Nếu thường xuyên lướt TikTok hay Instagram, hẳn bạn từng bắt gặp những video hướng dẫn sử dụng magie các loại để ngủ ngon hơn. Nhiều người chia sẻ rằng chỉ sau vài ngày uống magie, họ ngủ sâu hơn, ít thức giấc giữa đêm, sáng dậy tỉnh táo hơn. Thậm chí có người còn gọi đây là "thuốc ngủ tự nhiên".

Thế nhưng, khi cơn sốt lan rộng, các bác sĩ lại đưa ra một thông điệp khá thận trọng: Tuy việc bổ sung magie mang lại những lợi ích rõ rệt nhưng cũng đi kèm không ít nguy cơ nếu lạm dụng hoặc dùng sai cách. Sáng nay khám bệnh cũng nhiều BN hỏi về việc uống magie.

Trong một bài chia sẻ lại trên trang cá nhân của mình, BS Dương Minh Tuấn (Bệnh viện Bạch Mai) có đề cập đến trường hợp một nam sinh 17 tuổi bị suy giáp bẩm sinh đã được điều trị ổn định bằng hormone tuyến giáp. Sức khỏe hoàn toàn bình thường, phát triển tốt.

Hình ảnh được BS Dương Minh Tuấn chia sẻ

Thế nhưng gia đình tự tìm hiểu trên mạng rồi quyết định cho con uống thêm thực phẩm bổ sung: từ 3 viên canxi và vitamin D mỗi ngày tăng lên 5 viên, kèm thêm... 3 viên magie. Kết quả xét nghiệm cho thấy cậu bé bị tăng magie máu

Điều đáng nói hơn là dù bổ sung rất nhiều canxi (5 viên) và vitamin D như vậy nhưng chỉ số canxi ion hóa trong máu lại giảm, phospho cũng giảm theo. Điều này được các bác sĩ giải thích qua một số cơ chế như sau:

- Sự cạnh tranh hấp thu tại ruột giữa magie và canxi: Magie và canxi sử dụng chung một số kênh vận chuyển thụ động và chủ động (như TRPV6, Claudin) ở niêm mạc ruột. Khi nồng độ magie trong lòng ruột quá cao (do uống 3 viên magie/ngày cùng lúc với canxi), magie có thể cạnh tranh ức chế sự hấp thu canxi tại ruột, làm giảm hiệu quả hấp thu canxi dù lượng canxi đầu vào cao.

- Ức chế tiết PTH do tăng magie máu: Magie tăng trong máu tác động lên thụ thể cảm ứng calci tại tuyến cận giáp. Tình trạng tăng magie nhẹ/trung bình có thể ức chế tiết PTH (Parathyroid Hormone). Giảm PTH dẫn đến giảm tái hấp thu canxi tại ống thận. Giảm huy động canxi từ xương vào máu dẫn đến nồng độ canxi ion hóa trong máu bị kéo xuống.

- Tương tác tạo phức không tan ở lòng ruột: Lượng canxi và magie liều cao khi vào ruột sẽ gắn kết với phosphat trong thức ăn tạo thành các muối không tan và đào thải qua phân. Điều này đóng vai trò như một chất gắn phosphat, làm giảm hấp thu Phospho từ chế độ ăn, dẫn đến phospho máu hạ nhẹ.

Tuy nhiên, câu chuyện này cũng phản ánh một thực tế: Magie đang trở thành "ngôi sao mới" của thị trường thực phẩm bổ sung, nhưng không phải ai cũng hiểu đúng về khoáng chất này.

Vì sao magie bỗng trở thành "vitamin quốc dân" trên mạng xã hội?

Nếu vài năm trước collagen, melatonin hay vitamin D là những từ khóa được tìm kiếm nhiều nhất thì thời gian gần đây, magie (magnesium) gần như phủ sóng các nền tảng mạng xã hội.

Đặc biệt, những công thức như Sleepy Girl Mocktail - thức uống màu hồng pha từ nước ép anh đào và bột magie - thu hút hàng triệu lượt xem, khiến không ít người tin rằng chỉ cần uống một ly trước khi ngủ là có thể cải thiện chứng mất ngủ.

Theo chia sẻ của BS Dương Minh Tuấn thì cơn sốt bổ sung magie (magnesium) trên mạng xã hội hiện nay phần lớn bắt nguồn từ các video ngắn của các bác sĩ, chuyên gia y tế nước ngoài trên TikTok/Reels, và nhanh chóng lan Việt Nam.

Lý do khiến trào lưu này bùng nổ là vì magie được ví như một loại "khoáng chất chống stress", giải quyết đúng các vấn đề phổ biến của người trẻ hiện đại: Mất ngủ, căng thẳng kéo dài, lo âu và chuột rút cơ bắp.

Điểm hấp dẫn nằm ở chỗ magie được gắn với những vấn đề rất phổ biến của người trẻ hiện đại: Thiếu ngủ, căng thẳng kéo dài, lo âu và mỏi cơ.

Magie thực sự quan trọng đến mức nào?

Không thể phủ nhận magie là một khoáng chất thiết yếu.

Theo các chuyên gia được CNN phỏng vấn, magie tham gia hơn 300 phản ứng sinh hóa trong cơ thể. Nó góp phần: Sản xuất hormone melatonin giúp điều hòa giấc ngủ; Điều hòa hoạt động hệ thần kinh; Giúp cơ bắp thư giãn; Duy trì sức khỏe xương; Hỗ trợ chuyển hóa năng lượng; Kiểm soát huyết áp và đường huyết.

Chính vì có vai trò rộng như vậy nên nhiều người suy luận rằng bổ sung magie sẽ giúp ngủ ngon hơn.

Nhưng đây cũng là điểm dễ gây hiểu lầm nhất.

Có thật cứ uống magie là ngủ ngon?

Câu trả lời là CHƯA CHẮC.

Theo các chuyên gia về giấc ngủ của Đại học Michigan (Mỹ), hiện vẫn chưa có đủ bằng chứng mạnh để khẳng định magie là giải pháp điều trị mất ngủ cho tất cả mọi người.

Một số nghiên cứu nhỏ cho thấy: người mất ngủ uống khoảng 250 mg magnesium glycinate mỗi ngày có cải thiện chất lượng giấc ngủ sau 4 tuần.  Một số nghiên cứu ở người lớn tuổi ghi nhận người dùng magie ngủ nhanh hơn khoảng 17 phút và ngủ lâu hơn khoảng 16 phút.

Tuy nhiên, hầu hết các nghiên cứu đều có quy mô nhỏ hoặc chất lượng chưa cao nên chưa đủ để đưa ra khuyến cáo rộng rãi.

Nói cách khác, magie không phải "thuốc ngủ tự nhiên" như nhiều video trên mạng mô tả.

Nếu nguyên nhân mất ngủ là stress, đau mạn tính hoặc thiếu magie thật sự, việc bổ sung có thể mang lại lợi ích.

Nhưng nếu mất ngủ xuất phát từ thức khuya, sử dụng điện thoại trước khi ngủ, uống nhiều cà phê hoặc rối loạn giấc ngủ, magie cũng không thể thay thế việc điều chỉnh lối sống.

Điều nhiều người nên làm trước khi mua viên magie

Thực tế, nhu cầu magie của người trưởng thành chỉ khoảng 310-420mg mỗi ngày, và phần lớn hoàn toàn có thể đáp ứng qua chế độ ăn đa dạng. Các thực phẩm giàu magie gồm rau lá xanh đậm, các loại đậu, hạt, ngũ cốc nguyên cám và trái cây.

Theo các chuyên gia, nếu thường xuyên mất ngủ, thay vì vội vàng tìm đến thực phẩm bổ sung, mỗi người nên xem lại những yếu tố cơ bản như thời gian ngủ, việc sử dụng thiết bị điện tử trước giờ ngủ, lượng caffeine tiêu thụ, mức độ căng thẳng và các bệnh lý tiềm ẩn. Nếu tình trạng kéo dài, nên đi khám để xác định nguyên nhân thay vì tự điều trị bằng các viên uống được quảng bá trên mạng.

Các bác sĩ cũng đưa ra lời nhắn ngắn gọn sau trường hợp bệnh nhân 17 tuổi: Đừng biến những lời khuyên trên TikTok thành đơn thuốc cho bản thân hay cho con trẻ. Một khoáng chất có lợi khi dùng đúng người, đúng liều và đúng chỉ định, nhưng nếu lạm dụng, nó cũng có thể gây ra những rối loạn không ngờ tới.