GAT shoes, viết tắt của German Army Trainer, chính là kiểu giày như vậy.

Nó không phải đôi sneaker hào nhoáng nhất. Không phải đôi đắt nhất. Cũng không phải kiểu giày đang nhảy nhót trên mọi video trend. Nhưng trong thế giới menswear, đặc biệt với đàn ông mê thời trang, GAT là một thứ gần như đã thành mật mã nhận diện: càng mặc đẹp, càng lớn tuổi, càng bớt thích khoe khoang, người ta càng dễ quay về với GAT.

Vấn đề thú vị nằm ở chỗ: một trong những đôi giày được yêu thích nhất thế giới lại có xuất thân… mơ hồ như một vụ án thời trang chưa phá.

Đôi giày nổi tiếng mà đến giờ vẫn chưa ai dám nhận chắc chắn “cha đẻ”

GAT vốn là mẫu giày huấn luyện quân đội của Tây Đức, được sử dụng từ thập niên 1970–1980. Đây là kiểu giày dành cho binh sĩ tập luyện trong nhà: đế gum bám tốt, thân giày gọn nhẹ, ôm chân vừa đủ, phần upper thường là da trơn kết hợp suede ở mũi để tăng độ bền.

Nghe rất quân nhu. Rất thực dụng. Rất không có gì để bàn.

Nhưng rồi thời trang luôn có cách nhặt những món đồ “không định làm đẹp” và biến chúng thành biểu tượng.

Cái hay là, cho đến tận bây giờ, nguồn gốc thiết kế chính xác của GAT vẫn là đề tài gây tranh cãi. Nhiều người cho rằng adidas là bên sản xuất đầu tiên cho quân đội Đức. Một số khác nhắc đến Puma. Có nguồn lại cho rằng nhiều nhà máy và nhiều nhà thầu cùng tham gia sản xuất theo cùng một mẫu chuẩn quân đội, nên chuyện “ai là tác giả” gần như không thể chốt hạ.

Nói cách khác, GAT là một trong số hiếm hoi những món đồ thời trang nổi tiếng mà ai cũng muốn nhận công, nhưng lịch sử thì vẫn mỉm cười rất bí ẩn.

Và có lẽ chính điều đó càng khiến nó hấp dẫn hơn. Một đôi giày huyền thoại, đẹp đến mức mọi nhà mốt đều muốn nói: “Hơi giống của tôi đấy”.

Từ giày quân đội thành biểu tượng của đàn ông có gu

Nếu có một cái tên khiến GAT bước từ kho quân nhu sang tủ đồ thời trang toàn cầu, đó là Maison Margiela.

Khi Martin Margiela đưa phiên bản Replica GAT vào bộ sưu tập cuối những năm 1990, ông gần như làm điều mà chỉ những nhà thiết kế thật sự tinh mới làm được: không cố “phát minh” lại bánh xe, mà chọn một thiết kế đã đủ hoàn hảo rồi đặt nó vào đúng ngữ cảnh thời trang.

Margiela không làm GAT thành thứ gì quá khác. Ông chỉ giữ lại tinh thần nguyên bản, tinh chỉnh vật liệu, phom dáng và cách kể câu chuyện. Kết quả là một đôi giày vốn được sinh ra để tập luyện của lính Đức bỗng trở thành biểu tượng của sự tối giản trí thức, thứ mà giới mộ điệu nhìn vào là hiểu ngay: đây không phải kiểu mặc để khoe tiền, mà là kiểu mặc để thể hiện gu thẩm mỹ có chiều sâu.

Từ đó về sau, GAT không còn là đôi giày quân đội cũ. Nó trở thành một phần của tủ đồ nam giới hiện đại. Từ menswear purists, dân minimalist, nhóm thích quiet luxury, đến những anh em mê kiểu “Paris, Berlin, Tokyo nhưng không cần nói nhiều”, ai cũng ít nhất từng nghĩ đến một đôi GAT.

Vì sao đàn ông mê thời trang trên thế giới lại mê GAT đến vậy?

Lý do rất đơn giản: GAT làm được điều rất ít đôi sneaker làm được. Nó đủ basic để mặc hằng ngày, nhưng đủ tinh để không bao giờ nhàm. Form giày thon gọn, thấp cổ, phần da trắng hoặc trắng ngà đi cùng suede xám và đế gum nâu gần như đã thành công thức kinh điển. Nó không quá thể thao như running shoes, không quá ồn ào như chunky sneaker, cũng không nghiêm túc đến mức khó gần như giày da. Nó đứng ở đúng điểm giữa của tất cả: vừa retro, vừa hiện đại, vừa nam tính, vừa sạch sẽ.

Chính vì thế, GAT cực kỳ được lòng đàn ông mê thời trang trên toàn thế giới. Nó đi được với quần jeans thẳng và áo thun trắng. Nó đẹp khi đứng cạnh quần tây relaxed cùng sơ mi linen. Thậm chí có người phối với suit mềm không cà vạt mà vẫn ra chất. Đây là kiểu giày khiến bạn trông như có chủ đích, dù outfit thực ra chẳng cần cầu kỳ gì nhiều.

Và cái "hot" của GAT cũng rất đặc biệt. Nó không phải kiểu hot TikTok, sáng bùng lên chiều tắt. Nó là kiểu hot rất đàn ông: âm ỉ, bền bỉ, càng lâu càng mạnh. Trong khoảng một thập kỷ trở lại đây, từ Maison Margiela Replica, Adidas BW Army cho đến hàng loạt phiên bản diễn giải từ các thương hiệu lớn nhỏ, GAT luôn nằm trong danh sách những đôi sneaker được giới mặc đẹp săn tìm nhiều nhất. Nó không gào thét như một đôi hype sneaker, nhưng lại liên tục xuất hiện trên chân những người ăn mặc thật sự ổn.

Nói ngắn gọn, GAT không phải đôi giày để gây sốc. Nó là đôi giày để xây dựng hình ảnh lâu dài. Và có lẽ đó cũng là lý do vì sao, giữa một thời đại mà quá nhiều món đồ cố gắng hét thật to để được chú ý, GAT vẫn âm thầm chứng minh một điều rất đàn ông: đôi khi thứ có gu nhất lại chính là thứ không cần cố chứng minh mình có gu.