Trong bối cảnh chi phí sống và giá nhà tại những thành phố lớn như Hà Nội, hoặc TP.HCM đều có xu hướng tăng, câu chuyện thu nhập, mức sống và tỷ lệ tiết kiệm là bài toán có phần không đơn giản. Với người đã lập gia đình và đang nuôi con nhỏ, vấn đề có thể còn “đau đầu” hơn nữa, vì việc cần làm lúc này không chỉ là “đủ ăn đủ tiêu” mà còn phải tiết kiệm, dự phòng và chuẩn bị tài chính cho các kế hoạch lớn trong tương lai.

Thế nên câu hỏi đặt ra không phải là “kiếm bao nhiêu là đủ sống?”, mà là “kiếm bao nhiêu mới có thể vừa sống ổn, vừa tiết kiệm đủ để cảm thấy yên tâm?”.

1. Thu nhập tối thiểu để không bị “đuối”: Không chỉ là đủ chi

Với một gia đình 4 người ở thành phố lớn, các khoản chi cơ bản thường bao gồm: Tiền thuê nhà (8-15 triệu), ăn uống (10-15 triệu), học phí và chi phí liên quan cho hai con (5-10 triệu), đi lại, điện nước, y tế và phát sinh khác (5-8 triệu). Tổng cộng, mức chi tối thiểu đã rơi vào khoảng 30-45 triệu đồng mỗi tháng.

Ảnh minh họa (Nguồn: Pinterest)

Nếu thu nhập chỉ dừng ở mức ngang bằng chi tiêu, gia đình gần như không có “vùng đệm”. Chỉ cần một biến cố nhỏ như ốm đau, mất việc tạm thời hay con cần học thêm, mọi cân đối sẽ lập tức bị phá vỡ. Vì vậy, mức thu nhập hợp lý không nên dừng ở con số vừa đủ, mà cần cao hơn ít nhất 20-30%.

Một mốc tham khảo thực tế là từ 45-60 triệu đồng/tháng cho cả hai vợ chồng. Ở mức này, gia đình không chỉ trang trải được chi phí cơ bản mà còn có khả năng để dành một khoản nhỏ mỗi tháng. Quan trọng hơn, nó tạo ra cảm giác chủ động thay vì luôn trong trạng thái căng thẳng vì áp lực tài chính.

2. Tỷ lệ tiết kiệm hợp lý: Không phải càng cao càng tốt, mà phải bền vững

Nhiều lời khuyên tài chính thường nhắc đến việc tiết kiệm 30-40% thu nhập. Tuy nhiên, với gia đình có hai con nhỏ, mục tiêu này không phải lúc nào cũng thực tế. Áp lực chi tiêu lớn khiến việc cố ép tỷ lệ tiết kiệm quá cao dễ dẫn đến căng thẳng và mệt mỏi.

Một tỷ lệ hợp lý hơn nằm trong khoảng 15-25% thu nhập. Với mức thu nhập 50 triệu đồng/tháng, số tiền tiết kiệm tương ứng khoảng 7,5-12,5 triệu đồng. Đây là con số vừa đủ để tạo tích lũy, vừa không khiến chất lượng sống bị ảnh hưởng quá nhiều.

Điều quan trọng không nằm ở con số tuyệt đối, mà ở tính đều đặn. Một gia đình tiết kiệm 8 triệu mỗi tháng trong 5 năm sẽ có nền tảng vững chắc hơn nhiều so với việc cố gắng tiết kiệm 15 triệu trong vài tháng rồi bỏ cuộc. Tính ổn định luôn có giá trị cao hơn sự bứt phá ngắn hạn trong quản lý tài chính gia đình.

3. “Đủ yên tâm” là bao nhiêu: Không có con số cố định, nhưng có ngưỡng an toàn

Khái niệm “đủ yên tâm” không gắn với một con số cụ thể, mà gắn với khả năng chống chịu trước rủi ro. Với gia đình 4 người, có thể chia thành ba lớp an toàn tài chính.

Ảnh minh họa (Nguồn: Pinterest)

Lớp thứ nhất là quỹ dự phòng khẩn cấp, tương đương 6-12 tháng chi tiêu. Nếu mỗi tháng gia đình cần khoảng 35 triệu để duy trì cuộc sống, quỹ này nên nằm trong khoảng 200-400 triệu đồng. Đây là “tấm đệm” quan trọng nhất, giúp gia đình không rơi vào khủng hoảng khi thu nhập gián đoạn.

Lớp thứ hai là khoản tích lũy trung hạn, phục vụ các mục tiêu như đổi nhà, mua tài sản lớn hoặc đầu tư cho giáo dục của con. Mức này thường dao động từ 300 triệu đến 1 tỷ đồng, tùy vào mục tiêu và tốc độ tích lũy.

Lớp thứ ba là tài sản dài hạn, có thể là vàng, bất động sản hoặc các khoản đầu tư sinh lời ổn định trong dài hạn. Khi tổng tài sản tích lũy đạt khoảng 1-2 tỷ đồng trở lên (không tính nhà đang ở nếu vẫn phải trả góp), gia đình bắt đầu có cảm giác “dễ thở” rõ rệt hơn. Đây chưa phải là giàu, nhưng đủ để giảm đáng kể áp lực tài chính hàng ngày.

Điểm mấu chốt là “yên tâm” không đến từ việc có thật nhiều tiền, mà đến từ việc biết rằng nếu có chuyện xảy ra, gia đình vẫn có khả năng xoay xở trong một khoảng thời gian đủ dài.

4. Bài toán thực tế: Không chỉ là thu nhập, mà là cách quản lý dòng tiền

Cùng một mức thu nhập 50 triệu đồng, có gia đình vẫn chật vật, trong khi gia đình khác lại có thể tích lũy đều đặn. Sự khác biệt nằm ở cách quản lý dòng tiền.

Một số nguyên tắc đơn giản nhưng hiệu quả gồm: giữ chi phí cố định (nhà, học phí) ở mức không quá 50% thu nhập; tách riêng tài khoản tiết kiệm ngay khi nhận lương; và hạn chế các khoản chi “vô hình” như mua sắm theo cảm hứng hay dịch vụ không cần thiết. 

Quan trọng hơn, cả hai vợ chồng cần có sự thống nhất về mục tiêu tài chính. Khi cùng nhìn về một hướng, việc tiết kiệm không còn là sự hy sinh, mà trở thành một lựa chọn có chủ đích.

Đương nhiên, mỗi gia đình sẽ có một mức sống và những kỳ vọng khác nhau về 2 từ “ổn định”. Nhưng nhìn chung với gia đình 2 vợ chồng, 2 con ở thành phố lớn, một mức thu nhập khoảng 45-60 triệu đồng/tháng, đi kèm tỷ lệ tiết kiệm tối thiểu 15-25%, có thể xem là nền tảng tương đối tốt và yên tâm. 

Tài chính gia đình, suy cho cùng, không phải là cuộc đua về con số, mà là hành trình tìm kiếm sự cân bằng giữa hiện tại và tương lai.