Trong mắt nhiều cha mẹ Việt, một đứa trẻ "ngoan" phải là đứa trẻ biết ngồi yên, tập trung nghe giảng và ít chạy nhảy. Họ thường cảm thấy lo lắng khi thấy con mình nghịch ngợm luôn chân luôn tay, cho rằng con bị mất tập trung hoặc tăng động. Thế nhưng, nghiên cứu từ Đại học Queensland (Úc) về mối liên hệ giữa vận động và sự phát triển của vỏ não tiền trán đã mang đến một góc nhìn hoàn toàn mới. Các nhà khoa học phát hiện ra rằng, với một số đứa trẻ, nhu cầu vận động cao chính là cách não bộ tự kích thích để duy trì sự tỉnh táo và tập trung cao độ.

Thay vì là dấu hiệu của sự lười nhác, việc chạy nhảy, leo trèo hay nghịch ngợm thực chất là quá trình não bộ đang thu thập dữ liệu về khoảng cách, trọng lực và sự cân bằng. Khi vận động, vỏ não tiền trán - khu vực chịu trách nhiệm cho các chức năng điều hành cao cấp sẽ được kích hoạt mạnh mẽ hơn. Điều này giải thích tại sao nhiều đứa trẻ trông có vẻ "nghịch ngợm" nhưng lại có khả năng nắm bắt các quy luật vật lý và không gian nhanh đến kinh ngạc.

Trẻ nghịch ngợm có tố chất chất của những kiến trúc sư và nhà sáng tạo hàng đầu

Nghiên cứu nhấn mạnh rằng nhóm trẻ hiếu động thường sở hữu tư duy không gian (Spatial Intelligence) cực tốt. Đây là khả năng hình dung các vật thể trong không gian ba chiều, một tố chất sống còn của những kiến trúc sư, kỹ sư cơ khí, phẫu thuật viên hay các nhà sáng tạo nội dung hàng đầu. Trong khi những đứa trẻ khác có thể giỏi về ngôn ngữ hay con số, trẻ hiếu động lại giỏi về việc "lắp ráp" thế giới trong tâm trí mình.

Việc không thể ngồi yên thực chất là một phản xạ của trí thông minh vận động. Những đứa trẻ này không học qua việc nhìn hay nghe một cách thụ động; chúng học qua việc chạm, phá vỡ và xây dựng lại. Khả năng giải quyết các vấn đề phức tạp của chúng không đến từ sách vở, mà đến từ kinh nghiệm thực tế khi tương tác với thế giới xung quanh. Liệu chúng ta có đang vô tình dập tắt một Leonardo da Vinci tương lai chỉ vì muốn con ngồi ngay ngắn trên bàn học?

Một điểm đáng lưu ý từ nghiên cứu của Đại học Queensland là trẻ hiếu động thường có mức độ tự tin và khả năng chịu đựng rủi ro cao hơn. Việc không sợ ngã khi leo trèo hay không ngại thử nghiệm những trò chơi mới giúp trẻ hình thành một tâm thế quyết đoán. Khi trưởng thành, những cá nhân này thường không ngại đối mặt với những thách thức mới trong sự nghiệp và có khả năng đưa ra quyết định nhanh chóng trong những tình huống đòi hỏi sự linh hoạt.

Sự "nghịch ngợm" thực chất là một hình thức khám phá không biên giới. Những đứa trẻ này sở hữu nguồn năng lượng dồi dào và tư duy phản biện cao, chúng không dễ dàng chấp nhận những quy tắc rập khuôn nếu không tự mình kiểm chứng. Chính sự "lì lợm" và hiếu động này giúp chúng trở thành những người dẫn dắt, luôn tìm kiếm những lối đi riêng thay vì chỉ đi theo những lối mòn đã có sẵn.

Trẻ hiếu động cũng có mức độ tự tin và khả năng chịu đựng rủi ro cao hơn

Lời khuyên cho cha mẹ

Từ kết quả nghiên cứu này, thay vì cố gắng ép con phải "ngồi yên như tượng", cha mẹ hãy học cách điều hướng nguồn năng lượng đó. Hãy cho trẻ tham gia các hoạt động thể chất, các trò chơi lắp ráp phức tạp hoặc để con được tự do khám phá thiên nhiên. Sự hiếu động không phải là một khiếm khuyết cần sửa chữa, mà là một món quà cần được mài giũa đúng cách.

Đừng để những định kiến về một đứa trẻ "ngoan" làm rào cản cho sự phát triển của con. Hãy hiểu rằng mỗi bước chạy, mỗi lần leo trèo của con đều là lúc não bộ đang thực hiện những phép tính không gian phức tạp nhất. Chừa đường lui cho sự hiếu động và tôn trọng bản năng khám phá của con chính là cách tốt nhất để bạn nuôi dạy nên một cá nhân có tư duy đột phá, sẵn sàng kiến tạo và làm chủ không gian của riêng mình trong tương lai.