn tuổi đang dùng thuốc huyết áp.

Một số bệnh nhân vốn có huyết áp dao động thất thường còn gặp tình trạng choáng váng sau khi ăn quá nhiều món chứa mướp đắng trong ngày.

Hạn chế uống nước ép mướp đắng sống

Trào lưu ép nước mướp đắng để detox rất phổ biến trên mạng xã hội. Nhưng các bác sĩ cho rằng đây không phải lựa chọn phù hợp với tất cả mọi người.

Mướp đắng sống có vị đắng mạnh, dễ gây kích ứng dạ dày và khiến người có hệ tiêu hóa yếu bị đầy bụng, buồn nôn hoặc tiêu chảy. Khi ép lấy nước, lượng hoạt chất cũng đậm đặc hơn nhiều so với ăn thông thường.

Với người đang dùng thuốc điều trị huyết áp hoặc tiểu đường, việc uống nước ép mướp đắng thường xuyên có thể khiến cơ thể phản ứng khó lường.

Người có bệnh thận không nên ăn tùy tiện

Một điểm thường bị bỏ qua là nhiều bệnh nhân tăng huyết áp cũng đồng thời có chức năng thận suy giảm.

Dù mướp đắng không phải thực phẩm quá giàu kali, nhưng nếu ăn với lượng lớn trong thời gian dài vẫn có thể ảnh hưởng tới cân bằng điện giải của cơ thể. Với người bệnh thận, bất kỳ thay đổi nào trong chế độ ăn cũng nên có tư vấn từ bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Ăn quá nhạt chưa chắc đã tốt

Nhiều người huyết áp cao thường chuyển sang chế độ ăn cực kỳ thanh đạm với rau luộc, mướp đắng và cắt giảm gần như toàn bộ thịt cá.

Thực tế, chế độ ăn quá đơn điệu dễ khiến cơ thể thiếu protein, suy giảm năng lượng và ảnh hưởng khả năng phục hồi của cơ thể ở người trung niên, cao tuổi.

Các chuyên gia khuyến cáo mướp đắng chỉ nên là một phần trong chế độ ăn cân bằng, kết hợp cùng cá, thịt nạc, trứng, rau xanh và trái cây.

Không nên coi mướp đắng là “cứu tinh”

Đây là sai lầm phổ biến nhất. Nhiều người thấy huyết áp tăng nhẹ liền tự điều chỉnh thực đơn, ăn thật nhiều mướp đắng hoặc bỏ bớt thuốc.

Theo bác sĩ, huyết áp chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố như stress, thiếu ngủ, ăn mặn, ít vận động hay dùng thuốc không đều. Vì vậy, chỉ dựa vào một loại rau để kiểm soát bệnh là điều không thực tế.

Ăn mướp đắng thế nào mới hợp lý?

Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng người huyết áp cao vẫn có thể ăn mướp đắng 2 - 3 lần mỗi tuần với lượng vừa phải. Ưu tiên các món luộc, hấp, nấu canh thay vì chiên xào quá nhiều dầu mỡ.

Ngoài ra, không nên ăn khi bụng quá đói hoặc dùng liên tục trong thời gian dài. Nếu sau khi ăn xuất hiện tình trạng chóng mặt, tụt huyết áp, đau bụng hoặc mệt bất thường, cần giảm lượng tiêu thụ và theo dõi sức khỏe.

Quan trọng hơn cả, việc kiểm soát huyết áp vẫn phải dựa trên lối sống ổn định: ngủ đủ giấc, vận động đều đặn, hạn chế muối, không hút thuốc, kiểm soát cân nặng và tuân thủ điều trị theo chỉ định bác sĩ.

Mướp đắng có thể là món ăn tốt cho sức khỏe, nhưng không phải “thần dược”. Với người huyết áp cao, ăn đúng cách mới là điều quan trọng nhất.