Mới đây, trong bộ phim truyền hình Bước chân vào đời, một đoạn hội thoại giữa hai chị em Thương và Minh bất ngờ gây chú ý trên mạng xã hội. Không phải là cao trào kịch tính hay tình tiết gay cấn, chính sự đối lập trong suy nghĩ về con đường học tập: Học đại học hay học nghề lại chạm đúng vào trăn trở của rất nhiều gia đình có con ở ngưỡng cửa trưởng thành

Trong phim, Thương đại diện cho quan điểm quen thuộc: học đại học là con đường “an toàn” để có tương lai ổn định hơn. Với cô, việc không học đại học đồng nghĩa với việc chấp nhận một cuộc sống vất vả, ít cơ hội. Góc nhìn này không xa lạ, thậm chí đã ăn sâu vào suy nghĩ của nhiều thế hệ.

Không ít phụ huynh tin rằng tấm bằng đại học không chỉ là tri thức, mà còn là “tấm vé” giúp con cái bước vào môi trường làm việc nhẹ nhàng hơn, ít bấp bênh hơn. Thực tế, nhiều ý kiến cho rằng người có học thường có cách suy nghĩ, giao tiếp và cơ hội phát triển khác biệt, dù chưa chắc đã giàu có nhưng ít khi rơi vào cảnh quá khó khăn.

Ở chiều ngược lại, Minh lại thể hiện một góc nhìn thực tế và có phần tỉnh táo hơn. Nhân vật này không phủ nhận giá trị của việc học, nhưng cho rằng không phải ai cũng phù hợp với đại học. Nếu năng lực học tập không đủ tốt, việc cố theo đuổi con đường này có thể trở thành gánh nặng, vừa tốn thời gian vừa không mang lại hiệu quả. Thay vào đó, học nghề, sớm đi làm, tích lũy kinh nghiệm và thu nhập lại là lựa chọn thiết thực hơn với nhiều người. Quan điểm này nhận được sự đồng tình của không ít khán giả, đặc biệt là những người từng trải qua hành trình “học đại học nhưng không tìm được hướng đi rõ ràng”.

Điều đáng nói là cả hai luồng suy nghĩ đều có lý lẽ riêng. Một bên đặt niềm tin vào giá trị lâu dài của giáo dục chính quy, bên còn lại đề cao sự phù hợp và tính thực tế của từng cá nhân. Trên thực tế, xã hội hiện nay đã có nhiều thay đổi. Đại học không còn là con đường duy nhất dẫn đến thành công. Rất nhiều người lựa chọn học nghề, khởi nghiệp sớm, hoặc đi theo những hướng đi riêng và vẫn đạt được thành tựu đáng kể. Ngược lại, cũng có không ít trường hợp học đại học nhưng thiếu định hướng, ra trường chật vật tìm việc.

Tuy nhiên, nếu nhìn sâu hơn, tranh luận này không đơn thuần là “học hay không học đại học”, mà là câu chuyện về sự hiểu mình và lựa chọn đúng đường. Một người học đại học nhưng không có mục tiêu rõ ràng cũng khó đạt được kết quả tốt. Ngược lại, một người không học đại học nhưng có định hướng rõ ràng, chăm chỉ và kiên trì vẫn có thể phát triển vững vàng. Giá trị cốt lõi không nằm ở tấm bằng, mà nằm ở năng lực, thái độ và sự phù hợp.

Một điểm khác khiến khán giả bàn luận nhiều là hoàn cảnh của hai chị em trong phim. Thương, với những áp lực mưu sinh và trách nhiệm gia đình, nhìn cuộc sống theo hướng “an toàn” và thực dụng hơn. Trong khi đó, Minh lại mang tâm lý của người trẻ, muốn tìm con đường riêng, không muốn đi theo lối mòn. Sự khác biệt này phản ánh rất rõ khoảng cách thế hệ trong cách nhìn nhận về giáo dục và tương lai.

Thực tế, nhiều gia đình hiện nay cũng đang đứng giữa những lựa chọn tương tự. Có người sẵn sàng đầu tư mọi thứ để con vào đại học, có người lại cởi mở hơn với việc cho con học nghề, miễn là con tìm được hướng đi phù hợp. Điều quan trọng không phải là chọn con đường nào đúng tuyệt đối, mà là con đường đó có phù hợp với khả năng, hoàn cảnh và mong muốn của đứa trẻ hay không.

Cuối cùng, đoạn hội thoại trong phim không đưa ra một đáp án đúng sai rõ ràng, mà mở ra một cuộc đối thoại rộng hơn trong xã hội. Học đại học có thể là một lợi thế, nhưng không phải là con đường duy nhất. Ngược lại, không học đại học cũng không đồng nghĩa với thất bại. Khi mỗi người hiểu rõ mình muốn gì và có trách nhiệm với lựa chọn của mình, con đường nào cũng có thể dẫn đến một cuộc sống có ý nghĩa.