Liang Yongan, 72 tuổi, là giáo sư ngành Ngôn ngữ và Văn học Trung Quốc tại Đại học Phúc Đán ở Thượng Hải. Ông hiện có gần một triệu người theo dõi trên mạng xã hội Trung Quốc nhờ những chia sẻ thẳng thắn về giới trẻ, tình yêu, các mối quan hệ và những thay đổi trong xã hội.

Phát biểu gây tranh luận được ông đưa ra trong một cuộc phỏng vấn cách đây 3 năm và mới được cư dân mạng đào lại.

“Ít nhất một phần ba số người không phù hợp để kết hôn, bởi hôn nhân đòi hỏi khả năng chăm sóc và hy sinh vì một người khác”, Liang nói.

Giáo sư Liang Yongan nói 40 tuổi là thời điểm thích hợp đi kiếm tìm tình yêu - Ả: SCMP

Theo giáo sư, ngày càng nhiều người trẻ Trung Quốc lựa chọn cuộc sống độc lập. Xu hướng này góp phần thúc đẩy cái gọi là “nền kinh tế độc thân”, với sự phát triển của các dịch vụ ăn uống dành cho người đi một mình, nhu cầu tìm kiếm sự đồng hành về mặt cảm xúc và thị trường sản phẩm dành cho thú cưng.

Liang cho rằng hôn nhân đòi hỏi cả hai người phải có trách nhiệm, biết cam kết và nhường nhịn nhau. Ông khuyên người trẻ nên “trưởng thành trước, rồi mới yêu”, tức hiểu rõ bản thân và xây dựng một nền tảng tâm lý vững vàng trước khi bước vào một mối quan hệ.

Phát biểu này nhanh chóng trở thành chủ đề tranh luận trên mạng xã hội Trung Quốc.

Tỷ lệ kết hôn ở Trung Quốc đã giảm xuống mức thấp kỷ lục - Ảnh: SCMP

Một số người đồng tình với Liang, cho rằng kết hôn không nên bị xem là một cột mốc mà tất cả mọi người đều buộc phải đạt được trong cuộc đời.

“Cuối cùng cũng có một chuyên gia nói ra điều mà nhiều người đang nghĩ”, một người dùng mạng bình luận. Người này cho rằng những người quá coi trọng bản thân nên cân nhắc kỹ trước khi kết hôn vì có thể khiến bạn đời tổn thương.

Tuy nhiên, không ít người đặt câu hỏi liệu nhận định của Liang có đang nhìn nhận vấn đề quá đơn giản.

“Một phần ba số người không phù hợp để kết hôn - cách nói này có phải đang tạo ra một ‘lối thoát’ cho những người không muốn kết hôn, hay chỉ đơn giản là đặt ra tiêu chuẩn cao hơn đối với hôn nhân?”, một người dùng khác viết.

Người trẻ Trung Quốc ngày càng ít kết hôn

Tranh luận trên diễn ra trong bối cảnh quan niệm về hôn nhân tại Trung Quốc đang có nhiều thay đổi.

Theo số liệu chính thức, trong nửa đầu năm 2026, số cặp đăng ký kết hôn tại Trung Quốc giảm 7,5% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, số trường hợp đăng ký ly hôn tăng 3,9%, lên 1,38 triệu.

Trước xu hướng này, chính quyền Trung Quốc đã triển khai nhiều biện pháp nhằm khuyến khích người dân kết hôn. Một số thủ tục đăng ký được đơn giản hóa, trong khi các cặp mới cưới có thể nhận những ưu đãi như khám sức khỏe miễn phí hoặc phiếu mua hàng.

Tại một số địa phương, cơ quan chức năng còn đưa điểm đăng ký kết hôn đến những địa điểm vốn không thường gắn với thủ tục này, như ngân hàng, trung tâm thương mại và ga tàu điện ngầm, nhằm tạo thuận lợi cho người dân.

Tuy nhiên, những biện pháp trên cũng vấp phải ý kiến cho rằng chúng chưa giải quyết được những nguyên nhân sâu xa khiến người trẻ ngại kết hôn.

Các vấn đề được nhắc đến gồm việc làm thiếu ổn định, chi phí nuôi con ngày càng cao, áp lực mua nhà và khó khăn trong việc cân bằng giữa công việc với cuộc sống.

Trong nhiều năm qua, giáo sư Liang Yongan dành sự quan tâm đặc biệt đến tình yêu, giới trẻ và quá trình phát triển bản thân. Ông bắt đầu được biết đến rộng rãi từ năm 2017, sau một bài phát biểu về cách người trẻ nhìn nhận các mối quan hệ tình cảm.

Liang từng gọi giai đoạn hiện nay là “thời kỳ hoàng kim của cuộc sống độc thân”. Theo ông, lựa chọn sống độc thân của người trẻ chịu tác động từ nhiều yếu tố, trong đó có nỗi lo bị tổn thương trong tình cảm và những thay đổi trong lối sống, chẳng hạn việc ngày càng phụ thuộc vào các thiết bị kỹ thuật số.

Ông cũng thường sử dụng các tác phẩm văn học và điện ảnh để lý giải về tình yêu và các mối quan hệ. Trong đó có Kiêu hãnh và định kiến của nhà văn Jane Austen.

Theo Liang, một mối quan hệ có ý nghĩa không nhất thiết phải bắt đầu từ việc một người chủ động tìm kiếm tình yêu. Thay vào đó, tình yêu có thể đến khi mỗi người trưởng thành hơn, hiểu rõ bản thân và có đủ trải nghiệm sống.

Giáo sư Trung Quốc thậm chí cho rằng tuổi 40 có thể là thời điểm phù hợp hơn để tìm kiếm tình yêu. Theo ông, trải nghiệm sống nhiều hơn giúp một người hiểu bản thân và những gì mình thực sự mong muốn rõ ràng hơn.

Dù vậy, quan điểm của Liang cũng nhận nhiều phản biện. Một số ý kiến cho rằng cách nhìn của ông chưa phản ánh hết sự phức tạp của những mối quan hệ trong đời sống thực tế.

“Một số ví dụ văn học và điện ảnh mà ông đưa ra thường xây dựng những mối quan hệ mang tính lý tưởng hóa, trong khi chúng khá xa với thực tế phức tạp của áp lực kinh tế, trách nhiệm gia đình và những vấn đề liên quan đến vai trò giới”, một người quan sát nhận xét.

Theo SCMP